Δρ. Ιωσήφ Πεδιαδιτάκης: Από το Ηράκλειο στην αιχμή της παγκόσμιας έρευνας για νευρολογικές παθήσεις

Με καταγωγή από το Ηράκλειο, και σπουδές στο Πανεπιστήμιο Κρήτης με διδακτορικό στις Νευροεπιστήμες και μεταδιδακτορική έρευνα στο ΙΤΕ, ο Δρ Ιωσήφ Πεδιαδιτάκης, βρίσκεται πλέον στον πυρήνα μιας διεθνούς ερευνητικής προσπάθειας που αναπτύσσει μια νέα θεραπευτική προσέγγιση για σοβαρές νευρολογικές παθήσεις.  Κατά το παρέλθόν μάλιστα, αξίζει να αναφερθεί πως έχει διακριθεί ως ένας από τους Forty Under 40 (σαράντα κάτω των 40) της ελληνικής ομογένειας στις ΗΠΑ για την επιστημονική και επιχειρηματική του πορεία! 

Τώρα, ο Δρ. Πεδιαδιτάκης μίλησε στο Cretalive για την σπουδαία νέα έρευνα της ομάδας και τα επόμενα βήματα της προσπάθειας!

Όπως μας λέει, η εταιρεία που "τρέχει" την έρευνα, Phragma Therapeutics Inc,  ιδρύθηκε το 2023 και έχει έδρα τη Βοστώνη των Ηνωμένων Πολιτειών. Συνιδρυτές της είναι οι Δρ. Σπύρος (Σπυροπάνος) Παπαπετρόπουλος, Δρ. Ιωσήφ Πεδιαδιτάκης, Δρ. Ανδρέας Παπαπετρόπουλος, Matt Brennan και Δρ. Bill Robinson, ενώ η αρχική ιδέα πίσω από την επιστημονική προσέγγιση είχε διαμορφωθεί περίπου τέσσερα χρόνια νωρίτερα από τον Δρ. Σπύρο Παπαπετρόπουλο.
Πρόκειται για μια διεπιστημονική  ομάδα, με δραστηριότητα στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Αυστραλία, ενώ έχει δημιουργηθεί και η ελληνική θυγατρική Thera Phragma ΙΚΕ για την ενίσχυση της έρευνας στην Ελλάδα.

Η Phragma Therapeutics αναπτύσσει θεραπείες που στοχεύουν στον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, με πιθανές εφαρμογές σε παθήσεις όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, η Πολλαπλή Σκλήρυνση και το εγκεφαλικό. Παράλληλα, συνεργάζεται με διεθνείς ερευνητικούς φορείς και έχει ήδη εξασφαλίσει χρηματοδότηση από επενδυτικά κεφάλαια των ΗΠΑ.

Image

Η θεραπεία που βρίσκεται υπό ανάπτυξη

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται το PHRX-1212, ένα μονοκλωνικό αντίσωμα που αναπτύσσεται ως στοχευμένος βιολογικός θεραπευτικός παράγοντας.

Όπως εξηγεί ο Δρ. Πεδιαδιτάκης στο Cretalive:
« Το PHRX-1212 είναι ένα μονοκλωνικό αντίσωμα, δηλαδή ένας υπό ανάπτυξη, στοχευμένος βιολογικός θεραπευτικός παράγοντας. Έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίζει την αποκατάσταση της ακεραιότητας και της λειτουργίας του αιματοεγκεφαλικού φραγμού, ενός εξειδικευμένου μικροαγγειακού συστήματος που ρυθμίζει με ακρίβεια την ανταλλαγή ουσιών μεταξύ αίματος και εγκεφάλου και αποτελεί βασικό μηχανισμό προστασίας του κεντρικού νευρικού συστήματος.

 Όταν ο αιματοεγκεφαλικός φραγμός απορρυθμίζεται, αυξάνεται η διαπερατότητά του και διαταράσσεται η ισορροπία του εγκεφαλικού μικροπεριβάλλοντος. Αυτό μπορεί να διευκολύνει τη διέλευση φλεγμονωδών παραγόντων και να ενισχύσει διεργασίες που σχετίζονται με νευροφλεγμονή και νευροεκφύλιση. Για τον λόγο αυτό, η δυσλειτουργία του έχει συσχετιστεί με παθήσεις όπως η Πολλαπλή Σκλήρυνση, η νόσος Αλτσχάιμερ και η νόσος Πάρκινσον, αλλά και με βλάβες του κεντρικού νευρικού συστήματος, όπως το εγκεφαλικό επεισόδιο ή το τραύμα. 

