Ευάλωτοι στον λαϊκισμό οι Eλληνες

Η πρόθεση ψήφου στις ευρωεκλογές είναι ενθαρρυντική: Το 68% των πολιτών των κρατών μελών της ΕΕ σκοπεύουν να λάβουν οπωσδήποτε μέρος στις ευρωπαϊκές εκλογές το Μάιο. Σε τέσσερις χώρες, μάλιστα, το ποσοστό της πρόθεσης για συμμετοχή ξεπερνά το 70%. Πρόκειται για την Ιταλία (77%), τη Δανία (76%), τη Γερμανία (73%) και την Ελλάδα (70,8%). Διαφορετική είναι η εικόνα σε ό,τι αφορά το βασικό κριτήριο με το οποίο θα ψηφίσουν οι ευρωπαίοι πολίτες. Στην πλειοψηφία τους φαίνεται να κάνουν την επιλογή τους με σκοπό να τιμωρήσουν ένα συγκεκριμένο κόμμα, δηλαδή ψηφίζουν το κόμμα «Β» όχι επειδή είναι οπαδοί του, αλλά επειδή αισθάνονται απογοητευμένοι από το κόμμα «Α».

Αυτό προκύπτει από εκτενή έρευνα 170 σελίδων του γερμανικού ιδρύματος Bertelsmann, η οποία συμπεριλαμβάνει τα 12 μεγαλύτερα σε πληθυσμό κράτη της ΕΕ, ανάμεσα τους και η Ελλάδα. Συνολικά ερωτήθηκαν από το ινστιτούτο YouGov το διάστημα του Ιανουαρίου 23.725 άτομα, εκ των οποίων οι 2.027 ήταν Έλληνες. Το ίδρυμα Bertelsmann διατηρεί την πλειοψηφία των μετοχών του ομώνυμου ομίλου ο οποίος θεωρείται από τους σημαντικότερους παγκοσμίως στον τομέα των μέσων ενημέρωσης και των εκδόσεων.

Ρόλος της ΕΕ

Αναφορικά με τα κρίσιμα θέματα των ευρωεκλογών που σχετίζονται με το ρόλο της ΕΕ η έρευνα διαπιστώνει ότι τα τρία σημαντικότερα για τους Ελληνες ψηφοφόρους είναι πρώτο το προσφυγικό: το 39% θέλει τον περιορισμό της επιρροής που ασκεί η ΕΕ, το 23% να διατηρηθεί στο σημερινό επίπεδο και το 38% θέλει την αύξηση της. Το δεύτερο σημαντικό ζήτημα είναι οι ευρωπαϊκές κοινωνικές δαπάνες: το 17% θέλει τη μείωση τους, το 30% να παραμείνουν όπως είναι και το 52% την αύξηση τους. Το δε τρίτο σημαντικό θέμα που απασχολεί τους έλληνες ψηφοφόρους αφορά τις επιδοτήσεις από τα ευρωπαϊκά ταμεία: μόλις το 4% θέλει τη μείωση τους, το 29% να διατηρηθούν ως έχουν και το 67% την αύξηση τους.

Πάντως, τα τρία αυτά ζητήματα έχουν τη μεγαλύτερη απήχηση σε ολόκληρη την ΕΕ. Από τις απαντήσεις οι ερευνητές συμπεραίνουν ότι οι Έλληνες επιδεικνύουν μια «ιδιαζόντως φιλοευρωπαϊκή στάση». Και στα τρία ζητήματα το ποσοστό των ελλήνων πολιτών που υποστηρίζει ευρωπαϊκές λύσεις είναι μεγαλύτερο απ' ό,τι ο μέσος όρος στο σύνολο των Ευρωπαίων: Στο προσφυγικό το 38% των Ελλήνων θέλουν διεύρυνση του ρόλου της ΕΕ έναντι του 26% όλων των Ευρωπαίων, στις κοινωνικές δαπάνες ένα 52% έναντι του 32% και στις επιδοτήσεις ένα 67% έναντι του 31%. Όπως εκτιμούν οι ερευνητές «στα ευρωπαϊκά ζητήματα που είναι σημαντικά για εκείνους, οι Έλληνες προσβλέπουν στην αλληλεγγύη της ΕΕ.»

Ευάλωτοι στον λαϊκισμό οι Έλληνες

Η έρευνα εξετάζει προπαντός τις πολιτικές και κοινωνικές πεποιθήσεις των ερωτηθέντων, για παράδειγμα πόσο δεξιοί ή πόσο αριστεροί αισθάνονται. Σε μια κλίμακα από 0 (αριστερά) ως 10 (δεξιά) το 29,4% των Ελλήνων δηλώνει αριστερός ως κεντροαριστερός (δείκτες 0 ως 4), το 30,1% κεντρώοι (δείκτης 5), το 30,7% κεντροδεξιός ως δεξιός (δείκτες 6 ως 10) και το 9,8% δεν γνωρίζει ή δεν απαντά. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τα 12 ευρωπαϊκά κράτη στο σύνολο τους είναι 30,2% (δείκτες 0-4), 22,6% (δείκτης 5), 34,3% (δείκτες 6-10), 12,9% δεν γνωρίζει ή δεν απαντά. Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει ότι το συμπαγέστερο κομμάτι των ψηφοφόρων στην Ελλάδα θεωρούν τον εαυτό τους Κεντρώους. Με άλλα λόγια, οι εκλογές κερδίζονται στο Κέντρο.

Με βάση συγκεκριμένων ερωτήσεων οι ερευνητές εξέτασαν σε ποιο βαθμό επηρεάζονται οι ευρωπαίοι πολίτες από το λαϊκισμό. Σε μια κλίμακα από «0» (καθόλου επιρροή) ως «7» (πολύ υψηλή επιρροή) ο μέσος όρος σε πανευρωπαϊκή κλίμακα κυμαίνεται στο 3,89. Χαμηλότερη επίδραση του λαϊκισμού σημειώνεται στην Ολλανδία (3,56) και τη Δανία (3,62), ενώ η μεγαλύτερη με 4,23 στην Ελλάδα και ακολουθούν με 4,13 η Ισπανία και με 4,04 η Γαλλία.