Διευκρινίσεις ΤΕΕ/ΤΑΚ για τις διαδικασίες αποκατάστασης σεισμοπλήκτων και το “Εξοικονομώ”

Σε διευκρινίσεις ως προς την πρόοδο της βελτίωσης της διαδικασίας έκδοσης αδειών αποκατάστασης σεισμοπλήκτων και τη διαδικασία υλοποίησης του προγράμματος Εξοικονομώ για αυτές, προχώρησε η Διοικούσα Επιτροπή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας – Τμήματος Ανατολικής Κρήτης (ΤΕΕ/ΤΑΚ), με επιστολή της προς τα αρμόδια υπουργεία, επισημαίνοντας χαρακτηριστικά:

 "Η Διοικούσα Επιτροπή του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας – Τμήματος Ανατολικής Κρήτης (ΤΕΕ/ΤΑΚ), στο πλαίσιο του θεσμικού της ρόλου, επιθυμεί να θέσει εκ νέου υπόψη σας σοβαρά ζητήματα που αφορούν την πρόοδο της διαδικασίας αποκατάστασης των σεισμόπληκτων κτιρίων και την υλοποίηση συναφών χρηματοδοτικών εργαλείων.

Κατάργηση άτοκου δανεισμού – Χρηματοδότηση με 100% Κρατική Αρωγή.
Το ισχύον καθεστώς χρηματοδότησης προβλέπει 80% Δωρεάν Κρατική Αρωγή και 20% Άτοκο Δανεισμό.Στην πράξη, αυτό έχει αποδειχτεί μη εφαρμόσιμο καθώς ο τραπεζικός κλάδος φαίνεται να μη συνεργάζεται και να αρνείται τη δανειοδότηση στους δικαιούχους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να έχουν χορηγηθεί μόλις δύο (2) άτοκα δάνεια πανελλαδικά μέχρι σήμερα για όλους τους πληγέντες από οποιαδήποτε φυσική καταστροφή.
Εντέλει στις 09/10/2025, ΦΕΚ 5390 τ.Β΄, ΦΕΚ 5347/Β/07/10/2025 και ΦΕΚ 5391/2025 το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας αναγνώρισε δημόσια την ανάγκη τροποποίησης του σχήματος και αποφάσισε την κατάργηση του άτοκου δανείου, αντικαθιστώντας το ποσοστό της Στεγαστικής Συνδρομής με 100% Κρατική Αρωγή για τους πυρόπληκτους και μόνο.
Ο Υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κ. Κ. Κατσαφάδος ανακοίνωσε δημόσια σε τηλεοπτική εκπομπή την αποδοχή του αιτήματος του συλλόγου των σεισμόπληκτων του Αρκαλοχωρίου για την κατάργηση του άτοκου δανείου, αντικαθιστώντας το ποσοστό της Στεγαστικής Συνδρομής με 100% Κρατική Αρωγή και για τους πληγέντες από το Σεισμό της 27ης Σεπτεμβρίου 2021. Δεδομένου ότι το τιμολόγιο είναι ήδη παρωχημένο και οι καθυστερήσεις λόγω γραφειοκρατίας μεγάλες, κρίνεται αναγκαία η άμεση εφαρμογή των όσων έχουν εξαγγελθεί προκειμένου να μπορέσουν οι πληγέντες να προχωρήσουν σε εργασίες αποκατάστασης.

Ενημέρωση ως προς την εξέλιξη του ζητήματος του εκσυγχρονισμού της διαδικασίας έκδοσης αδειών επισκευής πληγέντων από φυσικές κατασκευές.
Την Πέμπτη, 12 Δεκεμβρίου 2024, πραγματοποιήθηκε συνάντηση της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ/ΤΑΚ με τον Αναπληρωτή Προϊστάμενο της Γ.Δ.Α.Ε.Φ.Κ. κ. Παυλή και την τότε Αναπληρώτρια Προϊσταμένη της Τ.Α.Ε.Φ.Κ. Π.Ε. Ηρακλείου κ. Κούση , όπου έγινε εκτενής συζήτηση για τα βασικά προβλήματα που εμποδίζουν την έκδοση αδειών επισκευής/ανακατασκευής των σεισμόπληκτων κτιρίων του Δήμου Μίνωα Πεδιάδος. Στη συνάντηση αυτή τέθηκαν όλα τα καίρια ζητήματα, ενώ λάβαμε προφορική ενημέρωση ότι το Υπουργείο επεξεργάζεται πρόταση για την απλοποίηση και εκσυγχρονισμό των διαδικασιών αδειοδότησης, υιοθετώντας την πρότασή του ΤΕΕ/ΤΑΚ για μετάβαση στην ηλεκτρονική διαδικασία έκδοσης αδειών. Παρά την ενθαρρυντική αυτή εξέλιξη, διαπιστώσαμε ότι η υλοποίηση της πρότασης παραμένει σε επίπεδο διαβουλεύσεων, χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή επίσημες δεσμεύσεις. Ένα χρόνο μετά, τι πρόοδος έχει άραγε σημειωθεί ως προς την κατεύθυνση αυτή;