Αυτό που διαφοροποιεί την προσέγγισή μας είναι ότι αντιμετωπίζουμε τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό ως κεντρικό θεραπευτικό στόχο, με σκοπό όχι μόνο τη διαχείριση επιμέρους εκδηλώσεων της νόσου, αλλά την ενίσχυση μιας θεμελιώδους προστατευτικής λειτουργίας του εγκεφάλου. Η αξιολόγηση του PHRX-1212 βασίστηκε σε προηγμένα ανθρώπινα πειραματικά μοντέλα, όπως τα BBB-Chip, τα οποία αναπαράγουν με υψηλή πιστότητα τη δομή και τη λειτουργία του ανθρώπινου αιματοεγκεφαλικού φραγμού, ενισχύοντας τη μεταφραστική αξιοπιστία πριν από την κλινική μετάβαση. 

Μέχρι σήμερα, τα δεδομένα δείχνουν ισχυρή λειτουργική δράση σε πολλαπλά ανθρώπινα in vitro συστήματα, ενώ σε προκλινικές in vivo μελέτες το PHRX-1212 έχει παρουσιάσει πολύ καλή ανεκτικότητα και καθαρό φαρμακοκινητικό προφίλ, χωρίς κλινικά παρατηρούμενες ανεπιθύμητες ενέργειες. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη επιπρόσθετες μελέτες αποτελεσματικότητας με στόχο την ολοκλήρωση της προκλινικής φάσης».

Image

«Ένα σημαντικό επιστημονικό βήμα»

Όπως επισημαίνει ο ίδιος, η πρόοδος αυτή αποτελεί σημαντικό επιστημονικό βήμα, χωρίς όμως να σημαίνει ότι η διαδικασία έχει ολοκληρωθεί.
Για την ομάδα της Phragma Therapeutics, η εξέλιξη αυτή λειτουργεί κυρίως ως επιβεβαίωση ότι η στρατηγική της συστηματικής αξιολόγησης σε ανθρώπινα μοντέλα μπορεί να οδηγήσει σε πιο αξιόπιστες αποφάσεις στην προκλινική ανάπτυξη φαρμάκων.

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο γεγονός ότι στον πυρήνα της προσπάθειας βρίσκονται Έλληνες επιστήμονες, με τον Δρ. Σπύρο Παπαπετρόπουλο να συντονίζει την ομάδα και τον Δρ. Ανδρέα Παπαπετρόπουλο να παρέχει επιστημονική υποστήριξη. Η περίπτωση αυτή αποτελεί, όπως επισημαίνει, ένα ακόμη παράδειγμα ότι Έλληνες επιστήμονες μπορούν να ηγούνται προγραμμάτων αιχμής στη διεθνή βιοτεχνολογία.

Τα επόμενα βήματα

Τα επόμενα στάδια της ανάπτυξης του PHRX-1212 περιλαμβάνουν την ολοκλήρωση των κρίσιμων προκλινικών μελετών αποτελεσματικότητας και ασφάλειας, καθώς και την παραγωγή του φαρμάκου με προδιαγραφές κατάλληλες για κλινικές δοκιμές.

Στόχος της εταιρείας είναι η κατάθεση φακέλου στις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές των ΗΠΑ και η έναρξη κλινικών δοκιμών Φάσης Ι το 2027.

Ταυτόχρονα, η ομάδα εργάζεται για τη διασφάλιση νέας επενδυτικής και πιθανής κρατικής χρηματοδότησης, ενώ επεκτείνει τις υποδομές και το επιστημονικό της δυναμικό τόσο στη Βοστώνη όσο και στην Αθήνα.

Όπως σημειώνει, «η πρόοδος έχει αξία μόνο αν συνεχίσουμε με την ίδια αυστηρότητα στο επόμενο στάδιο, ώστε να φτάσουμε με ασφάλεια στις κλινικές δοκιμές. Ο στόχος μας παραμένει ξεκάθαρος, να μετατρέψουμε μια πολλά υποσχόμενη επιστημονική ιδέα σε κάτι που μπορεί πραγματικά να βοηθήσει ασθενείς».