Αλλάζουν οι έλεγχοι στο ΟΣΔΕ του 2026, περαιτέρω αλλαγές από το 2027 ζητούν τα κράτη μέλη

Τη Δευτέρα, 23 Φεβρουαρίου, πραγματοποιήθηκε η συνάντηση των υπουργών Γεωργίας της ΕΕ, στις Βρυξέλλες, όπου στην ατζέντα κυριάρχησε η συζήτηση για την ΚΑΠ µετά το 2027.

Οι υπουργοί συζήτησαν τις εθνικές συστάσεις της ΚΑΠ που πρότεινε η Επιτροπή. Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στο πεδίο εφαρμογής των συστάσεων, ιδίως στον ρόλο τους στη διαμόρφωση των παρεμβάσεων της ΚΑΠ, στην αλληλεπίδρασή τους με άλλους τομείς πολιτικής στο πλαίσιο των Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων Εταιρικής Σχέσης (ΕΠΣΕΣ), στο χρονοδιάγραμμα για την έγκρισή τους και στη συμμετοχή των κρατών μελών στη διαδικασία.

Το επίκεντρο της συζήτησης ήταν ο τρόπος εφαρμογής και το πλαίσιο ελέγχων των Στρατηγικών Σχεδίων της ΚΑΠ

Πολλά κράτη μέλη εξέφρασαν της ανησυχίες τους σχετικά με τις απαιτήσεις της Επιτροπής όσον αφορά τα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου στο πλαίσιο των Στρατηγικών Σχεδίων της ΚΓΠ.

Έγγραφο που κατατέθηκε από την Λετονία, εξ ονόματος της Δανίας, της Εσθονίας, της Φινλανδίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας και της Σουηδίας, με τη στήριξη της Αυστρίας, του Βελγίου, της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Τσεχίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ουγγαρίας, της Ιρλανδίας, του Λουξεμβούργου, της Πολωνίας, της Πορτογαλίας, της Ρουμανίας, της Σλοβακίας, της Σλοβενίας και της Ισπανίας, ζητά τον αναπροσανατολισμό του τρόπου ελέγχου της ΚΑΠ και του ΟΣΔΕ.

Συγκεκριμένα ζητούν να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση σε ελέγχους βασισμένους σε κινδύνους απώλειας ενισχύσεων με στόχο την περαιτέρω αποσυμφόρηση της διοικητικής επιβάρυνσης, καθώς και να αποφευχθούν καθυστερήσεις, ασάφειες και λάθη από τις διοικητικές αρχές και τους παραγωγούς.

Όπως υποστηρίζουν η εμπειρία από την εφαρμογή της τρέχουσας ΚΑΠ 2023–2027 δείχνει ότι η επιβολή λεπτομερών, καθοδηγητικών απαιτήσεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι πολύ αυστηρές αξιολογήσεις έχουν φέρει πρόσθετη γραφειοκρατία και δυσκολίες στην υλοποίηση των Στρατηγικών Σχεδίων της ΚΑΠ από τις χώρες.

Πρακτικά προβλήματα

Η χρήση νέων εργαλείων, όπως δορυφορικών δεδομένων, φωτογραφιών με γεωεντοπισμό και λεπτομερών μεθοδολογιών αξιολόγησης, έχουν ως συνέπεια:

• μεγάλο όγκο ελέγχων και
• περιπτώσεις όπου ακόμη και μικρά σφάλματα θεωρούνται σημαντικά, με ενδεχόμενες απώλειες πληρωμών για τους παραγωγούς.   

Τα κρίσιμα ζητήματα που θέτουν τα κράτη-μέλη που υπογράφουν το έγγραφο αφορούν:

1. Αναθεώρηση του τρόπου ελέγχου
Ζητούν να εξασφαλιστεί ότι οι έλεγχοι είναι πραγματικά επικεντρωμένοι σε ρεαλιστικούς κινδύνους για τα κονδύλια, και όχι σε δομικά χαρακτηριστικά διαδικασιών που δεν επηρεάζουν ουσιαστικά την ορθή χρήση των πόρων.

2. Περιορισμός της προληπτικής διάστασης των ελέγχων
Επισημαίνουν ότι η μετατόπιση από μια γενική αξιολόγηση προς ελέγχους ανά παρέμβαση έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των στόχων ελέγχου, κάτι που στις περισσότερες περιπτώσεις οδηγεί σε υψηλότερη γραφειοκρατία και δυσκολίες εφαρμογής.

3. Ανάγκη για σαφέστερη καθοδήγηση από την Επιτροπή
Τα κράτη-μέλη υποστηρίζουν ότι οι κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πρέπει να δοθούν πριν την εφαρμογή των Στρατηγικών Σχεδίων της ΚΑΠ

Τέλος τα κράτη μέλη ζητούν από το Συμβούλιο και την Επιτροπή να λάβουν υπόψη τα διδάγματα που αντλήθηκαν από την τρέχουσα περίοδο κατά τη διαμόρφωση του μελλοντικού πλαισίου ελέγχου και λογιστικού ελέγχου της ΚΑΠ μετά το 2027.

Δείτε το σχετικό έγγραφο (εδώ) στα αγγλικά

Αλλαγές στο ΟΣΔΕ του 2026

Νωρίτερα στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας εγκρίθηκε ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός για την τροποποίηση του πλαισίου του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ) στο πλαίσιο της ΚΑΠ 2023–2027.

Ο κανονισμός αφορά κυρίως:

• Την αξιολόγηση ποιότητας του Συστήματος Αναγνώρισης Αγροτεμαχίων
• Την αίτηση με βάση γεωχωρικά στοιχεία (geo-spatial application)
• Το Σύστημα Παρακολούθησης Εκτάσεων (Area Monitoring System – AMS)

Η νέα μέθοδος ξεκινά από 1η Ιανουαρίου 2026 δηλαδή από το φετινό ΟΣΔΕ

Τι αλλάζει

• Μείωση επιτόπιων ελέγχων σε αγροτικές εκμεταλλεύσεις
• Μικρότερη διοικητική παρέμβαση
• Λιγότερες παρεμβάσεις προληπτικού χαρακτήρα

Η αξιολόγηση δεν θα καλύπτει πλέον όρους που δεν μπορούν να ελεγχθούν ψηφιακά — αυτοί θα ελέγχονται μέσω των εθνικών συστημάτων ελέγχου.

Ενοποίηση των αξιολογήσεων στην αίτηση

Μέχρι σήμερα υπήρχαν τρεις ξεχωριστές αξιολογήσεις (LPIS, γεωχωρική αίτηση, AMS). Πλέον συγχωνεύονται σε μία ενιαία αξιολόγηση.