Έρευνα-σοκ: 1 στους 3 Ευρωπαίους δεν μπορεί να ξεχωρίσει τα fake news

Μια νέα έρευνα του Ευρωβαρόμετρου αποκαλύπτει ότι οι Ευρωπαίοι εκτίθενται ολοένα και περισσότερο σε παραπληροφόρηση και ψευδείς ειδήσεις (fake news).
Σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2025, το 36% των πολιτών της Ε.Ε. δηλώνει ότι τις τελευταίες επτά ημέρες είχε «συχνή» ή «πολύ συχνή» έκθεση σε παραπλανητικό περιεχόμενο, ποσοστό που αυξήθηκε κατά 8 μονάδες σε σχέση με το 2022 (28%).

Παράλληλα, μόλις το 12% των ερωτηθέντων αισθάνεται «πολύ σίγουρο» ότι μπορεί να αναγνωρίσει τη διαφορά μεταξύ αληθούς και ψευδούς είδησης, ενώ περίπου το 32% δηλώνει ανασφαλές για τις ικανότητές του. Συνολικά, το 62% δηλώνει ότι είναι «πολύ» ή «αρκετά» σίγουρο, αλλά η αυτοπεποίθηση διαφέρει σημαντικά ανά χώρα: από 49% στην Πολωνία έως 84% στη Μάλτα.

Η Ελλάδα εμφανίζεται σε υψηλή θέση όσον αφορά την έκθεση σε παραπληροφόρηση, με 43% των πολιτών να δηλώνουν ότι εκτίθενται συχνά σε fake news. Στην κορυφή βρίσκονται η Ουγγαρία (57%) και η Ρουμανία (55%), ενώ τα χαμηλότερα ποσοστά καταγράφονται στη Φινλανδία και τη Γερμανία (26%), την Τσεχία (29%) και Σουηδία, Λιθουανία και Γαλλία (30%). Γενικά, η Ανατολική και Νότια Ευρώπη δείχνουν υψηλότερη έκθεση, ενώ η Βόρεια και Δυτική Ευρώπη μικρότερη, με ορισμένες εξαιρέσεις όπως το Λουξεμβούργο και η Ιρλανδία.

Ο ερευνητής Κόνραντ Μπλάιερ-Σάιμον από το Κέντρο Πλουραλισμού και Ελευθερίας των Μέσων εξηγεί ότι τα αποτελέσματα αντικατοπτρίζουν τις αντιλήψεις των πολιτών και όχι την πραγματική τους ικανότητα να εντοπίζουν ψευδείς ειδήσεις. Οι χώρες με ισχυρά και ανεξάρτητα δημόσια ΜΜΕ, αποτελεσματικούς μηχανισμούς αυτορρύθμισης των ιδιωτικών μέσων και πολίτες που ενημερώνονται κυρίως από αξιόπιστες δημοσιογραφικές πηγές δείχνουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στην παραπληροφόρηση.

Παράλληλα, χώρες που διαθέτουν ισχυρά και ανεξάρτητα δημόσια ΜΜΕ, εφαρμόζουν αποτελεσματική αυτορρύθμιση στον ιδιωτικό Τύπο και όπου οι πολίτες ενημερώνονται κυρίως από αξιόπιστες δημοσιογραφικές πηγές αντί των social media, φαίνεται να έχουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στη διάδοση ψευδών ειδήσεων.