Κλιματικά ουδέτερες και έξυπνες πόλεις: Πώς το Ηράκλειο ανοίγει τον δρόμο για ευρωπαϊκές πόλεις

Της Κατερίνας Μυλωνά

Τα τελευταία χρόνια στο Ηράκλειο λειτουργεί ένα σύστημα μικρομετεωρολογικών πύργων καταγραφής εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Οι ερευνητές του ΙΤΕ έχουν τοποθετήσει δύο πύργους με πιστοποίηση από το ICOS (International Carbon Observations System), τον HECKOR στο κέντρο της πόλης, στην πλατεία Κορνάρου, όπου μας δίνει εικόνα για το τι συμβαίνει εντός των τειχών, και τον HECMAS στον Μασταμπά, όπου οι εκπομπές αλλάζουν λόγω της διαφορετικής αστικής δομής και λειτουργίας.
Αυτή η τεχνογνωσία παρακολούθησης των εκπομπών θερμοκηπικών αερίων, λοιπόν, θα  χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία χωροχρονικών μοντέλων παρακολούθησης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε κλίμακα γειτονιάς σε όλη την Ευρώπη!

Image

Το ΙΤΕ συντονίζει ένα νέο ανταγωνιστικό Horizon Europe  έργο, το 𝗖𝗟𝗠𝗦-𝗖𝗶𝘁𝗶𝗲𝘀, με 8 Εταίρους από 6 χώρες(Ελλάδα, Ισπανία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Πορτογαλία και Ελβετία) που αφορά στην εξέλιξη της Υπηρεσίας Χερσαίας Παρατήρησης του Copernicus EU, με στόχο τη σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Αποστολή για τις Πόλεις.
Η Εναρκτήρια Συνάντηση του έργου 𝗖𝗟𝗠𝗦-𝗖𝗶𝘁𝗶𝗲𝘀 θα λάβει χώρα σήμερα Πέμπτη 6 Μαρτίου στο ΙΤΕ.

Το Ηράκλειο ανοίγει τον δρόμο!
Όσο και αν μοιάζει οξύμωρο, το Ηράκλειο, αν και δεν επιλέχτηκε να είναι στις πόλεις εφαρμογής του έργου, εφόσον δεν συμμετέχει στην Ευρωπαϊκή Αποστολή για τις “Κλιματικά Ουδέτερες και Έξυπνες Πόλεις” (EU Cities Mission), ανοίγει τον δρόμο για την παρακολούθηση των εκπομπών στις κλιματικά ουδέτερες πόλεις στην Ευρώπη!
Η χαρτογράφηση των εκπομπών θερμοκηπικών αερίων που έχει επιτευχθεί θα αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση για την εφαρμογή αντίστοιχων μετρήσεων και σε άλλες περιοχές. 
Εξάλλου, στο Ηράκλειο υπάρχουν 2 πύργοι από τους 7 που έχουν συνολικά σε όλη την Ευρώπη λάβει πιστοποίηση από το ICOS ως Αστικοί Σταθμοί!

Image

Οι επιστήμονες έχουν τη δυνατότητα να μετρήσουν με ακρίβεια τις εκπομπές θερμοκηπικών αερίων, όπου το κυριότερο που αφορά στις πόλεις είναι το διοξείδιο του άνθρακα, το κατά πόσο απορροφώνται από τη βλάστηση και ποιες είναι οι «καθαρές» εκπομπές από τα κτήρια, τα αυτοκίνητα, τη βιομηχανία, ακόμα και τον ανθρώπινο μεταβολισμό.
Για παράδειγμα, στο κέντρο του Ηρακλείου από το 2016 ως σήμερα βλέπουμε πόσο έχει αλλάξει η εικόνα λόγω των παρεμβάσεων που έχουν γίνει, όπως είναι οι πεζοδρομήσεις και άλλες αλλαγές στον αστικό ιστό. Έχουμε μία μείωση των εκπομπών της τάξης του 20%- 30% εντός των τειχών, ενώ διαφορετικά είναι τα δεδομένα στον Μασταμπά. Στο κέντρο της πόλης, οι εκπομπές προέρχονται κυρίως από την κυκλοφορία των οχημάτων και είναι ομοιόμορφες καθ΄ όλη τη διάρκεια του έτους, ενώ στον Μασταμπά προέρχονται περισσότερα από τα κτήρια και τον χειμώνα, λόγω της ανάγκης για θέρμανση.

