Ο Ντόριαν Γκραίυ στην Ελλάδα

«Μα ήρθε η στιγμή

να αποφασίσεις

με ποιους θα πας

και ποιους θ’ αφήσεις»

Διονύσης Σαββόπουλος, «Το Φορτηγό»  

To «Πορτραίτο του Ντόριαν Γκραίυ» είναι ένα εμβληματικό λογοτεχνικό έργο του Όσκαρ Ουάιλντ.

Η υπόθεση έχει ως εξής:

Ένας ζωγράφος γοητευμένος από την ομορφιά του Ντόριαν Γκραίυ  ζωγραφίζει το πορτραίτο του και αυτός, συνειδητοποιώντας πως η ομορφιά του μια μέρα θα χαθεί, εκφράζει την φαουστική ευχή να πουλήσει τη ψυχή του με αντάλλαγμα  να γεράσει το πορτραίτο αντί για εκείνον.

Η ευχή πραγματοποιείται.

Κάποτε  μετανοιωμένος για την έκλυτη ζωή του, κραυγάζοντας, καρφώνει ένα μαχαίρι στον καμβά που ήταν ζωγραφισμένο το πρόσωπό του  και όταν οι υπηρέτες μπαίνουν στο δωμάτιο, βρίσκουν τον Ντόριαν Γκραίυ νεκρό.

Ο  Όσκαρ Ουάιλντ έζησε στη λεγόμενη Βικτωριανή εποχή, που ένα από τα χαρακτηριστικά της ήταν τα αυστηρά κοινωνικά ήθη.

Εμείς ζούμε στην Ελλάδα με χαρακτηριστικά την παρατεταμένη παρακμή, την πολιτική φαυλότητα και σήψη των θεσμών, σε ένα περιβάλλον νεοφιλελεύθερης οικονομίας που  κυριαρχούν οικονομικές πολιτικές, σύμφωνα με τις οποίες η «αγορά γνωρίζει» και ο «ανταγωνισμός» λειτουργεί  προς όφελος του πολίτη.

Ζούμε σε μια εποχή δηθενιάς που ο θεός της δημοσιότητας απαιτεί, από όσους προβάλλουν δημόσια την εικόνα τους (καλλιτέχνες, δημοσιογράφους, πολιτικούς…), λαμπερό πρόσωπο, αρυτίδωτο μέτωπο, λαμπερά δόντια, μαύρα πλούσια μαλλιά, και μπόλικη σιλικόνη. Όσο λιγότερα προσόντα έχει κάποιος τόσο περισσότερο «κατασκευασμένο πρόσωπο» απαιτείται.

«Φόρα λοιπόν τα κολάρα και τις γραβάτες» λέει ο Αλέξης Ζορμπάς στον Νίκο Καζαντζάκη. «Δεν πειράζει να μην έχεις κεφάλι, καπέλο να ΄χεις και φτάνει… φτου σου κόσμε». [1]     

Ο  θάνατος του Μαζωνάκη έφερε με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο την συμπαιγνία θεσμών και εμπόρων «ομορφιάς και ευεξίας» που πουλάνε κοπανιστό αέρα και γκλαμουράτη εξαπάτηση, σε ένα λαμπερό κόσμο μιας «ατέλειωτης παράγκας». Οι σαμάνοι  του οικονομικού νεοφιλελευθερισμού σε άριστη συνεργασία με τους σαμάνους της «αιώνιας νεότητας».

Η πέτρα (από τις πολλές) που έπεσε στα βαλτόνερα του μεταπρατικού παρασιτικού συστήματος, σε μια χώρα που  έπρεπε να έχει αλλάξει μετά την χρεοκοπία και τα θανατηφόρα μνημόνια, πιτσίλησε με τα βρώμικα νερά της τον λαμπερό μικρόκοσμο της «υψηλής» κοινωνίας και τις βιτρίνες των θεσμών και των (διαλυμένων) ελεγκτικών μηχανισμών και τους «επιχειρηματίες της ελπίδας» και της κερδομανούς ασυδοσίας.

Όλοι, ως συνήθως, έπεσαν από τα σύννεφα.

Οι παρακοιμώμενοι και οι αυλικοί της εξουσίας, που όφειλαν να γνωρίζουν και να προστατεύουν τους πολίτες, με αγωνία και περισσό θράσος, επιτέθηκαν  στους εμπόρους της «ομορφιάς και ευεξίας» και σε δημοσιογράφους που έκαναν δύσκολες ερωτήσεις,  εφαρμόζοντας το δόγμα «να τρώμε μαζί με τους λύκους και να κλαίμε μαζί με το βοσκό».

Καμία γενναιότητα.

Καμία ανάληψη ευθύνης.

Μονάχα «υπεροψία και μέθη» και «αλαζονική αυθαιρεσία απροκάλυπτη».    

Προέχουν η πολιτική τους επιβίωση και οι μεθυστικές προνομίες της εξουσίας,   γνωρίζοντας  πολύ  καλά  πως η οργανωμένη και συστηματική διαφθορά αποτελεί  αναγκαιότητα για την διατήρηση της εξουσίας.

