ΗΠΑ - Ιράν: Κλείδωσε η συμφωνία που βάζει τέλος στον πόλεμο - Το προσχέδιο των 14 σημείων

Σε κατ’ αρχήν συμφωνία για τον άμεσο τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή σε όλα τα μέτωπα, περιλαμβανομένου και του Λιβάνου, κατέληξαν ΗΠΑ και Ιράν, όπως ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας το Πακιστάν, το οποίο διαδραμάτισε ρόλο-κλειδί στη μεσολάβηση, ενώ Ουάσιγκτον και Τεχεράνη επιβεβαίωσαν την πληροφορία.

«Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν πλέον ολοκληρώθηκε», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social, λίγα λεπτά μετά την ανάρτηση του Πακιστανού πρωθυπουργού Σαμπάζ Σαρίφ στο X, ο οποίος ανακοίνωσε ότι «επιτεύχθηκε» συμφωνία.

Ο Τραμπ πρόσθεσε: «Διά του παρόντος εγκρίνω το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης και, ταυτόχρονα, την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Πλοία του κόσμου, βάλτε μπροστά τις μηχανές σας. Ας ρεύσει το πετρέλαιο!».

Ο Αμερικανός πρόεδρος διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια αρτηρία θα ξανανοίξει «μόλις υπογραφτεί η συμφωνία», κάτι που αναμένεται την Παρασκευή 19 Ιουνίου, ώστε να υπάρξει χρόνος για την αποναρκοθέτηση της περιοχής.

Η ανακοίνωση της συμφωνίας προκάλεσε πτώση στις τιμές του πετρελαίου, οι οποίες είχαν εκτοξευθεί μετά το ξέσπασμα του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου και το κλείσιμο του στενού του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων υδρογονανθράκων.

Σύμφωνα με τον υφυπουργό Εξωτερικών του Ιράν Καζέμ Γαριμπαμπαντί, η συμφωνία προβλέπει «το άμεσο τέλος του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα διάφορα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου». Ο ίδιος ανέφερε ότι εντός 60 ημερών θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για την οριστική συμφωνία, σημειώνοντας πως η Τεχεράνη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με «δυσπιστία» τις ΗΠΑ.

Το Πρωτόκολλο της συμφωνίας

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr μετέδωσε τα ξημερώματα της Δευτέρας (15.06.2026) ώρα Ελλάδας κείμενο το οποίο παρουσίασε ως το «μνημόνιο συνεννόησης», το πρωτόκολλο συμφωνίας 14 σημείων στο οποίο κατέληξαν οι ΗΠΑ και το Ιράν, με ρήτρα του να προβλέπει άμεση αποδέσμευση πόρων της Ισλαμικής Δημοκρατίας «παγωμένων» στο εξωτερικό, αξίας 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το έγγραφο συμφωνίας, σημείωσε το ειδησεογραφικό πρακτορείο του Ιράν, προβλέπει «την αποδέσμευση 24 δισεκ. δολαρίων που έχουν ”παγώσει” κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης 60 ημερών» που θα αρχίσει μετά την υπογραφή του πρωτοκόλλου με τις ΗΠΑ.

«Το μισό από αυτό το ποσό θα τεθεί στη διάθεση του Ιράν πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων», κατά το κείμενο – που είχε ήδη μεταδοθεί από το Mehr στις 13 Ιουνίου και δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα.

Τα κυριότερα σημεία του προσχεδίου συμφωνίας προβλέπουν:

– Μόνιμη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου

– Δέσμευση των ΗΠΑ να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν

– Άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ εντός 30 ημερών

– Απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων από το Ιράν

– Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών «υπό ιρανικές ρυθμίσεις»

– Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους να καταρτίσουν σχέδια ανοικοδόμησης για το Ιράν αξίας τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων

– Τερματισμός των κυρώσεων στα ιρανικά πετρελαϊκά και ενεργειακά προϊόντα

– Επαναβεβαίωση της δέσμευσης του Ιράν να μην παράγει πυρηνικά όπλα

– Δέσμευση των ΗΠΑ να μην αυξήσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή και να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις.

Το Mehr αναφέρει, επίσης, ότι «οι τελικές διαπραγματεύσεις δεν θα ξεκινήσουν πριν αποδεσμευτεί το ήμισυ των ”παγωμένων” κεφαλαίων του Ιράν, ανασταλούν οι κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο και αρθεί ο ναυτικός αποκλεισμός».