Οι ερευνητές έχουν καταφέρει να αναπτύξουν μοντέλο προσομοίωσης των εκπομπών σε μεγαλύτερη κλίμακα, το οποίο θα βελτιστοποιηθεί και θα αξιολογηθεί με παρατηρήσεις των πύργων στο πλαίσιο του έργου 𝗖𝗟𝗠𝗦-𝗖𝗶𝘁𝗶𝗲𝘀. Έτσι θα παρακολουθούνται οι εκπομπές με μεγαλύτερη ακρίβεια και θα είναι σε θέση να συγκρίνεται το σήμερα με το χθες. Αυτό ακριβώς είναι και το ζητούμενο στο νέο έργο που μόλις ξεκινά, προκειμένου οι πόλεις που συμμετέχουν να μπορούν να πιστοποιήσουν ότι έχουν μειώσει τις εκπομπές τους και, τελικά, να γίνουν κλιματικά ουδέτερες!
Να πούμε ότι η Ευρώπη διαθέτει δύο μεγάλες πόλεις, το Λονδίνο και το Παρίσι, 26 πόλεις με πληθυσμό άνω του ενός εκατομμυρίου, καθώς και περισσότερες από 800 πόλεις με πληθυσμό τουλάχιστον 50.000.
Η Αποστολή της ΕΕ για τις “Κλιματικά Ουδέτερες και Έξυπνες Πόλεις” έχει ως στόχο να υπάρξουν τουλάχιστον 100 κλιματικά ουδέτερες και έξυπνες πόλεις μέχρι το 2030 και αυτές να αποτελέσουν και το παράδειγμα προς μίμηση για να το ακολουθήσουν και οι υπόλοιπες πόλεις ως το 2050!
Το έργο, το οποίο συντονίζει το ΙΤΕ, θα εστιάσει στις 10 πόλεις της αποστολής που έλαβαν πρώτες την πιστοποίηση (Mission Label Cities)συνοδευόμενη από Κλιματικά Συμβόλαια. Η ισπανική Vitoria-Gasteiz είναι η πόλη πρώτης προτεραιότητας. Εκεί οι επιστήμονες του ΙΤΕ θα εγκαταστήσουν μικρομετεωρολογικό πύργο (fluxtower), αντίστοιχο με του Ηρακλείου. Θα ακολουθήσουν οι υπόλοιπες 9 πόλεις: Μαδρίτη, Βαλένθια, Βαγιαδολίδ, Σαραγόσα (Ισπανία), Σόντερμποργκ (Δανία), Μάνχαϊμ (Γερμανία), Κλάγκενφουρτ (Αυστρία), Κλουζ-Ναπόκα (Ρουμανία) και Στοκχόλμη (Σουηδία).
Στη λίστα των 100 πόλεων που θα λάβουν σειρά είναι οι εξής ελληνικές: Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Καλαμάτα, Τρίκαλα και Κοζάνη.

Οι ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες κινδυνεύουν από τη θερμική καταπόνηση στις μεγάλες Ευρωπαϊκές πόλεις

ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ 24.05.2024

Οι ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες κινδυνεύουν από τη θερμική καταπόνηση στις μεγάλες Ευρωπαϊκές πόλεις

Πρόκειται για ένα τεράστιο έργο με μεγάλη σημασία για ολόκληρο τον πλανήτη. Στην εναρκτήρια συνάντηση θα συμμετέχουν και εκπρόσωποι, εκτός των άλλων, από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος(EEA) και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA).
Πάντως, ο Δρ. Νεκτάριος Χρυσουλάκης αναφέρει πως γίνεται προσπάθεια ώστε το Ηράκλειο να ενταχθεί σε αντίστοιχα έργα. Ήδη, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Yale έχει κατατεθεί σχετική πρόταση στη NASA που είναι υπό έγκριση. Ο επιστήμονας του ΙΤΕ, ωστόσο, διατηρεί ορισμένες επιφυλάξεις λόγω πιθανών αλλαγών στην πολιτικής για την έρευνα, ειδικά σε θέματα κλίματος, που ακολουθούν πλέον οι ΗΠΑ.

Περισσότερες πληροφορίες:
Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης: https://rslab.gr
Νεκτάριος Χρυσουλάκης: https://rslab.gr/nektarios.html
EU Cities Mission: https://research-and-innovation.ec.europa.eu/funding/funding-opportunities/funding-programmes-and-open-calls/horizon-europe/eu-missions-horizon-europe/climate-neutral-and-smart-cities_en
Σύστημα πύργων καταγραφής εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα: https://rslab.gr/fluxtowers.html
ICOS: https://www.icos-cp.eu
Video πύργων Ηρακλείου: https://www.youtube.com/watch?v=Cd9VmCZmutY
Κείμενο ICOS πύργων Ηρακλείου: https://www.icos-cp.eu/news-and-events/news/exploreicos-mapping-urban-footprint-heraklion-tracking-and-tackling-emissions?fbclid=IwY2xjawI1DhFleHRuA2FlbQIxMAABHRDr4O1E1XCzelXXuxnPKRuAfaFg1vRJlcCVvMv_2QtHk7Weh3FY5BVl7w_aem_GVNmzct7E1PVMXepHsa6Vw

EEA: https://www.eea.europa.eu/en

ESA: https://www.esa.int
 

Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη και το Ηράκλειο