Η Μετάβαση στην Κυκλική Οικονομία Απαιτεί Νέες Πρωτοβουλίες και Αυξημένη Συνεργασία

Γράφει ο Βασίλης Παπαζήσης, Προεδρος και Διευθύνων Συμβουλος της Thalis A.E.

Τέσσερα χρόνια μετά την υιοθέτηση των σχετικών Οδηγιών από την ΕΕ η κυκλική οικονομία αποτελεί πλέον μια μη αναστρέψιμη και δυναμική παγκόσμια τάση. Ωστόσο, παρά την πρόοδο που έχει καταγραφεί εξακολουθούν να απαιτούνται πολλά βήματα για την επίτευξη των φιλόδοξων στόχων που έχουν τεθεί. Ειδικά, στην Ελλάδα είναι γνωστό ότι πρέπει να καλύψουμε πολλαπλάσια απόσταση σε σχέση με τα άλλα κράτη μέλη καθώς καθυστερεί η εφαρμογή που εθνικού σχεδιασμού και η χώρα μας υστερεί σε βασικούς δείκτες περιβαλλοντικής ανάπτυξης.

Η ανταπόκριση των επιχειρήσεων δεν είναι αυτόματη καθώς εμφανίζονται εμπόδια στην προσαρμογή που πηγάζουν από τις εδραιωμένες αντιλήψεις που αποθαρρύνουν την υιοθέτηση των αναγκαίων αλλαγών, από το γενικότερο περιβάλλον διαχείρισης των πόρων και των αποβλήτων που παραμένει ατελές καθώς και από τις αλυσίδες αξίας των προϊόντων που απαιτούν συντονισμένη προσαρμογή πολλές φορές σε διασυνοριακό επίπεδο. Επίσης, οι δυσκολίες στη χρηματοδότηση νέων επιχειρηματικών πρωτοβουλιών με αβέβαιο οικονομικό αποτέλεσμα και η έλλειψη ολοκληρωμένου σχεδιασμού λειτουργούν ανασταλτικά στην υλοποίηση νέων επενδυτικών σχεδίων.

Για να ξεπεραστούν αυτές οι αδυναμίες είναι κρίσιμο να ενισχυθεί ο σχεδιασμός και να διασφαλιστεί αυξημένος συντονισμός των κρίσιμων δράσεων εφαρμογής του. Σύμφωνα με τη τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επιτάχυνση της μετάβασης σε μια κυκλική οικονομία, είναι απαραίτητη η επένδυση στην καινοτομία και η παροχή υποστήριξης για την προσαρμογή της βιομηχανικής βάσης. Συνολικά εκτιμάται ότι θα απαιτηθούν νέες επενδύσεις €320 εκατ. έως το 2025 στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στην Ελλάδα, πρέπει να επιταχύνουμε τις διαδικασίες εφαρμογής του σχεδιασμού, να διασφαλίσουμε τους απαιτούμενους πόρους, να συντονίσουμε τα βήματα μας για να αποφευχθούν παράλληλες επενδύσεις.

Η πρόταση που έχουμε διατυπώσει για την δημιουργία Πάρκων Κυκλικής Οικονομίας στοχεύει στην επιτάχυνση της μετάβασης στην κυκλική οικονομία με ορθολογικό τρόπο, συγκέντρωση πόρων και παραγωγικών δυνάμεων με παράλληλη κινητοποίηση του ιδιωτικού τομέα.

Το πάρκο κυκλικής οικονομίας φιλοξενεί κρίκους της αλυσίδας αξίας των απόβλητων επιτυγχάνοντας ταυτόχρονα εξοικονόμηση πόρων και ισχυρές οικονομίες κλίμακας. Στο πάρκο συγκλίνουν οι τρεις μεγάλες στρατηγικές επιλογές της Ευρωπαϊκής Ένωσης: μετάβασης στην κυκλική οικονομία, έξυπνης εξειδίκευσης και τοποκεντρικής ανάπτυξης.

Προτείνουμε τη δημιουργία Πάρκων Κυκλικής Οικονομίας σε τέσσερις περιφέρειες (Αττική, Άξονας Εγνατίας, Πελοπόνησος και Κρήτη) που θα αναλάβουν την ολοκληρωμένη διαχείριση των αποβλήτων και τη μετατροπή τους σε αξιοποιήσιμα δευτερογενή προϊόντα καθώς και την διαχείριση του υπολείμματος από όμορες περιοχές. Πιστεύουμε ότι η χωρική συγκέντρωση των επενδύσεων ενισχύει την βιωσιμότητα των δραστηριοτήτων και δημιουργεί το κατάλληλο περιβάλλον για την ανάπτυξη συνεργασιών. Η αλληλεπίδραση μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα καθώς και μεταξύ ερευνητικών φορέων και επιχειρήσεων ανοίγει ένα νέο παράθυρο ευκαιρίας για την παραγωγική ανάκαμψη των περιφερειών. Η Κρήτη είναι πρωτοπόρος σε αυτή την προσπάθεια και έχει ήδη αναλάβει πρωτοβουλίες σχεδιασμού και υλοποίησης του πρώτου πάρκου στην Ελλάδα.

Την πρωτοβουλία για τη δημιουργία των Πάρκων μπορούν να αναλάβουν οι ΦΟΔΣΑ. Έχουν κάθε λόγο να αναβαθμίσουν την παρουσία τους στην τοπική οικονομία και κοινωνία. Εταίροι σε αυτή την προσπάθεια είναι κεντρικοί φορείς και υπουργεία, περιφέρειες, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα καθώς και η επιχειρηματική κοινότητα.

Για να υλοποιηθούν με αποτελεσματικότητα οι νέες παρεμβάσεις θα απαιτηθούν φορολογικά και οικονομικά κίνητρα για την ανάκτηση ενέργειας, αξιοποίηση συνεργατικών μηχανισμών ανάπτυξης της καινοτομίας, η υιοθέτηση πρακτικών των πράσινων δημόσιων συμβάσεων καθώς και αυξημένη χρηματοδοτική στήριξη.

Η THALIS E.S προωθεί μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία με την ανάπτυξη και εφαρμογή καινοτόμων και βιώσιμων λύσεων για την ελαχιστοποίηση του ενεργειακού αποτυπώματος των εγκαταστάσεων διαχείρισης υδάτων, υγρών και στερεών αποβλήτων καθώς και με τη βελτιστοποίηση της χρήσης των πόρων.

Στηρίζουμε έμπρακτα την κινητοποίηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τον περιορισμό των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, ιδίως για το μεθάνιο. Η δραστηριότητα μας διέπεται από την αρχή της ανάκτησης και ανακύκλωσης των πόρων και του περιορισμού των απωλειών στον κύκλο χρήσης τους. Η THALIS E.S προσφέρει νέα προϊόντα ολοκληρωμένες υπηρεσίες και δοκιμασμένες λύσεις στην κυκλική οικονομία. Στόχος μας είναι η συνεχής διεύρυνση των παρεχόμενων υπηρεσιών ώστε να καλύψουμε περισσότερες πτυχές της μετάβασης στην κυκλική οικονομία και αντιμετώπισης των απειλών που προκύπτουν από την κλιματική αλλαγή.