Γράφει ο Αντώνης Καρκαγιάννης: «Η πολιτική διαφθορά δεν είναι φαινόμενο υποκειμενικό […] Παλιότερα, όπως θα θυμάστε, η μακαρία τη λήξη  βασιλική μας οικογένεια ανέγραφε στο θυρεό της το αθώο ανέκδοτο ‘ισχύς μου η αγάπη του λαού’. Οι μετέπειτα ‘δημοκρατικοί’ μας άρχοντες θα πρέπει να αναγράψουν ‘ισχύς μου η διαφθορά του λαού’, που δεν είναι διόλου ανέκδοτο». [2]    

Διασπάθιση κοινοτικών κονδυλίων, απευθείας αναθέσεις, νεποτισμός ...

«Έχουμε τελευταία αφόρητη αίσθηση πνιγμού από τη δυσοσμία της διαφθοράς, μέχρις ασφυξίας σε κάθε πτυχή της κοινωνικής πραγματικότητας […] Η εμπορευματοποίηση της πολιτικής, η υποταγή της στους όρους της αγοράς, καθιστά ύποπτη υποκρισίας κάθε κυβερνητική εξαγγελία ‘κοινωνικής πολιτικής’»[3]

Ο θάνατος του Μαζωνάκη πρόβαλε  και  την τεράστια απόσταση ανάμεσα σε  ένα παρασιτικό σύμπλοκο πολιτικών προσώπων με τους «εμπόρους της ελπίδας»  και τους κάθε λογής μπίζνεσμαν και του μεγάλου μέρους του ελληνικού λαού που αγωνιά να επιβιώσει από την ακρίβεια σε μια χώρα που συρρικνώνεται δημογραφικά, καταρρέει η δημόσια υγεία και εμπορευματοποιείται η παιδεία.

Η ακροτελεύτια παράγραφος του βιβλίου περιγράφει την είσοδο των υπηρετών του  Ντόριαν Γκραίυ  στο δωμάτιο από το οποίο ακούστηκε η τρομακτική κραυγή.

«Όταν  μπήκαν μέσα, είδαν να κρέμεται στον τοίχο ένα λαμπρό πορτραίτο του κυρίου τους, όπως τον είχαν δει τελευταία, με όλο το θαύμα της εξαίσιας νιότης κι ομορφιάς του.

Απάνω στο πάτωμα, κειτόταν ένας νεκρός άνθρωπος, με βραδυνή τουαλέτα και μ’ ένα  μαχαίρι καρφωμένο στην καρδιά του. Ήταν μαραμένος και ρυτιδωμένος με απαίσιο πρόσωπο. Μονάχα όταν είδαν τα δακτυλίδια που φορούσε μπόρεσαν να καταλάβουν ποιος ήταν». [4]           

Αυτό το «μαραμένο και ρυτιδωμένο απαίσιο πρόσωπο» στην Ελλάδα του σήμερα είναι το κυβερνητικό νεοφιλελεύθερο πρόσωπο μιας πολιτικής που το τρίπτυχό της είναι (παραϊατρικές και όχι μόνο) μπίζνες, διάλυση ελεγκτικών μηχανισμών και συγκάλυψη  με μόνιμη επωδό «έρχεται η ανάπτυξη» και το «μέρισμα ανάπτυξης» που θα λάβει ο ελληνικός λαός.

Ο ελληνικός λαός αξίζει  κάτι πολύ καλύτερο από «μερίσματα ανάπτυξης» που δεν είναι τίποτα άλλο από επιδόματα φτώχειας και εξαγοράς ψήφων. [5]   

[1] Νίκου Καζαντζάκη, «Αλέξης Ζορμπάς», ΔΩΡΙΚΟΣ

[2] Αντώνη Καρκαγιάννη, «Λειτουργική διαφθορά», ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 20/1/1998

[3]Χρίστος Γιανναράς, «Μαχόμενη ανελπιστία», ΕΣΤΙΑ

[4] Όσκαρ Ουάϊλντ, «Το πορτραίτο του Ντόριαν Γκραίυ, ΔΑΜΙΑΝΟΥ

[5] Η τελευταία «φιλεργατική πρόταση» της κυβέρνησης είναι η κατάργηση του επιδόματος ανεργίας πέραν των δυο μηνών και αυτό παρουσιάστηκε ως επιδότηση της εργασίας. Δηλαδή το κράτος να πάρει τα χρήματα που καταβάλλουν οι μισθωτοί με τις κρατήσεις (για ασφάλιση έναντι κινδύνου ανεργίας) και να δοθούν σε επιχειρήσεις. Δηλαδή να αγοράζουν μισθωτή εργασία φτηνότερα (οι επιχειρήσεις)  προβάλλοντας (η κυβέρνηση) ως συγκριτικό πλεονέκτημα (σε επενδυτές;) το φτηνό εργατικό δυναμικό. Αν και διαψεύστηκε μάλλον υπάρχει ως κρυφή  ατζέντα στο κυβερνητικό πρόγραμμα.