Τέλος, το δημοσίευμα του ιρανικού πρακτορείου ειδήσεων προσθέτει ότι η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Οι πρώτες διεθνείς αντιδράσεις

Ηνωμένα Έθνη

  «Πρόκειται για κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης», τόνισε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, σύμφωνα με δελτίο Τύπου το οποίο έδωσε στη δημοσιότητα ο εκπρόσωπός του Στεφάν Ντουζαρίκ, ευχαριστώντας με την ευκαιρία διάφορες χώρες για τον μεσολαβητικό ρόλο τους, ξεκινώντας από το Πακιστάν.

Γαλλία

  «Σκοπός θα είναι να δούμε τα επακόλουθα αυτής της συμφωνίας, την υποστήριξη του Λιβάνου, το διαρκές ξανάνοιγμα του στενού του Ορμούζ, και προφανώς τη σύναψη συμφωνίας για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας και το πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν», ανέφερε ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν σε βίντεο που δημοσιοποίησε μέσω Instagram, αφού έφτασε στην Εβιάν, στις όχθες της λίμνης Λεμάν, όπου αρχίζει σήμερα η σύνοδος της G7.

  Θα εξεταστούν επίσης «τρόποι και μέσα να διαφοροποιήσουμε τις οδούς της ενέργειας που εξάγεται από την περιοχή για να μειώσουμε την εξάρτησή μας» και κατά συνέπεια «τις συνέπειες (σ.σ. τυχόν νέας) κρίσης στη Μέση Ανατολή στις οικονομίες μας», συμπλήρωσε.

Βρετανία

  «Συγχαίρω τον πρόεδρο Τραμπ και τους μεσολαβητές από το Πακιστάν, το Κατάρ και αλλού που συνέβαλαν σε αυτή την αποφασιστική πρόοδο. Καλούσαμε εδώ και καιρό σε αποκλιμάκωση και αυτή ακριβώς είναι η πρόοδος που ελπίζαμε να δούμε», σχολίασε ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ.

  «Η προσοχή πρέπει τώρα να στραφεί στην πλήρη εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης για να είναι εγγυημένο πως θα ανοίξει ξανά το στενό και ότι θα παραμείνει πλήρως και μόνιμα ανοικτό, καθώς και ότι θα υπάρξει οριστικοποίηση των λεπτομερειών της συμφωνίας για το ιρανικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας», πρόσθεσε.

Τουρκία

  Ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τόνισε σε μήνυμά του μέσω X την «ανάγκη να αποφευχθεί κάθε ρητορική, κάθε πρόκληση και κάθε ενέργεια που θα μπορούσε να επιδεινώσει τις εντάσεις την περίοδο ως την υπογραφή της συμφωνίας» και να υπάρχει «επαγρύπνηση εναντίον πιθανών ενεργειών δολιοφθοράς».

Κατάρ

  Το υπουργείο Εξωτερικών του Εμιράτου εξέφρασε την «πλήρη υποστήριξή του σε όλες τις προσπάθειες και τις πρωτοβουλίες με σκοπό να ενισχυθούν η ασφάλεια και η σταθερότητα στην περιοχή»

Ιαπωνία

  Η πρωθυπουργός της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι σημείωσε ότι ελπίζει πως «η ελεύθερη και ασφαλής ναυσιπλοΐα θα είναι αποτελεσματικά εγγυημένη στο στενό του Ορμούζ» και ότι «θα κλειστεί το συντομότερο δυνατό οριστική συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό ζήτημα και για τα υπόλοιπα θέματα».

Αυστραλία

  Η κυβέρνηση της Αυστραλίας τόνισε πως θα χρειαστεί να συνεχίσει να ασκείται «αυτοσυγκράτηση» και να διεξάγεται «εποικοδομητικός διάλογος» για να είναι εγγυημένη η ειρήνη με διάρκεια.

  «Το Ιράν πρέπει να δώσει απαντήσεις στις ανησυχίες που υπάρχουν εδώ και πολύ καιρό για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειάς του και την απειλή που αντιπροσωπεύει για τη διεθνή ασφάλεια», έκριναν σε κοινή ανακοίνωσή τους ο πρωθυπουργός Άντονι Αλμπανέζι και η υπουργός Εξωτερικών Πένι Γουόνγκ.

Νέα Ζηλανδία

  Ο νεοζηλανδός πρωθυπουργός Κρίστοφερ Λούξον εξέφρασε ικανοποίηση μέσω X, ιδίως για το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ, που κατ’ αυτόν «θα συμβάλει να αποκατασταθούν σταθερές οδοί εμπορίου, να είναι εγγυημένη η ροή καυσίμων και να παραμείνει η οικονομία μας σε κίνηση».

Πηγές: tanea.gr, newsit.gr, ΑΠΕ-ΜΠΕ