Κ. Κεφαλογιάννης : Νομοθετική ρύθμιση για δασικούς χάρτες και κτηματολόγιο ώστε να μη χαθούν οι επιδοτήσεις

Ο Βουλευτής Ηρακλείου της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης, με ερώτησή του προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά ζητάει να ληφθούν άμεσα μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στη διαδικασία υποβολής δηλώσεων των αγροτικών επιδοτήσεων.

Με το Ν. 5302/2026 (Άρθρο 100) προβλέφθηκε ότι, μέχρι την οριστικοποίηση των πρώτων κτηματολογικών εγγραφών, οι γεωργοί που δηλώνουν εκτάσεις και αποδεδειγμένα ασκούν ενεργή αγροτική δραστηριότητα λογίζεται ότι έχουν τις αντίστοιχες εκτάσεις στη διάθεσή τους, για τις ανάγκες εφαρμογής των ενισχύσεων της ΚΑΠ. Η συγκεκριμένη ρύθμιση, με την οποία εξασφαλίστηκε ότι, οι καλλιεργούμενες εκτάσεις παραμένουν «επιλέξιμες» για χρηματοδότηση, παρά τις εκκρεμότητες στο ιδιοκτησιακό καθεστώς, ήταν πολύ σημαντική και έχει συμβάλει αποφασιστικά στη διευκόλυνση της διαδικασίας δηλώσεων αγροτικών επιδοτήσεων.

Παρ΄όλ΄αυτά σημαντική μερίδα αγροτών και κτηνοτρόφων στην Κρήτη, παραμένει εγκλωβισμένη στο σύστημα δηλώσεων δικαιωμάτων αγροτικών επιδοτήσεων, χωρίς δική τους αποκλειστική υπαιτιότητα και μάλιστα για ακίνητα τα οποία είναι ενταγμένα στο ΟΣΔΕ. 

Συγκεκριμένα, έχουν αναφερθεί τα εξής προβλήματα:
(α) Αδυναμία απόδειξης κυριότητας επί αγροτεμαχίων με ενεργή αγροτική δραστηριότητα σε περιοχές της Π.Ε. Ηρακλείου, όπου έχει οριστικοποιηθεί το Κτηματολόγιο.
(β) Εμπλοκή με δασικούς χάρτες λόγω καθυστέρησης στην εξέταση των αντιρρήσεων.

Συνεπώς προκύπτει μεγάλος κίνδυνος, για τους παραγωγούς που αποδεδειγμένα ασκούν πραγματική και ενεργή γεωργική δραστηριότητα σε εκτάσεις δηλωμένες στο Ο.Σ.Δ.Ε. να αποκλείονται αυτομάτως από τις ενισχύσεις της κοινής αγροτικής πολιτικής, είτε λόγω της εκ παραδρομής απώλειας δικαιώματος προσφυγής κατά των κτηματολογικών εγγραφών είτε λόγω του χαρακτηρισμού των αντίστοιχων περιοχών ως δασικών και πάντως χωρίς δική τους αποκλειστική υπαιτιότητα.

Για τη θεραπεία των παραπάνω προβλημάτων και για να μη χαθούν οι αγροτικές επιδοτήσεις, ο Ηρακλειώτης Βουλευτής ζητά από την Κυβέρνηση, άμεσα νέα νομοθετική ρύθμιση κατ΄αναλογία του άρθρου 100 του Ν. 5302/2026 με την οποία σωρευτικά να προβλέπεται :

(i) μέχρι την οριστικοποίηση των δασικών χαρτών να υπάρχει δυνατότητα δήλωσης  των αγροτεμαχίων στα οποία ασκείται αποδεδειγμένα ενεργή γεωργική δραστηριότητα κατά τα τρία (3) τελευταία έτη πριν από το έτος ενίσχυσης. 
(ii) χορήγηση αναδρομικής προθεσμίας διοικητικής διόρθωσης των οριστικών κτηματολογικών εγγραφών για αγροτεμάχια που είναι δηλωμένα στο ΟΣΔΕ, και βρίσκονται σε περιοχές που έχουν ολοκληρωθεί οι οριστικές κτηματολογικές εγγραφές.

Ακολουθεί το κείμενο της ερώτησης :

"Θα ήθελα να θέσω υπόψη σας ότι, όπως μου μεταφέρεται από τους αγρότες και κτηνοτρόφους της Κρήτης, παρά την επίσημη έναρξη της διαδικασίας δηλώσεων για αγροτικές επιδοτήσεις στις 4 Αυγούστου 2026, η υποβολή των δηλώσεων δεν έχει ακόμη καταστεί ουσιαστικά λειτουργική.

