Ρωσικό πετρέλαιο: Πώς οι Έλληνες εφοπλιστές έβγαλαν 3,8 δισ. δολάρια εν μέσω κυρώσεων

Παρά το καθεστώς των δυτικών κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας, ελληνικές ναυτιλιακές εταιρείες φέρονται να έχουν εισπράξει τουλάχιστον 3,8 δισ. δολάρια από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου την τελευταία τριετία.

Σύμφωνα με υπολογισμούς των Financial Times, η Dynacom Tankers, συμφερόντων του Γιώργου Προκοπίου, εμφανίζεται ως η εταιρεία με τα υψηλότερα έσοδα από τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Από τον Ιούλιο του 2023, η εταιρεία εκτιμάται ότι έχει εισπράξει τουλάχιστον 915 εκατ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τέταρτο των συνολικών εσόδων των Ελλήνων πλοιοκτητών από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου.

Ακολουθεί η Olympic Shipping and Management του Ομίλου Ωνάση, με έσοδα που υπολογίζονται σε τουλάχιστον 404 εκατ. δολάρια. Την ίδια ώρα, οι Stealth Maritime και Polembros Shipping, με έδρα την Αθήνα, φέρονται να έχουν αποκομίσει άνω των 200 εκατ. δολαρίων η καθεμία.

Αθήνα και Κίεβο σε τροχιά έντασης

Η συμμετοχή ελληνικών ναυτιλιακών στη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου είχε βρεθεί στο επίκεντρο των σχέσεων Αθήνας και Κιέβου. Το 2023, αρκετές ελληνικές εταιρείες δεξαμενόπλοιων, μεταξύ των οποίων και η Dynacom, είχαν ενταχθεί από την ουκρανική αρχή κυρώσεων στη λίστα των «διεθνείς χορηγοί πολέμου». Στη συνέχεια, ωστόσο, αφαιρέθηκαν από τον κατάλογο, έπειτα από παρεμβάσεις της ελληνικής κυβέρνησης.

Η μεταφορά ρωσικού πετρελαίου δεν απαγορεύεται, υπό την προϋπόθεση ότι τηρείται το πλαφόν τιμής που έχει επιβάλει η G7. Ωστόσο, οι πιέσεις για αυστηρότερους περιορισμούς εντείνονται, καθώς ΗΠΑ και ΕΕ επιχειρούν να περιορίσουν τα ενεργειακά έσοδα της Μόσχας και, κατ’ επέκταση, τη διαπραγματευτική της ισχύ ενόψει πιθανής ειρηνευτικής συμφωνίας με την Ουκρανία.

Οι δυτικές κυβερνήσεις εξετάζουν πλέον πρόσθετα μέτρα για τον περιορισμό των ρωσικών εσόδων από την ενέργεια. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να περιορίσει ή ακόμη και να τερματίσει τη συγκεκριμένη δραστηριότητα για τις ελληνικές ναυτιλιακές. Στο περιβάλλον αυτό συνυπολογίζεται και η πορεία των τιμών του πετρελαίου, οι οποίες την τελευταία τριετία κινήθηκαν συνολικά πτωτικά, χωρίς να καταγράψουν την άνοδο που αρχικά αναμενόταν λόγω της σύγκρουσης με το Ιράν.

Την ίδια περίοδο, η Ρωσία αντιμετωπίζει αυξανόμενες δυσκολίες στον εσωτερικό εφοδιασμό καυσίμων, καθώς ουκρανικά drones μεγάλου βεληνεκούς συνεχίζουν να πλήττουν εγκαταστάσεις διύλισης στο ρωσικό έδαφος.

Η έρευνα των Financial Times βασίστηκε σε εκτιμήσεις ναύλων για βασικές διαδρομές μεταφοράς ρωσικού πετρελαίου. Τα στοιχεία συγκεντρώθηκαν από την Argus Media από τον Ιούνιο του 2023 και στη συνέχεια συνδυάστηκαν με δεδομένα διαχείρισης πλοίων του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού, καθώς και με στοιχεία κινήσεων δεξαμενόπλοιων της Kpler.

Οι υπολογισμοί αφορούν μόνο τις βασικές διαδρομές για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία τιμολόγησης από την Argus. Με βάση αυτά τα δεδομένα, η εκτίμηση καλύπτει 389 εκατ. βαρέλια που μεταφέρθηκαν από ελληνικές εταιρείες δεξαμενόπλοιων. Άλλα 153 εκατ. βαρέλια δεν συμπεριλήφθηκαν στους υπολογισμούς, καθώς δεν υπήρχαν διαθέσιμες τιμές.

Από τις 20 εταιρείες με τα υψηλότερα έσοδα από τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου μετά τον Ιούνιο του 2023, οι οκτώ είναι ελληνικές. Οι υπόλοιπες συνδέονται κυρίως με ρωσικές κρατικά υποστηριζόμενες ναυτιλιακές, όπως οι Sovcomflot και Rosnefteflot, ή με θυγατρικές και εταιρείες-βιτρίνες που σχετίζονται με αυτές. Εξαίρεση αποτελεί η Prominent, με έδρα το Χονγκ Κονγκ.

Οι Έλληνες πλοιοκτήτες

Οι Έλληνες πλοιοκτήτες θεωρούνται διεθνώς από τους πιο πρόθυμους να αναλάβουν ρίσκο στη ναυτιλιακή αγορά. Η Dynacom, σύμφωνα με το δημοσίευμα, συγκαταλέγεται στις πλέον δραστήριες ναυτιλιακές στα Στενά του Ορμούζ μετά την έναρξη της σύγκρουσης στον Κόλπο, στις 28 Φεβρουαρίου.

Τον Μάιο, σχεδόν το 15% των ρωσικών εξαγωγών πετρελαίου μεταφέρθηκε από ελληνικές εταιρείες, σύμφωνα με ανάλυση στοιχείων των Windward και Vortexa, που δραστηριοποιούνται στον χώρο της ναυτιλιακής και ενεργειακής πληροφόρησης.

«Υπάρχουν χρήματα που μπορούν να κερδηθούν εκεί και κανείς άλλος δεν είναι διατεθειμένος να πάει για να τα κερδίσει», δήλωσε η αναλύτρια ναυτιλιακών πληροφοριών Μισέλ Βίζε Μπόκμαν, αναφερόμενη στα ελληνικά πλοία που μεταφέρουν ρωσικά φορτία.

Σύμφωνα με ναυλομεσίτες που γνωρίζουν τη συγκεκριμένη αγορά, οι traders πληρώνουν περίπου 30% έως 40% υψηλότερους ναύλους για δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ρωσικό αργό, σε σχέση με φορτία πετρελαίου από χώρες που δεν βρίσκονται στο στόχαστρο δυτικών κυρώσεων.

Το πλαφόν της G7 και ο στόχος των κυρώσεων
Το ανώτατο όριο τιμής, γνωστό ως price cap, που επέβαλε η G7 στο ρωσικό πετρέλαιο τέθηκε σε εφαρμογή τον Δεκέμβριο του 2022. Στόχος του ήταν να περιορίσει τα έσοδα της Μόσχας, χωρίς όμως να διακοπεί η ροή ρωσικού πετρελαίου προς τις διεθνείς αγορές, ώστε να αποφευχθεί ένα νέο σοκ στην παγκόσμια οικονομία.

Με πληροφορίες από Financial Times