ΚΟΣΜΟΣ
Ποια είναι η συμφωνία που θέλει ο Τραμπ με το Ιράν
Τι προβλέπει το σχέδιο και γιατί το Ισραήλ φοβάται πως θα... μείνει στην απ' έξω.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη από το Οβάλ Γραφείο ότι, παρότι πολλοί Ιρανοί ηγέτες έχουν εξουδετερωθεί, οι ΗΠΑ «μιλούν με τους σωστούς ανθρώπους» και ότι αυτοί «θέλουν πολύ μια συμφωνία».
Προς το παρόν, Ιρανοί αξιωματούχοι διαψεύδουν ότι βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις, αν και επιβεβαιώνουν ότι έχουν λάβει μηνύματα και προτάσεις από τις ΗΠΑ.
Οι ΗΠΑ προετοιμάζουν σενάρια περαιτέρω κλιμάκωσης. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, το επιτελείο της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας έχει λάβει εντολή να αναπτυχθεί στη Μέση Ανατολή μαζί με ταξιαρχία πεζικού χιλιάδων στρατιωτών, μια εξέλιξη που θα ενισχύσει τις αμερικανικές δυνατότητες για χερσαίες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Channel 12, το οποίο επικαλούνται πολλά ισραηλινά μέσα, κατατέθηκε αμερικανική πρόταση 14 σημείων προς το Ιράν, η οποία περιλαμβάνει απαιτήσεις παρόμοιες με εκείνες των τελευταίων διαπραγματεύσεων στη Γενεύη, σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές πηγές.
Ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ φέρεται να έχει ενημερώσει τον Τραμπ ότι οι Ιρανοί έχουν συμφωνήσει σε ορισμένα κρίσιμα ζητήματα, όπως η εγκατάλειψη αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, μια σημαντική παραχώρηση αν επιβεβαιωθεί. Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν η δέσμευση αυτή προέρχεται από πρόσωπα με πραγματική εξουσία στην Τεχεράνη.
Το σχέδιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου, ενισχυμένους ελέγχους από τον ΟΗΕ, περιορισμούς στο βαλλιστικό πρόγραμμα και μείωση της στήριξης σε ένοπλες οργανώσεις. Οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι το Ιράν έχει αποδεχθεί την αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου, χωρίς να είναι σαφές για πόσο διάστημα. Παρά ταύτα, ισραηλινές υπηρεσίες εκτιμούν ότι το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει μεγάλο.
Ντόναλντ Τραμπ: «Το Ιράν θέλει απεγνωσμένα συμφωνία»
Αναλυτικά:
- Το Ιράν πρέπει να διαλύσει τις υποδομές που του εξασφαλίζουν τις υφιστάμενες πυρηνικές του δυνατότητες.
- Το Ιράν πρέπει να δεσμευτεί ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων.
- Δεν θα εμπλουτίζεται ουράνιο επί ιρανικού εδάφους.
- Το Ιράν πρέπει να παραδώσει στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) το απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% – περίπου 450 κιλά. Η παράδοση θα πρέπει να γίνει στο άμεσο μέλλον και βάσει χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί.
- Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό θα πρέπει να διαλυθούν.
- Να δοθεί πλήρης πρόσβαση στον IAEA εντός του Ιράν, με διαφανείς ελέγχους.
- Το Ιράν πρέπει να εγκαταλείψει τη στρατηγική των πληρεξουσίων δυνάμεων (proxies).
- Το Ιράν πρέπει να σταματήσει τη χρηματοδότηση, καθοδήγηση και εξοπλισμό των περιφερειακών του συμμάχων-πληρεξουσίων.
- Τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ανοικτά και να λειτουργούν ως ελεύθερος θαλάσσιος διάδρομος.
- Το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν πρέπει να περιοριστεί τόσο ως προς το βεληνεκές όσο και ως προς τον αριθμό των πυραύλων, με συγκεκριμένα όρια που θα καθοριστούν σε μεταγενέστερο στάδιο.
- Η χρήση πυραύλων στο μέλλον θα περιορίζεται αποκλειστικά στην άμυνα.
Σε αντάλλαγμα, το Ιράν θα επωφεληθεί ως εξής:
- Θα εξασφαλιστεί πλήρης άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί από τη διεθνή κοινότητα στο Ιράν.
- Οι ΗΠΑ θα συνδράμουν το Ιράν στην ανάπτυξη του πολιτικού πυρηνικού του προγράμματος, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στον πυρηνικό σταθμό του Μπουσέρ.
- Ο λεγόμενος μηχανισμός «snapback», που επιτρέπει την αυτόματη επαναφορά κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του Ιράν, θα καταργηθεί.
Την ίδια ώρα, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου φέρεται να ανησυχεί ότι ο Τραμπ μπορεί να προχωρήσει σε μια συμφωνία που θα υπολείπεται των ισραηλινών στόχων, θα περιλαμβάνει σημαντικές παραχωρήσεις και θα περιορίζει τη δυνατότητα του Ισραήλ να συνεχίσει πλήγματα κατά του Ιράν. Η ισραηλινή ηγεσία αμφισβητεί αν το Ιράν έχει πράγματι προσφέρει τις παραχωρήσεις που ισχυρίζονται οι ΗΠΑ.
