Ν. Βούτσης: Η διάκριση της νομοθετικής από την εκτελεστική εξουσία έχει αποδυναμωθεί στην πράξη

Παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Προκόπη Παυλόπουλου άρχισε σήμερα  στην αίθουσα Γερουσίας της  Βουλής το διήμερο συνέδριο με θέμα «Η καλή νομοθέτηση ως αναγκαία προϋπόθεση μιας δίκαιης και αποτελεσματικής λειτουργίας της Πολιτείας».

Την έναρξη του συνεδρίου κήρυξε ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων κ. Νικόλαος Βούτσης και στον χαιρετισμό του τόνισε:

«Η άσκηση της νομοθετικής λειτουργίας ρυθμίζεται κατά πρώτο λόγο από το άρθρο 26 του Συντάγματος, όπου κατοχυρώνεται η Διάκριση των εξουσιών και ορίζεται στην παράγραφο ένα (1) ότι «Η νομοθετική λειτουργία ασκείται από τη Βουλή και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας». Η διάκριση της νομοθετικής από την εκτελεστική εξουσία έχει αποδυναμωθεί στην πράξη. Και αυτό γιατί η εκάστοτε Κυβέρνηση έχει την πλειοψηφία στη Βουλή και με την επίκληση της αρχής της δεδηλωμένης ή, καλώς ή κακώς, της κομματικής πειθαρχίας, καθιστά νόμους του κράτους τις νομοθετικές της πρωτοβουλίες (με ελάχιστα παραδείγματα καταψήφισης νομοσχεδίων από τη Βουλή). Το φαινόμενο αυτό ευνοείται και εντείνεται όταν πρόκειται για μονοκομματικές και αυτοδύναμες κυβερνήσεις, ενώ η έντασή του μετριάζεται σε κυβερνήσεις συνεργασίας, καθώς η ψήφιση νομοσχεδίων απαιτεί τη συμφωνία διαφορετικών κοινοβουλευτικών ομάδων.

Με την υπογραφή του 1ου Μνημονίου και την υπαγωγή της χώρας σε επιτήρηση, αναγνωρίζουμε όλοι ότι έχουμε μπει σε μία περίοδο έκτακτης νομοθετικής λειτουργίας. Η χρήση της εσπευσμένης νομοθετικής διαδικασίας έχει ενταθεί όσο ποτέ άλλοτε. Και αυτό γιατί οι βασικές νομοθετικές πρωτοβουλίες προκύπτουν μετά από διαπραγματεύσεις με τους θεσμούς, με εκατέρωθεν συμβιβασμούς μεταξύ αυτών και των ελληνικών αρχών αλλά και των θεσμών μεταξύ τους. Δεδομένου ότι ο τελικός συμβιβασμός προκύπτει συνήθως λίγο πριν τις συνεδριάσεις του «Eurogroup», σε ασφυκτικές προθεσμίες, καθίσταται μονόδρομος η προσφυγή στις επείγουσες και κατεπείγουσες διαδικασίες του ΚτΒ για την ψήφιση των σχετικών νομοσχεδίων, που συνήθως είναι ογκώδη και περιέχουν διατάξεις πολλών υπουργείων.

Είναι γεγονός ότι από την ΙΓ’ Βουλευτική Περίοδο και εντεύθεν, δηλαδή από το 2009 κι έπειτα, καταγράφεται μία κατακόρυφη αύξηση επειγόντων και κατεπειγόντων νομοσχεδίων αλλά και Πράξεων Νομοθετικού Περιεχομένου. Χαρακτηριστικά αναφέρω ότι κατά την ΙΕ’ Βουλευτική Περίοδο (2012-2015) εκδόθηκαν είκοσι έξι (26) Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου, ενώ η Βουλή έφτασε στο σημείο να ψηφίσει, σε ένα μόλις άρθρο, διατάξεις εκατοντάδων σελίδων, αρμοδιότητας σύσσωμου σχεδόν του Υπουργικού Συμβουλίου.

Η κατάσταση αυτή περιορίζει ασφυκτικά τον κοινοβουλευτικό διάλογο και τη σχετική διαβούλευση στη Βουλή. Ουσιαστικά φτάνει στο σημείο να ακυρώνει τη δυνατότητα των μελών του Κοινοβουλίου να προτείνουν στην Ολομέλεια της Βουλής τροποποιήσεις και βελτιωτικές προτάσεις επί της ουσίας των νομοσχεδίων που καταθέτει η Κυβέρνηση.

Η παρούσα Βουλή κάνει προσπάθειες για τη βελτίωση της κατάστασης: πρώτο μέλημά μας είναι η συνεννόηση και ο συντονισμός με τα κόμματα και τις κοινοβουλευτικές ομάδες στη Διάσκεψη των Προέδρων ως προς τον προγραμματισμό του νομοθετικού έργου. Σε δεύτερο χρόνο έχει ξεκινήσει εδώ και κάποιους μήνες η σχετική διαβούλευση με τα κόμματα και ετοιμάζεται ήδη σχέδιο τροποποίησης του ΚτΒ με την συνδρομή της επιστημονικής υπηρεσίας της Βουλής. Επίσης, θεσμοθετήθηκε η δυνατότητα ακρόασης εξωκοινοβουλευτικών φορέων ακόμη και σε νομοσχέδια που έρχονται με τη διαδικασία του επείγοντος, ενώ από τον Απρίλιο του 2016 έχει ψηφισθεί Κώδικας Δεοντολογίας των μελών του Κοινοβουλίου.

Θα μπορούσα να σας αναφέρω και άλλες προσπάθειες που γίνονται, από τη μεριά της Βουλής, προς την κατεύθυνση του εξορθολογισμού της νομοθετικής λειτουργίας, όμως είναι προφανές ότι τίποτα από τα προαναφερθέντα δεν αρκεί και δεν μπορεί να οδηγήσει στην περίφημη «καλή νομοθέτηση» όσο βρισκόμαστε στη μέγγενη της σκληρής επιτήρησης. Η χώρα ασφυκτιά, αναζητείται επειγόντως η κανονικότητα και οφείλουμε να κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση. Εκτός από την επανεκκίνηση της οικονομίας χρειαζόμαστε και την επανεκκίνηση των θεσμών -των δικών μας θεσμών- και την ενεργοποίηση της εμπιστοσύνης των πολιτών σε αυτούς».