«Καλή τύχη σε όλους τους συναδέλφους. Να γυρίσουμε στα σπίτια μας». Με αυτά τα λιτά αλλά συγκλονιστικά λόγια, ο Βαγγέλης Μ., Eλληνας ναυτικός, που βρίσκεται αυτή τη στιγμή στην καρδιά του Περσικού Κόλπου, περιγράφει τον εφιάλτη που βιώνουν εκατοντάδες ναυτικοί μετά τη γενικευμένη στρατιωτική ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή.
Η φωνή του αντηχεί την αγωνία των πληρωμάτων δεκάδων πλοίων ελληνικών συμφερόντων -τόσο υπό ελληνική σημαία όσο και υπό ελληνική διαχείριση- που βρίσκονται εγκλωβισμένα στα Στενά του Ορμούζ ή πλέουν στα λιμάνια της ευρύτερης περιοχής. Περίπου 10 ελληνικά πλοία βρίσκονται μέσα στα Στενά του Ορμούζ, ακόμα 40 είναι στη γύρω περιοχή και αρκετά ακόμα σε λιμάνια της Μέσης Ανατολής.
«Εκτός από τις ρουκέτες, τους πυραύλους και τα drones, έχουμε να αντιμετωπίσουμε και την επιβίωση. Πρέπει να ελαχιστοποιήσουμε τις καταναλώσεις σε νερό, φαγητό και πετρέλαιο. Δεν ξέρουμε πόσο θα διαρκέσει αυτή η ιστορία», αναφέρει στο μήνυμά του ο Eλληνας ναυτικός, δίνοντας το στίγμα της κρισιμότητας των ωρών.
Στις επάλξεις
Μέσα σε αυτό το κλίμα ακραίας αβεβαιότητας, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής βρίσκεται σε κατάσταση διαρκούς συναγερμού. Ο υπουργός Ναυτιλίας, Βασίλης Κικίλιας, προέβη σε επίσημη δήλωση υπογραμμίζοντας την ετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού: «Το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής παρακολουθεί διαρκώς τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ. Το Κέντρο Επιχειρήσεων βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με τις εταιρείες που έχουν ελληνικά πλοία στην περιοχή, παρέχει οδηγίες και συστάσεις και ενημερώνει τη ναυτιλιακή κοινότητα για τις εξελίξεις. Βρισκόμαστε σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα και κάνουμε ό,τι απαιτείται, για τη διασφάλιση της μέγιστης δυνατής προστασίας της ελληνικής ναυτιλίας και των Ελλήνων ναυτικών».
Παράλληλα, ο Θάλαμος Επιχειρήσεων του Λιμενικού Σώματος-Ελληνικής Ακτοφυλακής διατηρεί ανοιχτή γραμμή με κάθε πλοίο ελληνικού ενδιαφέροντος που κινείται στη ζώνη υψηλού κινδύνου. Οι οδηγίες προς τους πλοιάρχους είναι αυστηρές και περιλαμβάνουν την ενίσχυση των φυλάκων στη γέφυρα, τον περιορισμό του προσωπικού σε ασφαλή εσωτερικά καταστρώματα και την πλήρη ετοιμότητα για την αντιμετώπιση ηλεκτρονικών παρεμβολών (GPS jamming και spoofing), που καθιστούν τη ναυσιπλοΐα εξαιρετικά επικίνδυνη.
Κλιμάκωση
Η κατάσταση κλιμακώθηκε δραματικά τις τελευταίες ώρες. Οι Φρουροί της Επαναστάσεως (IRGC) και το Πολεμικό Ναυτικό του Ιράν εκπέμπουν μηνύματα ότι τα Στενά του Ορμούζ κλείνουν μέχρι νεωτέρας. Στην περιοχή καταγράφεται έντονη κινητικότητα ταχύπλοων στρατιωτικών λέμβων που επιτηρούν τη ναυσιπλοΐα, ενώ μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες της περιοχής, όπως το Κατάρ, έχουν ήδη καλέσει τους πλοιοκτήτες να αναστείλουν προσωρινά κάθε δραστηριότητα.
Η ένταση μετατράπηκε σε ανοιχτή εχθροπραξία την 1η Μαρτίου, όταν το δεξαμενόπλοιο SKYLIGHT δέχθηκε επίθεση ανοικτά του Ομάν. Οι πολεμικές επιχειρήσεις έχουν ήδη προκαλέσει «έμφραγμα» στις παγκόσμιες ροές ενέργειας. Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί τη σημαντικότερη ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη, καθώς από εκεί διέρχεται ένα τεράστιο ποσοστό της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και κομβικές ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).
Ηδη, εκατοντάδες δεξαμενόπλοια παραμένουν ακινητοποιημένα και έχουν ρίξει άγκυρα στα ανοικτά του Κόλπου, περιμένοντας ασφαλή δίοδο. Οι διεθνείς αναλυτές προειδοποιούν για μια επικείμενη εκτίναξη των τιμών των καυσίμων. Η αβεβαιότητα εντείνεται από την επιβολή «Ναυτικής Ζώνης Προειδοποίησης» από τον αμερικανικό στρατό, η οποία καλύπτει τον Αραβικό Κόλπο και τη βόρεια Αραβική Θάλασσα, προειδοποιώντας τα εμπορικά πλοία για τον κίνδυνο να βρεθούν εν μέσω διασταυρούμενων πυρών.
Ναρκοθέτηση
Εταιρίες ναυτιλιακής ασφάλειας, όπως η Diaplous και η Ambrey, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για ασύμμετρα αντίποινα από την πλευρά της Τεχεράνης. Υπάρχει έντονος φόβος για ναρκοθέτηση των Στενών, επιθέσεις με drones (UAVs) και επανενεργοποίηση των ανταρτών Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, οι οποίοι δήλωσαν ήδη τη στήριξή τους στο Ιράν. Ιδιαίτερη προσοχή συστήνεται για πλοία που συνδέονται με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ ή τους συμμάχους τους.
Σε ετοιμότητα οι… ASPIDES
Η ευρωπαϊκή αποστολή ASPIDES βρίσκεται σε κατάσταση υψίστης ετοιμότητας, ενώ οι ασφαλιστικές εταιρίες προχωρούν ήδη σε αναθεώρηση των ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου προς τα πάνω.
Αν και ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν θα αποφύγει ένα ολοκληρωτικό και διαρκές κλείσιμο των Στενών -για να μη στραγγαλίσει τη δική του οικονομία- η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Για την ελληνική ναυτιλία, που διατηρεί την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία, το διακύβευμα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι η ασφάλεια των πληρωμάτων που θαλασσοδέρνονται σε μια περιοχή που φλέγεται.
«Να προσέχετε πολύ», κλείνει το μήνυμά του ο Βαγγέλης Μ. από τη γέφυρα του εγκλωβισμένου πλοίου.
κεντρική φωτογραφία αρχείου
