«Αιώνες δουλεμπορίου»: Ηγέτες της Αφρικής απαιτούν αποζημιώσεις

Hγέτες της Αφρικής και της Καραϊβικής συμφώνησαν σε ένα κοινό πλαίσιο διεκδίκησης αποζημιώσεων για το δουλεμπόριο, σηματοδοτώντας μια πιο συντονισμένη προσέγγιση μετά την ιστορική ψηφοφορία των Ηνωμένων Εθνών που το είχε χαρακτηρίσει έγκλημα κατά της ανθρωπότητας.

Σε διάσκεψη που πραγματοποιήθηκε στη Γκάνα, οι συμμετέχουσες χώρες συμφώνησαν την Παρασκευή σε ένα «έγγραφο συμπερασμάτων», που περιγράφει έναν οδικό χάρτη «για τη διεκδίκηση οικονομικών αποζημιώσεων, την αποκατάσταση σε πολιτιστικό επίπεδο, την ελάφρυνση χρέους και την κλιματική δικαιοσύνη», σύμφωνα με σύνοψη που αναγνώστηκε στο τέλος των εργασιών.

«Για πρώτη φορά πετύχαμε μια σύγκλιση που διέφευγε από αυτό το κίνημα επί πολλούς αιώνες», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Γκάνας, Σάμουελ Οκουτζέτο Αμπλάκουα.

Η συνάντηση, με τίτλο «Next Steps», ήρθε μετά την έγκριση ενός ψηφίσματος που είχε καταθέσει η Γκάνα στον ΟΗΕ, το οποίο αναγνωρίζει το διατλαντικό δουλεμπόριο ως «το σοβαρότερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας». Η Βρετανία και όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης συγκαταλέγονταν στις 52 χώρες που απείχαν από την ψηφοφορία, εντείνοντας τις ανησυχίες ότι οι συζητήσεις θα περιορίζονταν στις χώρες που ήταν θύματα της ιστορικής αδικίας.

Οι ΗΠΑ, το Ισραήλ και η Αργεντινή καταψήφισαν το ψήφισμα. Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμάνουελ Μακρόν, απηύθυνε ομιλία μέσω βιντεόκλησης από το Παρίσι, υπερασπιζόμενος την αποχή της χώρας του. «Η Ιστορία δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια απλή λογιστική άσκηση», δήλωσε ο Μακρόν. «Σε καμία περίπτωση οι αποζημιώσεις δεν μπορούν να αποτελέσουν (…) μια επιταγή που θα “πληρώσει τον λογαριασμό” κλείνοντας την υπόθεση».

Κατά τη διάρκεια τεσσάρων αιώνων, εκτιμάται ότι περίπου 12,5 εκατομμύρια Αφρικανοί εξαναγκάστηκαν να επιβιβαστούν σε δουλεμπορικά πλοία, ενώ περίπου 2 εκατομμύρια πέθαναν κατά τη μεταφορά τους προς την αμερικανική ήπειρο και την Καραϊβική. Η Πορτογαλία μετέφερε τον μεγαλύτερο αριθμό σκλάβων, ακολουθούμενη από το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο μέχρι τη δεκαετία του 1730 είχε εξελιχθεί στον μεγαλύτερο δουλέμπορο παγκοσμίως.

Οι διεκδικήσεις που διατυπώθηκαν κατά τη διάρκεια της τριήμερης διάσκεψης δεν περιορίστηκαν στο δουλεμπόριο. Η πρόεδρος της Ναμίμπια, Νετούμπο Νάντι Νταϊτβά, δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις με τη Γερμανία για τη γενοκτονία των λαών Χερέρο και Νάμα την περίοδο 1904-1908 «δεν ήταν πάντοτε εύκολες».

Το αναθεωρημένο σχέδιο δέκα σημείων θα αποτελέσει το «σημείο εκκίνησης» για αυτή τη συντονισμένη προσπάθεια, δήλωσε ο πρόεδρος της Γκάνας, Τζον Μαχάμα, κατά τη διάρκεια της διάσκεψης.