Όπως γνωρίζετε, σύμφωνα με ρύθμιση του Ν. 5302/2026 (Άρθρο 100) προβλέφθηκε ότι, μέχρι την οριστικοποίηση των πρώτων κτηματολογικών εγγραφών, οι γεωργοί που δηλώνουν εκτάσεις και αποδεδειγμένα ασκούν ενεργή αγροτική δραστηριότητα λογίζεται ότι έχουν τις αντίστοιχες εκτάσεις στη διάθεσή τους, για τις ανάγκες εφαρμογής των ενισχύσεων της ΚΑΠ. Η συγκεκριμένη ρύθμιση, με την οποία εξασφαλίστηκε ότι, οι καλλιεργούμενες εκτάσεις παραμένουν «επιλέξιμες» για χρηματοδότηση, παρά τις εκκρεμότητες στο ιδιοκτησιακό καθεστώς, ήταν πολύ σημαντική και έχει συμβάλει αποφασιστικά στη διευκόλυνση της διαδικασίας δηλώσεων αγροτικών επιδοτήσεων.

Παρ' όλ' αυτά όμως, ενημερώνομαι ότι, σημαντική μερίδα αγροτών και κτηνοτρόφων στην Κρήτη, παραμένει εγκλωβισμένη στο σύστημα δηλώσεων δικαιωμάτων αγροτικών επιδοτήσεων, χωρίς δική τους αποκλειστική υπαιτιότητα και μάλιστα για ακίνητα τα οποία είναι ενταγμένα στο ΟΣΔΕ. 

Συγκεκριμένα, έχουν αναφερθεί τα εξής προβλήματα:

(α) Αδυναμία απόδειξης κυριότητας επί του αγροτεμαχίου με ενεργή αγροτική δραστηριότητα : Όπως γνωρίζετε κατά τη δήλωση στην πλατφόρμα των αγροτικών επιδοτήσεων, είναι απαραίτητη η υποβολή αποσπάσματος κτηματολογίου από το οποίο να προκύπτει η κυριότητα του αντίστοιχου ακινήτου. Στο πλαίσιο αυτό, θα ήθελα να θέσω υπόψη σας ότι, σε αρκετές περιοχές της Κρήτης και ειδικότερα της Π.Ε. Ηρακλείου, έχουν ήδη οριστικοποιηθεί οι πρώτες κτηματολογικές εγγραφές. Όμως πολλοί ιδιοκτήτες, εκ παραδρομής έχουν χάσει την προθεσμία διορθώσεων. Το αποτέλεσμα είναι ότι δεν προκύπτει ιδιοκτησία επί των συγκεκριμένων αγροτεμαχίων. Κατ΄επέκταση είναι αδύνατη η δήλωση των αντίστοιχων επιφανειών στην πλατφόρμα των αγροτικών επιδοτήσεων. Έτσι, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος απώλειας των αντίστοιχων ενισχύσεων.

(β) Εμπλοκή με δασικούς χάρτες : Πολλά αγροτεμάχια με ενεργή αγροτική δραστηριότητα στην Κρήτη και ειδικά στην Π.Ε. Ηρακλείου έχουν χαρακτηριστεί ως «δασικά». Σύμφωνα με τους δικαιούχους, οι διαδικασίες εξέτασης ενστάσεων από τις Επιτροπές Αντιρρήσεων, είναι πολύ χρονοβόρες. Το αποτέλεσμα είναι ότι, οι αντίστοιχες εκτάσεις κινδυνεύουν να θεωρηθούν «μη επιλέξιμες» για χρηματοδότηση, όσο εκκρεμούν οι διαδικασίες εξέτασης αντιρρήσεων.

Συμπερασματικά, από τα παραπάνω προκύπτει μεγάλος κίνδυνος, για τους παραγωγούς που αποδεδειγμένα ασκούν πραγματική και ενεργή γεωργική δραστηριότητα σε εκτάσεις δηλωμένες στο Ο.Σ.Δ.Ε. να αποκλείονται αυτομάτως από τις ενισχύσεις της κοινής αγροτικής πολιτικής, είτε λόγω της εκ παραδρομής απώλειας δικαιώματος προσφυγής κατά των κτηματολογικών εγγραφών είτε λόγω του χαρακτηρισμού των αντίστοιχων περιοχών ως δασικών και πάντως χωρίς δική τους αποκλειστική υπαιτιότητα.
Για τη θεραπεία των παραπάνω προβλημάτων και για να μη χαθούν οι αγροτικές επιδοτήσεις, καθίσταται αναγκαία, άμεση νέα νομοθετική ρύθμιση κατ΄αναλογία του άρθρου 100 του Ν. 5302/2026 με την οποία σωρευτικά να προβλέπεται :
(i) μέχρι την οριστικοποίηση των δασικών χαρτών να υπάρχει δυνατότητα δήλωσης  των αγροτεμαχίων στα οποία ασκείται αποδεδειγμένα ενεργή γεωργική δραστηριότητα κατά τα τρία (3) τελευταία έτη πριν από το έτος ενίσχυσης 
(ii) χορήγηση αναδρομικής προθεσμίας διοικητικής διόρθωσης των οριστικών κτηματολογικών εγγραφών για αγροτεμάχια που είναι δηλωμένα στο ΟΣΔΕ, και βρίσκονται σε περιοχές που έχουν ολοκληρωθεί οι οριστικές κτηματολογικές εγγραφές.

