Ανδρέας Παπανδρέου: 30 χρόνια συμπληρώθηκαν από τον θάνατό του

Τριάντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα (23/6) από τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, του χαρισματικού ηγέτη του ΠΑΣΟΚ, που κυβέρνησε την Ελλάδα για πάνω από 11 χρόνια και σημάδευσε την Μεταπολίτευση με την παρουσία του στην πολιτική σκηνή της χώρας.

Καλεσμένος στην εκπομπή «Ώρα Ελλάδος» του OPEN βρέθηκε ο πρώην υπουργός και ιστορικό στέλεχος του Κινήματος, Κώστας Σκανδαλίδης, ο οποίος στάθηκε δίπλα στον Ανδρέα Παπανδρέου για δύο δεκαετίες και μοιράστηκε προσωπικές αναμνήσεις, αλλά και τη δική του αποτίμηση για την πολιτική του κληρονομιά.

«Γράφτηκα στο ΠΑΣΟΚ την επομένη της 3ης Σεπτέμβρη, στις 4 Σεπτεμβρίου, και ήμουν δίπλα στον Ανδρέα από το 1976 μέχρι τον θάνατό του», ανέφερε χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με τον κ. Σκανδαλίδη, η περίοδος της διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ μετά το 1981 συνιστά μια πραγματική κοινωνική τομή για τη χώρα.

«Η Μεταπολίτευση σημαδεύτηκε από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο οποίος αποκατέστησε τη Δημοκρατία και οδήγησε τη χώρα στην Ευρώπη. Ήρθε όμως στη συνέχεια ένα λαϊκό κίνημα με επικεφαλής τον Ανδρέα Παπανδρέου που πυροδότησε μια κοινωνική επανάσταση. Άλλαξε το ρου της ιστορίας», τόνισε.

Οι μεταρρυθμίσεις που άλλαξαν την ελληνική κοινωνία

Ο Κώστας Σκανδαλίδης στάθηκε ιδιαίτερα στις κοινωνικές και θεσμικές αλλαγές που, όπως είπε, πραγματοποιήθηκαν κατά την πρώτη τετραετία του ΠΑΣΟΚ. Όπως υπογράμμισε, για πρώτη φορά διαμορφώθηκε ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος, ενώ προωθήθηκαν βαθιές μεταρρυθμίσεις που αφορούσαν τα δικαιώματα των γυναικών, τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών και την κοινωνική συνοχή.

«Έδωσε στον κόσμο ψωμί να φάει. Δημιούργησε κοινωνικό κράτος, έδωσε σύνταξη στην αγρότισσα, προχώρησε σε θεσμικές αλλαγές που για την εποχή τους ήταν επαναστατικές», ανέφερε. Παράλληλα, σημείωσε πως ο Ανδρέας Παπανδρέου συνέβαλε καθοριστικά στη δημιουργία της ελληνικής μεσαίας τάξης, η οποία αποτέλεσε τη «σπονδυλική στήλη» της χώρας τις επόμενες δεκαετίες.

«Έβλεπε πέρα από τον τοίχο»

Αναφερόμενος στην προσωπικότητα του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ, ο κ. Σκανδαλίδης περιέγραψε έναν πολιτικό με εξαιρετική διορατικότητα και βαθιά γνώση των διεθνών και εγχώριων εξελίξεων.

«Ήταν ένας ηγέτης που έβλεπε πέρα από τον τοίχο. Είχε ενόραση, έβλεπε μακριά και ήταν από τους πιο πληροφορημένους ανθρώπους στον κόσμο», είπε χαρακτηριστικά. Όπως αποκάλυψε, παρά την ισχυρή δημόσια εικόνα του, στο εσωτερικό του κόμματος άκουγε προσεκτικά τις απόψεις των συνεργατών του και έφερνε τα μεγάλα ζητήματα προς συζήτηση στα κομματικά όργανα.

Μάλιστα, θυμήθηκε το τηλεφώνημα που δέχθηκε από τον ίδιο τον Παπανδρέου όταν επρόκειτο να ληφθεί απόφαση για τη «σκληρή δραχμή», ζητώντας τη γνώμη του για το πώς θα αντιδρούσε η νεολαία. «Πριν πάρει μια απόφαση τη μετρούσε πολιτικά, κοινωνικά και κομματικά», ανέφερε.

Πηγή: Αργύρης Μακρής/Intime

Η τελευταία συνάντηση και οι τελευταίες ώρες

Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε η αναφορά του Κώστα Σκανδαλίδη στις τελευταίες ημέρες του Ανδρέα Παπανδρέου, λίγο πριν από τον θάνατό του τον Ιούνιο του 1996.

Θυμήθηκε την τελευταία τους συνάντηση στην Εκάλη, όταν ο ιστορικός ηγέτης του ΠΑΣΟΚ είχε επιστρέψει από το Ωνάσειο. Όπως είπε, εκείνο που τον απασχολούσε περισσότερο δεν ήταν τα πρόσωπα ή οι εσωκομματικές εξελίξεις, αλλά η ενότητα της παράταξης και η ανάδειξη μιας νέας γενιάς στελεχών.

«Το ΠΑΣΟΚ πρέπει να ζήσει μετά από μένα και δεν με ενδιαφέρουν τα πρόσωπα», ήταν, σύμφωνα με τον κ. Σκανδαλίδη, η βασική του αγωνία. Αναφερόμενος στη νύχτα του θανάτου του, αποκάλυψε ότι ενημερώθηκε τηλεφωνικά και μετέβη αμέσως στην Εκάλη. «Ήταν μια παράξενη βραδιά. Υπήρχε ο πόνος για την απώλεια, αλλά ταυτόχρονα έπρεπε να ληφθούν κρίσιμες αποφάσεις για το συνέδριο, τη διαδοχή και την επόμενη ημέρα του ΠΑΣΟΚ», είπε.

Η σχέση με τον Καραμανλή και η πολιτική αντιπαράθεση άλλων εποχών

Ο πρώην υπουργός αναφέρθηκε και στη σχέση του Ανδρέα Παπανδρέου με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, υπογραμμίζοντας ότι παρά τις πολιτικές αντιπαραθέσεις υπήρχε αμοιβαίος σεβασμός.

Όπως σημείωσε, υπήρχε διαρκής δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ του πρωθυπουργού και του Προέδρου της Δημοκρατίας για τα μεγάλα εθνικά ζητήματα, ενώ χαρακτήρισε ιστορικές τις κοινοβουλευτικές τους αντιπαραθέσεις. Παράλληλα, εξέφρασε τον προβληματισμό του για τη σημερινή κατάσταση της πολιτικής ζωής, σημειώνοντας ότι παλαιότερα η Βουλή διέθετε στελέχη με υψηλό επίπεδο πολιτικής συγκρότησης και ουσιαστική συμμετοχή στις κοινοβουλευτικές διαδικασίες.

Image

«Ο Ανδρέας εκδικείται πολιτικά»

Κληθείς να σχολιάσει την κριτική που ασκήθηκε διαχρονικά στον Ανδρέα Παπανδρέου, ο Κώστας Σκανδαλίδης υποστήριξε ότι η ιστορία έχει ήδη δώσει τις απαντήσεις της. «Ο Παπανδρέου εκδικείται. Έχουν περάσει 30 χρόνια και σε κάθε δημοσκόπηση αναδεικνύεται ως ο καλύτερος πρωθυπουργός της Μεταπολίτευσης. Γίνεται πιο ζωντανός, πιο σύγχρονος και πιο επίκαιρος», ανέφερε.

Κλείνοντας τη συζήτηση, απάντησε και στο ερώτημα τι θα έλεγε σήμερα ο Ανδρέας Παπανδρέου στο ΠΑΣΟΚ. Η απάντησή του ήταν σύντομη αλλά χαρακτηριστική: «Ενότητα, συσπείρωση, μάχη και νεολαία μπροστά».