H νέα ελληνική διασπορά

Του Γιώργη Ε. Αεράκη*

Τριγυρνώντας στους δρόμους του Λουξεμβούργου συχνά πυκνά ακούω ελληνικά. Στρέφομαι διακριτικά και τους παρατηρώ. Δεν τους γνωρίζω, παρόλο που ζω στη πόλη αυτή δεκαετίες. Είναι γύρω στα τριάντα, σίγουρη περπατησιά, ευκολία στις ξένες γλώσσες.

Το τελευταίο το διαπιστώνεις όταν τους συναντάς πάλι παρακάτω σε ένα κατάστημα να μιλούν με την πωλήτρια. Μήνες τώρα το σχολιάζουμε με τους συναδέλφους στα Ευρωπαϊκά Θεσμικά Όργανα. Ποιοί είναι αυτοί που τους ακούμε να μιλάνε ελληνικά και δεν τους γνωρίζουμε; Τα ευρωπαϊκά όργανα προσλαμβάνουν έλληνες με το σταγονόμετρο. Σειρά έχουν τώρα οι συνάδελφοι από τις λεγόμενες νέες χώρες. Άρα δεν εργάζονται για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ούτε τουρίστες είναι. Ο τουρίστας έχει κλασσικά πράγματα πάνω του π.χ. μια φωτογραφική μηχανή και σχεδόν μόνιμα χαμένο ύφος.
 
Το Λουξεμβούργο, η Ευρώπη, ο κόσμος, υποδέχεται την νέα ελληνική διασπορά. Το νέο εξαγώγιμο προϊόν της χώρας μας είναι οι μορφωμένοι νέοι μας. Πού η χώρα μας δεν τους χωράει. Πού δεν μπορεί να ικανοποιήσει ούτε τις ανάγκες τους, ούτε τις φιλοδοξίες τους αλλά κυρίως ούτε τις προσδοκίες τους. Και αλήθεια πώς να νιώθει κάποιος που έχει μόλις τελειώσει το πανεπιστήμιο έχοντας κάνει καλές σπουδές, το εξάμηνο του Erasmusστο εξωτερικό, κάποιο μεταπτυχιακό, με γνώση ξένων γλωσσών και να βάζει γνωστούς να τηλεφωνούν για να τον προσλάβουν κάπου με 700 ευρώ;
 
Ο ξενιτεμός και ο νόστος καθοριζόταν από την ευημερία ή όχι της χώρας μας. Και είναι αρχαίο φαινόμενο η διασπορά όσο και σημερινό. Να θυμηθούμε λίγο τις αποικίες στην Μεσόγειο και στον Εύξεινο Πόντο στην αρχαιότητα, όταν ο φτωχικός τούτος τόπος έσφυζε από ζωή και οι κάτοικοι ένιωθαν ότι δεν τους χωρούσε. Μη μπορώντας να επιβιώσουν έπαιρναν των ομματιών τους και αναζητούσαν νέες πατρίδες. Είμαστε οι πρώτοι κοσμοπολίτες, δικός μας ο όρος και καθιερώθηκε στις γλώσσες του πολιτισμένου κόσμου. Πολύ αργότερα πειρατές, έμποροι και τυχοδιώκτες στα πέρατα του τότε γνωστού κόσμου. Και πολύ-πολύ αργότερα, με την ανακάλυψη του νέου Κόσμου, βάλαμε πλώρη για Αμερική, Καναδά, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία. Ένα διάλλειμα και στη συνέχεια πάλι από την αρχή. Γιατί ήρθε ο πόλεμος και στη συνέχεια άλλος πόλεμος, χειρότερος αυτή τη φορά, ο εμφύλιος. Φτώχεια και των γονέων. Και να τους πάλι στα τρένα για του Βελγίου τις στοές και τις φάμπρικες της Γερμανίας. Σήμερα οι άνθρωποι που εγκαταλείπουν υπό το κράτος του πανικού τη χώρα μας φοβούμενοι την ενδημική φτώχεια είναι το άνθος, το ξαθέρι της ράτσας μας και όχι ο έλληνας με το τρύπιο παντελόνι και το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο της δεκαετίας του 60.
 
Τι συμβαίνει; Πώς φτάσαμε να προσφέρουμε βαλκανικούς μισθούς (άντε λίγο καλύτερους) και οι τιμές των αγαθών να είναι ευρωπαϊκές. Πώς γίνεται να μην μπορεί να μπει τάξη, να γίνουμε ανταγωνιστικοί και οι νέοι να πληρώνονται καλά στη χώρα τους αντί να αναγκάζονται να ξενιτεύονται;
Στο Λουξεμβούργο διαθέτουμε συμπατριώτες γιατρούς, οδοντιάτρους, δικηγόρους και κυρίως στελέχη στις Τράπεζες Επενδύσεων. Και ο αριθμός τους μεγαλώνει. Τα αίτια είναι πολλά και ποικίλα και η κατάσταση δεν είναι άμεσα αναστρέψιμη. Οι νέοι αυτοί σταδιοδρομούν, ερωτεύονται, παντρεύονται και τελικά παραμένουν σε μια άλλη χώρα. Είναι αρνητικό αυτό; Απαντώ όχι οπωσδήποτε! Γιατί και στον ξένο τόπο μεταφέρουν ένα μέρος της Ελλάδας και αν τύχει και ανέβουν ψηλά, πράγμα όχι απίθανο με την καπατσοσύνη που μας διακρίνει σαν λαός, η Ελλάδα έχει πάλι να ωφεληθεί. Και τη γλώσσα μας την μεταφέρουμε σε νέες Βακτριανές που λέει ο ποιητής, που δεν είναι άλλες από τα κέντρα του σύγχρονου κόσμου.
 
Γιατί όσοι τολμούν, ξέρουν ότι πατρίδα δεν είναι η στενή λωρίδα γης που μας περιβάλει αλλά ο κόσμος όλος. Και όλοι αυτοί που βρίσκονται εκτός συνόρων, οι χειρώνακτες εργάτες, οι άνθρωποι του πνεύματος, οι σύλλογοι και οι ελληνικές κοινότητες είναι οι πέτρες σε ένα ορμητικό ποτάμι που προσφέρουν γερό πάτημα για να περάσει η Ελλάδα από μια διάσταση σε μια άλλη.Εμείς οι έλληνες είχαμε πάντα μακρινό ορίζοντα!
 
* OΓιώργης Ε. Αεράκης εργάζεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και είναι πρόεδρος του Παγκοσμίου Συμβουλίου Κρητών