Βρυξέλλες: Νέο σχέδιο για την απεξάρτηση της ευρωπαϊκής οικονομίας από την Κίνα

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται να προτείνει νέα νομοθεσία που θα υποχρεώνει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να διαφοροποιήσουν τις πηγές προμήθειας κρίσιμων πρώτων υλών και προϊόντων, σε μια ακόμη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να περιορίσει την εξάρτησή της από την Κίνα.

Την πρόθεση αυτή αποκάλυψε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen μετά τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες, υποστηρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις κινούνται με υπερβολικά αργούς ρυθμούς στη διαδικασία του λεγόμενου «de-risking», δηλαδή της μείωσης της έκθεσής τους σε στρατηγικές εξαρτήσεις από την κινεζική οικονομία.

Η συζήτηση εντάθηκε μετά την απόφαση της Κίνας να αξιοποιήσει την κυρίαρχη θέση της στην επεξεργασία κρίσιμων ορυκτών και σπάνιων γαιών, επιβάλλοντας περιορισμούς στις εξαγωγές τους. Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε τις ανησυχίες στις Βρυξέλλες ότι η Ευρώπη παραμένει ευάλωτη σε πιθανές διαταραχές εφοδιασμού σε τομείς στρατηγικής σημασίας.

Η von der Leyen άφησε πάντως να εννοηθεί ότι η νομοθετική παρέμβαση θα μπορούσε να αποδειχθεί περιττή εφόσον οι επιχειρήσεις επιταχύνουν από μόνες τους τη διαφοροποίηση των προμηθευτών τους. Όπως σημείωσε, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι απαιτείται σαφής βελτίωση και επανεξισορρόπηση της οικονομικής σχέσης μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Κίνας.

Στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών ανησυχιών βρίσκεται το εμπορικό έλλειμμα αγαθών με την Κίνα, το οποίο σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους ανέρχεται πλέον σε περίπου 1 δισ. ευρώ ημερησίως. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι διαμορφώνεται σταδιακά ευρύτερη συναίνεση μεταξύ των 27 κρατών-μελών πως το μέγεθος αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί διατηρήσιμο μακροπρόθεσμα.

Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι εμπορικές εντάσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και οι διατλαντικοί δασμοί έχουν περιορίσει την πρόσβαση ευρωπαϊκών προϊόντων στην αμερικανική αγορά, αυξάνοντας την πίεση για αναδιάταξη των εμπορικών σχέσεων της Ένωσης.

Στα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν να αναθέσουν στην Κομισιόν διάλογο με τους βασικούς εμπορικούς εταίρους της Ένωσης για τις παγκόσμιες μακροοικονομικές ανισορροπίες, ενώ παράλληλα ζήτησαν αξιολόγηση για το κατά πόσο απαιτούνται νέα εμπορικά μέτρα.

Παρότι η Κίνα δεν κατονομάζεται ρητά στο τελικό κείμενο, οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν σε μεγάλο βαθμό στη σχέση των Βρυξελλών με το Πεκίνο και στις αυξανόμενες ανησυχίες για την εξάρτηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας από κινεζικές πρώτες ύλες και τεχνολογίες.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Antonio Costa χαρακτήρισε «απλώς μη βιώσιμο» το εμπορικό έλλειμμα του 1 δισ. ευρώ ημερησίως με την Κίνα, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να συνεχίσει να θέτει το ζήτημα χωρίς απτά αποτελέσματα.

Την ίδια στιγμή, οι ηγέτες της ΕΕ συζήτησαν και το ενδεχόμενο κοινής ευρωπαϊκής αντίδρασης σε πιθανές εμπορικές ή οικονομικές πιέσεις από τρίτες χώρες. Ο πρωθυπουργός του Βελγίου Bart De Wever υπογράμμισε ότι τα κράτη-μέλη θα πρέπει να παραμείνουν ενωμένα σε περίπτωση αντιποίνων, αναγνωρίζοντας πάντως ότι ορισμένες οικονομίες είναι περισσότερο εκτεθειμένες από άλλες.

Η πρωτοβουλία της Κομισιόν αποτελεί ακόμη ένα βήμα στην ευρωπαϊκή στρατηγική «μείωσης κινδύνου» έναντι της Κίνας. Σε αντίθεση με την πλήρη οικονομική αποσύνδεση, την οποία οι Βρυξέλλες απορρίπτουν, η προσέγγιση αυτή επιδιώκει τη διατήρηση των εμπορικών σχέσεων με το Πεκίνο, περιορίζοντας ταυτόχρονα τις εξαρτήσεις που θεωρούνται κρίσιμες για την οικονομική και βιομηχανική ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.