ΚΟΣΜΟΣ
«Το όνομα Χαμενεΐ θα συνεχισθεί»: Πιο σκληρός από τον πατέρα ο γιος – Πώς πέρασε από τη σκιά στην εξουσία
Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ όπως όλα δείχνουν κληρονομεί την εξουσία από τον δολοφονημένο πατέρα του - Πώς έφτασε εδώ;
Η διαδικασία εκλογής νέου ανώτατου ηγέτη ολοκληρώθηκε σήμερα στο Ιράν, με φόντο ένα εφιαλτικό σκηνικό στην Τεχεράνη, όπου χτυπήθηκαν πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Αλλά το όνομα κρατείται προς το παρόν μυστικό.
Μια φράση, όμως, που μεταδόθηκε από ιρανικά μέσα ενημέρωσης ήταν αρκετή για να πυροδοτήσει έντονη φημολογία. Ο αγιατολάχ Χοσεϊναλί Εσκεβαρί, μέλος του συμβουλίου των ιερωμένων που είναι αρμόδιο να εκλέξει τον νέο ηγέτη, δήλωσε σε βίντεο ότι «το όνομα Χαμενεΐ θα συνεχισθεί».
Η διατύπωση αυτή ερμηνεύθηκε από πολλούς ως σαφής υπαινιγμός ότι ο διάδοχος του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ θα είναι ο γιος του, Μοτζτάμπα – μια εξέλιξη που θα σηματοδοτούσε μια από τις πιο αμφιλεγόμενες μεταβάσεις εξουσίας στην ιστορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Ο άνθρωπος που κινείται επί χρόνια στο παρασκήνιο
Για δεκαετίες, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ παρέμενε μια από τις πιο μυστηριώδεις προσωπικότητες του ιρανικού καθεστώτος. Σπάνια εμφανιζόταν δημόσια και απέφευγε την ανοιχτή πολιτική δραστηριότητα, ωστόσο θεωρούνταν ένας από τους πιο επιδραστικούς ανθρώπους στο εσωτερικό του συστήματος εξουσίας.
Γεννημένος το 1969 στην Τεχεράνη, μεγάλωσε στο επίκεντρο της πολιτικής ελίτ της χώρας. Ο πατέρας του ανέλαβε την ηγεσία του Ιράν το 1989, μετά τον θάνατο του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί.
Ο Μοτζτάμπα ακολούθησε τον δρόμο της θρησκευτικής εκπαίδευσης και σπούδασε θεολογία στην Κομ, το σημαντικότερο σιιτικό θρησκευτικό κέντρο της χώρας. Αν και δεν έχει αποκτήσει το κύρος ενός μεγάλου αγιατολάχ, θεωρείται κληρικός με ισχυρές πολιτικές διασυνδέσεις.
Σταδιακά, το όνομά του άρχισε να εμφανίζεται σε αναλύσεις και διπλωματικές εκθέσεις ως ένας άνθρωπος που ασκεί σημαντική επιρροή μέσα στο γραφείο του ανώτατου ηγέτη.
Οι ισχυροί δεσμοί με τους Φρουρούς της Επανάστασης
Κεντρικό στοιχείο της ισχύος του θεωρούνται οι σχέσεις του με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, έναν από τους πιο ισχυρούς θεσμούς του ιρανικού κράτους.
Οι Φρουροί της Επανάστασης δεν αποτελούν μόνο στρατιωτική δύναμη. Ελέγχουν σημαντικό μέρος της οικονομίας, έχουν καθοριστικό ρόλο στην περιφερειακή στρατηγική της Τεχεράνης και λειτουργούν ως βασικός πυλώνας του καθεστώτος.
Πολλοί αναλυτές πιστεύουν ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έχει αναπτύξει στενούς δεσμούς με κορυφαία στελέχη του σώματος, γεγονός που ενισχύει τη θέση του στο εσωτερικό της εξουσίας.
Η στήριξη τέτοιων κύκλων θεωρείται κρίσιμη σε οποιαδήποτε διαδικασία διαδοχής.
Οι κατηγορίες για ρόλο στην καταστολή των διαδηλώσεων
Το όνομα του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έγινε γνωστό σε διεθνές επίπεδο κυρίως μετά τις μαζικές διαδηλώσεις του 2009 στο Ιράν.
Το λεγόμενο «Πράσινο Κίνημα» ξέσπασε μετά την αμφισβητούμενη επανεκλογή του τότε προέδρου Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ και εξελίχθηκε στη μεγαλύτερη πολιτική κρίση που αντιμετώπισε το καθεστώς από την επανάσταση του 1979.
Σύμφωνα με Ιρανούς αντιφρονούντες και δυτικούς αναλυτές, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ φέρεται να διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στον συντονισμό της απάντησης του καθεστώτος.
Κατηγορήθηκε ότι είχε στενή συνεργασία με τους Φρουρούς της Επανάστασης και την παραστρατιωτική πολιτοφυλακή Basij, που πρωταγωνίστησαν στην αιματηρή καταστολή των κινητοποιήσεων.
Οι κατηγορίες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί επίσημα από το ιρανικό κράτος, ωστόσο έχουν ενισχύσει την εικόνα ενός ανθρώπου που εκπροσωπεί τη σκληρή γραμμή απέναντι σε κάθε μορφή εσωτερικής αμφισβήτησης.
Ένας πιθανώς πιο αδιάλλακτος ηγέτης
Σε διπλωματικούς κύκλους εκφράζεται συχνά η εκτίμηση ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ θα μπορούσε να αποδειχθεί ακόμη πιο αδιάλλακτος από τον πατέρα του.
Ο Αλί Χαμενεΐ παρά τη σκληρή ιδεολογική του στάση, θεωρείται ότι κατάφερε κατά καιρούς να ισορροπήσει μεταξύ διαφορετικών κέντρων ισχύος μέσα στο καθεστώς.
Ο γιος του, αντίθετα, παρουσιάζεται συχνά ως εκπρόσωπος μιας ακόμη πιο σκληρής και ιδεολογικά συμπαγούς ελίτ, με στενούς δεσμούς με τους πιο συντηρητικούς κύκλους του ιρανικού συστήματος.
Και από ηγέτης…στόχος
Εάν τελικά επιβεβαιωθεί ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ αναλαμβάνει την ηγεσία του Ιράν, η χώρα θα βρεθεί μπροστά σε μια πρωτοφανή εξέλιξη.
Η Ισλαμική Δημοκρατία οικοδομήθηκε πάνω στην ιδέα ότι η εξουσία δεν είναι κληρονομική. Μια μετάβαση από πατέρα σε γιο θα δημιουργούσε για πρώτη φορά την εικόνα μιας σχεδόν δυναστικής συνέχειας στην κορυφή του καθεστώτος.
Ταυτόχρονα ο νέος ηγέτης καθίσταται αυτομάτως στόχος για το Ισραήλ, αλλά και για τον Τραμπ, ο οποίος δεν έχει κρύψει την επιθυμία του ο επόμενος ηγέτης του Ιράν να έχει τις δικές του ευλογίες.