Διαδικασία υλοποίησης προγράμματος ‘’ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ ‘’ από σεισμόπληκτους.
Η αναγκαιότητα της ένταξης των σεισμόπληκτων κατοικιών στο επερχόμενο πρόγραμμα Εξοικονομώ αναδείχτηκε τόσο μέσω της παρέμβασης του ΤΕΕ/ΤΑΚ όσο και από άλλους φορείς και συλλόγους.
Τη θετική αυτή εξέλιξη, ήρθε στην πορεία να επισκιάσει τόσο η περικοπή των πόρων, βάζοντας ένα πλαφόν ανά τ.μ, όσο και η καταληκτική ημερομηνία υλοποίησης των εργασιών. Το πρόγραμμα Εξοικονομώ θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τις 31.05.2026, πράγμα που φαντάζει ανέφικτο καθώς απομένει να εκδοθεί η πλειοψηφία των αδειών αποκατάστασης, πόσο μάλλον για κτίρια που έχουν κριθεί με βλάβες γενικού χαρακτήρα και απαιτούνται σημαντικές επεμβάσεις στο στατικό φορέα. Το αρμόδιο υπουργείο φαίνεται πως για μια ακόμη φορά δεν έχει κατανοήσει τις ανάγκες των πολιτών.

Προσαύξηση τιμολογίου αποζημίωσης κατά 10% ως νησιωτική περιοχή.
Στις 13.10.2025 από το βήμα της Βουλής ο αρμόδιος Υπουργός κ. Κατσαφάδος ανακοίνωσε πως …‘’σε ότι έχει να κάνει με την τιμή ανά τ.μ: Την τιμή ανά τ.μ δεν την καθορίζουμε εμείς, την καθορίζει το υπουργείο Οικονομικών μαζί με το Υπουργείο Υποδομών, είναι συγκεκριμένη η λίστα η οποία βγαίνει με την τιμή ανά τ.μ….παρόλα αυτά όμως όταν κατέβηκα στο Ηράκλειο, δεσμεύτηκα, αναγνωρίζοντας εν μέρει το πρόβλημα το οποίο υπάρχει, ότι θα προχωρήσουμε και σε μία αύξηση σε ότι έχει να κάνει με το ποσοστό συμμετοχής του κράτους κατά 10% λόγω νησιωτικότητας. Οπότε θα έρθει και μία 2η τροπολογία πολύ σύντομα, πριν το τέλος του χρόνου όπου θα ρυθμίζουμε εν μέρει και αυτό το ζήτημα”…
Ποια να είναι άραγε η πορεία της τροπολογίας αυτής και που βρίσκεται σήμερα το εν λόγω ζήτημα;

Στέγαση της Υπηρεσίας ΤΑΕΦΚ Π.Ε. Ηρακλείου.
Το ζήτημα της στέγασης είναι ένα πολύ ταλαιπωρημένο θέμα που φαίνεται να έχει βρει θεωρητικά το δρόμο του.
Σήμερα λήγει η προθεσμία που έχει δοθεί από τους ιδιοκτήτες του μισθωμένου ακινήτου που στεγάζει την υπηρεσία, ενώ δεν έχει ακόμα υπογραφεί η νέα σύμβαση για να μεταφερθεί η υπηρεσία στο νέο χώρο. Ταυτόχρονα ο νέος χώρος που έχει βρεθεί θα πρέπει να ελευθερωθεί από τη Δ/νση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης την οποία στεγάζει σήμερα.
Όλα δείχνουν ότι θα υπάρξει ένα κενό στην ήδη δύσκολη λειτουργία της υπηρεσίας. Θα χρειαστεί η στήριξη όλων μας ώστε να αναδειχθεί το πρόβλημα, να επιταχυνθεί η διαδικασία μεταφοράς της υπηρεσίας και να υπάρξει μια ασφαλής μετάβαση τόσο για το αρχείο που δυστυχώς μεγάλο μέρος του παραμένει σε έντυπη μορφή, όσο και για τον εξοπλισμό.

