Το Ηράκλειο έχει επειγόντως ανάγκη από πάρκα και πράσινο - Η «ακτινογραφία» της πόλης

Η ανάγκη για περισσότερα πάρκα, πράσινες επιφάνειες και ουσιαστικές παρεμβάσεις στον αστικό ιστό του Ηρακλείου γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική, καθώς οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής συναντούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μιας πυκνοδομημένης πόλης.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται μέσα από στοιχεία και δεδομένα που παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο εισήγησης και ενημέρωσης του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου για τις κλιματικές και περιβαλλοντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η πόλη.

Τα στοιχεία για την κατάσταση του αστικού περιβάλλοντος καταδεικνύουν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ περιοχών του Ηρακλείου, με βασικό παράγοντα το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας. Πρόκειται για το φαινόμενο κατά το οποίο οι πυκνοδομημένες περιοχές εμφανίζουν υψηλότερες θερμοκρασίες, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, σε σχέση με περιοχές με περισσότερο πράσινο και λιγότερη δόμηση.

Στην περίπτωση του Ηρακλείου, μία σειρά από χαρακτηριστικά του αστικού ιστού λειτουργούν επιβαρυντικά. Η πυκνότητα των κτιρίων και η γεωμετρία των δρόμων περιορίζουν σε αρκετές περιπτώσεις την κυκλοφορία του αέρα, ενώ ταυτόχρονα η θερμική ακτινοβολία δυσκολεύεται να διαφύγει, ιδιαίτερα όταν καταγράφονται αυξημένα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Σημαντικό ρόλο παίζει και η ανθρωπογενής θερμότητα, κυρίως σε επαγγελματικές και βιομηχανικές περιοχές, σε σημεία με έντονη κυκλοφορία οχημάτων αλλά και σε περιοχές όπου υπάρχουν κτίρια με μεγάλες θερμικές απώλειες.

Λιγότερο πράσινο, περισσότερη ζέστη

Καθοριστικής σημασίας είναι η μικρή αναλογία επιφανειών νερού και πρασίνου μέσα στην πόλη. Η έλλειψή τους περιορίζει την εξάτμιση και τη διαπνοή, φυσικές διαδικασίες που συμβάλλουν στη μείωση της θερμοκρασίας του αστικού περιβάλλοντος.

Την ίδια στιγμή, τα υλικά που χρησιμοποιούνται στις εξωτερικές επιφάνειες των κτιρίων, στους δρόμους και στους υπαίθριους χώρους ενισχύουν σε αρκετές περιπτώσεις το πρόβλημα. Οι σκουρόχρωμες επιφάνειες απορροφούν μεγαλύτερες ποσότητες θερμότητας, ενώ υλικά με αυξημένη θερμοχωρητικότητα διατηρούν υψηλές θερμοκρασίες για μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμη και μετά τη δύση του ήλιου.

Κατά 70% αυξήθηκαν οι ανάγκες για κλιματισμό

Τα δεδομένα που παρουσιάστηκαν για το Ηράκλειο αποτυπώνουν και το ενεργειακό κόστος αυτής της πραγματικότητας. Μέσα στα τελευταία 40 χρόνια, οι ανάγκες για κλιματισμό στην πόλη έχουν αυξηθεί κατά περίπου 70%, ενώ οι εκτιμώμενες μεταβολές των σχετικών κλιματικών δεικτών αναμένεται να οδηγήσουν σε τριπλασιασμό των αναγκών για κλιματισμό έως το 2050.

Οι συνέπειες, μάλιστα, δεν κατανέμονται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους κατοίκους. Καταγράφεται σημαντική διαφοροποίηση ανάλογα με το εισόδημα ως προς το ποσοστό των οικογενειών που κατοικούν σε προστατευμένα κτίρια υψηλής περιβαλλοντικής ποιότητας.

Έτσι, το κόστος για την εξασφάλιση ανεκτών θερμοκρασιών μέσω κλιματισμού επιβαρύνει αναλογικά περισσότερο τα χαμηλότερα εισοδήματα. Αντίστοιχες διαφοροποιήσεις παρατηρούνται και στη θερμική άνεση του πληθυσμού, με την κλιματική αλλαγή να πλήττει διαφορετικά τις περιοχές χαμηλών και υψηλών εισοδημάτων.

Και ο κίνδυνος πλημμυρών

Οι προκλήσεις για το Ηράκλειο δεν περιορίζονται στις υψηλές θερμοκρασίες. Το παράκτιο τμήμα της πόλης παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ως προς τις επιπτώσεις στο υπόγειο υδατικό σύστημα αλλά και την πιθανότητα εμφάνισης πλημμυρικών φαινομένων.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην ευρύτερη περιοχή γύρω από τα ρέματα Γαλανός και Γιόφυρος, όπου έχουν καταγραφεί ιστορικά πλημμυρικά επεισόδια, ενώ εντοπίζονται και ζώνες με δυνητικά υψηλό κίνδυνο πλημμύρας.

Τα δεδομένα αναδεικνύουν τελικά μια διπλή πρόκληση για το Ηράκλειο: από τη μία την ανάγκη προσαρμογής στις ολοένα υψηλότερες θερμοκρασίες και από την άλλη την καλύτερη θωράκιση απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα. Η αύξηση του αστικού πρασίνου, η δημιουργία πάρκων και πράσινων διαδρομών και η αξιοποίηση κατάλληλων υλικών στον δημόσιο χώρο αποκτούν πλέον χαρακτήρα ουσιαστικής ανάγκης για την πόλη και την ποιότητα ζωής των κατοίκων της.

Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο