Ιωάννα Παπαντωνίου: «Έφυγε» μια σπουδαία κυρία του πολιτισμού και πρέσβειρα της ελληνικής τέχνης

*Του Γεώργιου Ν. Βλατάκη 

Λίγες ημέρες πριν τον εορτασμό της γυναίκας αναχώρησε για το αιώνιο ταξίδι της η πιο πολυταξιδεμένη κυρία του πολιτισμού, αφήνοντας με το ανήσυχο πνεύμα της, το αποτύπωμα της στον χώρο της παράδοσης και της πολιτιστικής κληρονομιάς. 
Μια σπουδαία κυρία των τεχνών και του πολιτισμού, η εμβληματική σκηνογράφος, ενδυματολόγος και ιδρύτρια του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος αλλά και η πρώτη γυναίκα που φιλοτέχνησε τα σκηνικά για παράσταση αρχαίου δράματος στην Επίδαυρο, η Ιωάννα Παπαντωνίου, έφυγε από τη ζωή, σε ηλικία 90 ετών, έχοντας αφήσει σημαντικότατο έργο πίσω της.
Η Ιωάννα Παπαντωνίου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1936. Σπούδασε σκηνογραφία και ενδυματολογία στο φημισμένο Wimbledon School of Art στο Λονδίνο, και με την επιστροφή της στην Ελλάδα το 1971, ξεκίνησε μια λαμπρή καριέρα που την έφερε στην κορυφή του θεατρικού κόσμου. Συνεργάστηκε με τους κορυφαίους του χώρου, από τον Αλέξη Σολομό και τον Κάρολο Κουν μέχρι τον Αλέξη Μινωτή και την Κατίνα Παξινού. Το έργο της στο Εθνικό Θέατρο και το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος χαρακτηρίστηκε από μια «αυστηρή απλότητα» και μια βαθιά μελέτη του σχήματος και του χρώματος
Το 1974, η αγάπη της για το ελληνικό κοστούμι και τη λαϊκή φορεσιά μετουσιώθηκε στην ίδρυση του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος «Βασίλειος Παπαντωνίου» στο Ναύπλιο. Ξεκινώντας με μια προσωπική συλλογή 6.000 αντικειμένων, κατάφερε να δημιουργήσει ένα μουσείο-πρότυπο, το οποίο σήμερα αριθμεί πάνω από 25.000 αντικείμενα. Η προσφορά της αναγνωρίστηκε διεθνώς το 1981, όταν το ΠΛΙ απέσπασε το Ευρωπαϊκό Βραβείο Μουσείου της Χρονιάς, μια διάκριση που έθεσε το Ναύπλιο στον παγκόσμιο χάρτη της λαογραφίας. 
Πολύτιμη συνεργάτης του Λυκείου Ελληνίδων , αφού  μάζεψε 350 χορούς από όλα τα χωριά της Ελλάδας αλλά και τις τοπικές φορεσιές. Στενά συνεργάστηκε με τα επίτιμα μέλη του συλλόγου μας όπως τον αείμνηστο και πληθωρικό  Ρεθεμνιώτη  Λευτέρη Δρανδάκη αλλά και με τον  Κρητικό ενδυματολόγο Γιάννη Μετζικωφ (Παπαδάκη) ο οποίος της είχε χαρίσει ένα καταπληκτικό φόρεμα που το φορούσε η Ειρήνη Παππά όταν έπαιξε τη «Θεοδώρα» στην Ισπανία και το Λουξεμβούργο.
Η είδηση του θανάτου της προκάλεσε συγκίνηση στον καλλιτεχνικό και ακαδημαϊκό κόσμο, καθώς υπήρξε μια από τις σημαντικότερες μορφές του ελληνικού θεάτρου και της λαογραφικής έρευνας.
Ο ιστορικός σύλλογος Ρεθυμνίων Αττικής ΤΟ ΑΡΚΑΔΙ αποχαιρετά με συγκίνηση αυτήν την σπουδαία πρέσβειρα της παραδοσιακής τέχνης, ευχαριστώντας την για όσα  πολύτιμα άφησε  ως παρακαταθήκη στην Ελλάδα , στον πολιτισμό,  στους νέους προσφέροντας της  ένα κόκκινο τριαντάφυλλο  να την συνοδεύει στο αιώνιο ταξείδι της αλλά και με την υπόσχεση ότι θα προσπαθήσουμε να διατηρήσουμε  το ανήσυχο πνεύμα της. Καλή στραθιά.  

*O Γεώργιος Βλατακης είναι πρόεδρος του ιστορικού συλλόγου Ρεθυμνιων Αττικης «ΤΟ ΑΡΚΑΔΙ»