Επιπροσθέτως, από την πρόσφατη θεσμική επικοινωνία της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ/ΤΑΚ με τον Προϊστάμενο της Τ.Α.Ε.Φ.Κ. Π.Ε. Ηρακλείου, προκύπτουν κρίσιμες επισημάνσεις που αναδεικνύουν τις πραγματικές δυσκολίες εφαρμογής του υφιστάμενου πλαισίου στην πρώτη γραμμή υλοποίησης. Παρά τη στήριξη και τις προσπάθειες του Υπουργείου, η ισχύουσα νομοθεσία δεν έχει σχεδιαστεί λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες της Κρήτης, ούτε υπήρξε διαχρονικά κουλτούρα έγκαιρης πρόληψης και αντιμετώπισης των προβλημάτων πριν αυτά εκδηλωθούν, γεγονός που δημιουργεί καθημερινά έντονες πιέσεις και αντικειμενικές δυσκολίες τόσο για τις Υπηρεσίες όσο και για τους μηχανικούς και τους πολίτες.
Ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα ανακύπτει από την εφαρμογή των γενικών διατάξεων του ΦΕΚ 4958 /26.10.2021, ιδίως σε περιπτώσεις χρησικτησίας, δεδομένου ότι με τη λειτουργία του Κτηματολογίου ακίνητα με πλήρεις και επαρκείς φακέλους εμφανίζονται πλέον ως «αγνώστου ιδιοκτήτη». Στις περιπτώσεις αυτές δημιουργείται ουσιαστικό αδιέξοδο ως προς την αποκατάσταση των κτιρίων, το οποίο χρήζει άμεσης νομοθετικής ή ερμηνευτικής ρύθμισης, σε συνεργασία και με τη νομική επιστήμη, ώστε να μη μείνει ανεπισκεύαστο σημαντικό ποσοστό κτιριακού αποθέματος, ακόμη και εντός οικισμών, αναγκάζοντας τους πολίτες σε χρονοβόρες και δαπανηρές δικαστικές διαδικασίες κατά του Δημοσίου.
Περαιτέρω, με το ΦΕΚ 4687/09.08.2024, το οποίο τροποποίησε το αρχικό ΦΕΚ οριοθέτησης 4646Β/7.10.2021, επιχειρήθηκε εύλογη βελτίωση του πλαισίου. Ωστόσο, στην πράξη εξακολουθεί να υφίσταται αδυναμία αξιοποίησης των προβλέψεων αυτών σε περιπτώσεις όπου υφίστανται ακόμη και μικρής έκτασης βλάβες στον φέροντα οργανισμό. Τυπικά, ακόμη και τοπικές βλάβες που οφείλονται καταφανώς σε κακοτεχνία ή πλημμελή συντήρηση, και οι οποίες θα μπορούσαν να αποκατασταθούν μέσω απλούστερων νομιμοποιητικών διαδικασιών (όπως άδειες εργασιών μικρής κλίμακας, κατόπιν σύμφωνης γνώμης της Υπηρεσίας), οδηγούν σήμερα σε πλήρη αδυναμία εφαρμογής των ευνοϊκών ρυθμίσεων.
Η πρόβλεψη σαφούς και στοχευμένης τροποποίησης, η οποία θα εξαιρεί τέτοιες περιπτώσεις μικρής έκτασης μη σεισμικών βλαβών του φέροντος οργανισμού, θα μπορούσε να αποτελέσει ουσιαστικό εργαλείο, ώστε να μη μείνει ανεπισκεύαστο ένα σημαντικό τμήμα του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος.
Σημειώνεται, τέλος, ότι παρότι μετά την παρέλευση τεσσάρων και πλέον ετών δεν τίθεται ζήτημα θέσπισης νέας προθεσμίας για υποβολή νέων αιτήσεων, θα μπορούσε να εξεταστεί ειδική ρύθμιση για περιπτώσεις εξ αδιαιρέτου ιδιοκτησίας, όπου έχει ήδη υποβληθεί αρχική αίτηση από έναν συνιδιοκτήτη, ώστε να δίνεται η δυνατότητα συμπληρωματικής υποβολής αιτήσεων από τους λοιπούς συνιδιοκτήτες, με στόχο τη διάσωση κτιρίων με πλήρεις και επιμελημένους φακέλους που διαφορετικά κινδυνεύουν να αποκλειστούν οριστικά.

Για όλα τα παραπάνω ζητήματα, παρακαλούμε για τις άμεσες ενέργειές σας και την επίσημη ενημέρωση του ΤΕΕ/ΤΑΚ."