Επειδή, η ένταξη της έκτασης στο Ο.Σ.Δ.Ε. και η ασκούμενη πραγματική καλλιεργητική χρήση αποτελούν τα δύο σωρευτικά, αντικειμενικώς ελεγχόμενα κριτήρια που θεμελιώνουν την πραγματική διάθεση της έκτασης που ανήκει στην περιουσία του δικαιούχου αγροτικής επιδότησης.

Επειδή, θα πρέπει να βρεθεί άμεσα λύση για τα προβλήματα που αφορούν στις ενισχύσεις της κοινής αγροτικής πολιτικής για αγροτεμάχια, στα οποία υφίσταται πραγματική και ενεργή καλλιεργητική χρήση αλλά εμφανίζονται στο Κτηματολόγιο ως μη ιδιόκτητα ή στους δασικούς χάρτες ως δασικά.

Επειδή, μέχρι την ουσιαστική ολοκλήρωση των δασικών δασών και του Κτηματολογίου, και σε συνέχεια του άρθρου 100 του Ν. 5302/2026 για λόγους ενιαίας εφαρμογής, πληρότητας και ασφάλειας δικαίου, θα πρέπει να προβλεφθεί ρύθμιση που να επιτρέπει στους αγρότες και κτηνοτρόφους της Κρήτης να δηλώσουν στην πλατφόρμα των αγροτικών επιδοτήσεων τα ακίνητα στα οποία ασκούν πραγματική και ενεργή γεωργική χρήση, 

Επειδή, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2021/2115 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 2ας Δεκεμβρίου 2021 σχετικά με τη θέσπιση κανόνων για τη στήριξη των στρατηγικών σχεδίων που πρέπει να καταρτίζονται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής (στρατηγικά σχέδια για την ΚΓΠ) και να χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και την κατάργηση των κανονισμών (ΕΕ) 1305/2013 και (ΕΕ) 1307/2013 (L 435), το οποίο αποτελεί τη θεμελιώδη διάταξη του ενωσιακού πλαισίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 20232027 και προσδιορίζει το «επιλέξιμο εκτάριο» ως έκταση «στη διάθεση του γεωργού», χωρίς να αξιώνει τίτλο κυριότητας, όπως έγινε δεκτό και από την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Δ.Ε.Ε.) της 17.12.2020, C-216/19 «Land Berlin». 

Επειδή, στους κύκλους των αγροτοκτηνοτρόφων της Κρήτης έχει δημιουργηθεί τεράστια ανασφάλεια σε σχέση με την απρόσκοπτη ολοκλήρωση της διαδικασίας καταβολής αγροτικών για τους παραγωγούς.

Επειδή, υπάρχει κίνδυνος αποκλεισμού αγροτών και κτηνοτρόφων από τις αγροτικές επιδοτήσεις.

Επειδή, δε θα πρέπει να χαθεί ούτε ένα ευρώ από τις επιδοτήσεις των αγροτών και κτηνοτρόφων της Κρήτης.

Ερωτάσθε:
1. Σκοπεύετε να προβείτε σε άμεση νομοθετική ρύθμιση που να προβλέπει σωρευτικά:
(i) μέχρι την οριστικοποίηση των δασικών χαρτών να υπάρχει δυνατότητα δήλωσης  των αγροτεμαχίων στα οποία ασκείται αποδεδειγμένα ενεργή γεωργική δραστηριότητα κατά τα τρία (3) τελευταία έτη πριν από το έτος ενίσχυσης ;
(ii) χορήγηση αναδρομικής προθεσμίας διοικητικής διόρθωσης των οριστικών κτηματολογικών εγγραφών για αγροτεμάχια που είναι δηλωμένα στο ΟΣΔΕ, και βρίσκονται σε περιοχές που έχουν ολοκληρωθεί οι οριστικές κτηματολογικές εγγραφές;
2. Ποια άλλα μέτρα σκοπεύετε να λάβετε ώστε οι αγρότες και κτηνοτόφoι τα Κρήτης να μην αποκλειστούν άδικα από τα αυτονόητα δικαιώματα αγροτικών επιδοτήσεων που τους αναλογούν;