Ολική έκλειψη Ηλίου στις 12 Αυγούστου: Τι θα δούμε στην Ελλάδα

Για λίγα λεπτά, σε μια στενή ζώνη που εκτείνεται από τον Αρκτικό Ωκεανό έως την Ιβηρική Χερσόνησο, η ημέρα θα μετατραπεί σε νύχτα.

Στις 12 Αυγούστου η Σελήνη θα βρεθεί ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και, από συγκεκριμένα σημεία της Γης, θα καλύψει πλήρως τον ηλιακό δίσκο.

Η ολική ηλιακή έκλειψη θα είναι ορατή από τη βόρεια Ρωσία, τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, την Ισπανία και ένα μικρό τμήμα της Πορτογαλίας. Σε πολύ μεγαλύτερη περιοχή, μεταξύ άλλων στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, η έκλειψη θα είναι μερική.

Για την Ελλάδα, η εικόνα είναι διαφορετική. Η χώρα βρίσκεται εκτός του «μονοπατιού της ολικότητας», όμως η μερική έκλειψη θα είναι ορατή το βράδυ της 12ης Αυγούστου.

Το φαινόμενο θα αρχίσει περίπου στις 20:30 ώρα Ελλάδας και θα ολοκληρωθεί περίπου δέκα λεπτά αργότερα, με σημαντικές διαφορές από περιοχή σε περιοχή.

Τι θα συμβεί στις 12 Αυγούστου

Μια ηλιακή έκλειψη πραγματοποιείται όταν η Σελήνη περνά ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και η σκιά της πέφτει στην επιφάνεια της Γης.

Όσοι βρίσκονται μέσα στην πιο σκοτεινή περιοχή της σκιάς, την οποία οι αστρονόμοι ονομάζουν «ομπρέλα» ή umbra, βλέπουν ολική έκλειψη. Όσοι βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή της παρασκιάς βλέπουν μόνο ένα τμήμα του ηλιακού δίσκου να καλύπτεται.

Κατά την ολικότητα, όταν η Σελήνη καλύπτει πλήρως τον Ήλιο, το φως της ημέρας μειώνεται απότομα και ο ουρανός σκοτεινιάζει. Γίνεται επίσης ορατό το ηλιακό στέμμα, η εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου, η οποία υπό κανονικές συνθήκες χάνεται μέσα στη μεγάλη φωτεινότητα του ηλιακού δίσκου.

Το φαινόμενο είναι αποτέλεσμα μιας ιδιαίτερης γεωμετρικής σύμπτωσης. Ο Ήλιος έχει διάμετρο περίπου 400 φορές μεγαλύτερη από εκείνη της Σελήνης, αλλά βρίσκεται επίσης περίπου 400 φορές μακρύτερα από τη Γη.

Από την επιφάνεια του πλανήτη, επομένως, τα δύο σώματα εμφανίζονται με παρόμοιο φαινόμενο μέγεθος. Όταν η ευθυγράμμιση είναι κατάλληλη, η Σελήνη μπορεί να καλύψει πλήρως τον ηλιακό δίσκο.

Η Ελλάδα θα δει μόνο ένα μικρό μέρος της έκλειψης

Η 12η Αυγούστου δεν θα φέρει ολικό σκοτάδι στην Ελλάδα. Η χώρα βρίσκεται αρκετά έξω από τη ζώνη της ολικότητας και το φαινόμενο θα είναι ορατό μόνο ως μερική έκλειψη.

Η διαφορά από περιοχή σε περιοχή είναι σημαντική. Στα βορειοδυτικά της χώρας, όπου το φαινόμενο θα είναι εντονότερο, ένα μικρό τμήμα του ηλιακού δίσκου θα καλυφθεί.

Στα Ιωάννινα, για παράδειγμα, η μέγιστη κάλυψη υπολογίζεται περίπου στο 0,73% του ηλιακού δίσκου, γύρω στις 20:35. Στην Ηγουμενίτσα φτάνει περίπου το 1,29%, ενώ στην Κέρκυρα περίπου το 2,35%.

Πρόκειται, επομένως, για ένα φαινόμενο που στην Ελλάδα θα είναι περισσότερο αστρονομική λεπτομέρεια παρά θεαματικό σκοτείνιασμα του ουρανού. Για να παρατηρήσει κανείς την ολικότητα, θα πρέπει να βρεθεί μέσα στη στενή ζώνη που διασχίζει τμήματα της βόρειας Ευρώπης και της Ιβηρικής.

Από τη Ρωσία έως την Ισπανία

Η σκιά της Σελήνης θα κινηθεί σε μια μακρά, στενή διαδρομή. Η ολικότητα θα ξεκινήσει από τη βόρεια Ρωσία, θα συνεχίσει προς τη Γροιλανδία και την Ισλανδία και στη συνέχεια θα διασχίσει τον Ατλαντικό για να φτάσει στην Ιβηρική Χερσόνησο.

Η Ισπανία βρίσκεται στο τέλος του «μονοπατιού της ολικότητας». Εκεί η έκλειψη θα συμβεί αργά το απόγευμα, λίγο πριν από τη δύση του Ηλίου. Η ζώνη θα διασχίσει τη χώρα από τα δυτικά προς τα ανατολικά και θα περάσει από αρκετές σημαντικές πόλεις, μεταξύ των οποίων το Οβιέδο, το Λεόν, το Μπιλμπάο, η Σαραγόσα και η Βαλένθια, καταλήγοντας προς τις Βαλεαρίδες.

Η χαμηλή θέση του Ήλιου στον ορίζοντα αποτελεί ταυτόχρονα πλεονέκτημα και πρόκληση για τους παρατηρητές. Όσοι θέλουν να παρακολουθήσουν την ολικότητα στην Ισπανία θα χρειαστούν σημείο με καθαρό ορίζοντα προς τη δύση.

Η διάρκεια της ολικότητας θα παραμείνει σχετικά μικρή. Στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής δεν θα ξεπεράσει τα δύο λεπτά, ενώ κοντά στο κέντρο της ζώνης, σε περιοχές της Γροιλανδίας, της Ρωσίας και του βόρειου Ατλαντικού, θα είναι λίγο μεγαλύτερη, χωρίς όμως να φτάνει τα δυόμισι λεπτά.