Τσίμπημα από τσούχτρα: Τι πρέπει να κάνετε και πού υπάρχουν καταγραφές

Οι τσούχτρες αποτελούν έναν από τους ανεπιθύμητους «επισκέπτες» του καλοκαιριού στις παραλίες. Η επαφή μαζί τους μπορεί να προκαλέσει από έναν έντονο τοπικό ερεθισμό μέχρι, σπανιότερα, σοβαρότερα συμπτώματα που απαιτούν ιατρική αντιμετώπιση.

Η μωβ μέδουσα ή τσούχτρα (Pelagia noctiluca) είναι είδος που συναντάται και στη Μεσόγειο. Τα πλοκάμια και η καμπάνα της διαθέτουν κεντριά, ενώ τα τσιμπήματά της είναι επώδυνα και τα συμπτώματα ενδέχεται να επιμείνουν για αρκετό διάστημα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, πάντως, δεν θεωρούνται επικίνδυνα.

Ποια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν

Το συνηθέστερο σύμπτωμα είναι ένας έντονος πόνος που θυμίζει κάψιμο, συνοδευόμενος συχνά από κοκκίνισμα και πρήξιμο. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παραμείνει στο δέρμα και το χαρακτηριστικό αποτύπωμα από την επαφή με τη μέδουσα.

Μπορεί επίσης να παρουσιαστούν ναυτία, πονοκέφαλος, πτώση της αρτηριακής πίεσης, ταχυκαρδία, έμετος, διάρροια, βρογχόσπασμος ή δυσκολία στην αναπνοή.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται εάν εμφανιστούν γενικευμένα ή σοβαρά συμπτώματα, όπως δύσπνοια, μεγάλη πτώση της πίεσης, εκτεταμένο εξάνθημα ή αγγειοοίδημα, αλλαγή στη φωνή, έμετος ή διαταραχές του επιπέδου συνείδησης. Σε τέτοιες περιπτώσεις απαιτείται άμεση μεταφορά σε νοσοκομείο, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ.

Τι κάνουμε αμέσως μετά το τσίμπημα

Αρχικά απομακρύνουμε προσεκτικά όσα πλοκάμια έχουν παραμείνει πάνω στο σώμα, χωρίς να τα αγγίζουμε με γυμνά χέρια.

Στη συνέχεια ξεπλένουμε απαλά το σημείο με άφθονο θαλασσινό νερό και όχι με γλυκό νερό, καθώς το τελευταίο μπορεί να ενεργοποιήσει κεντριά που έχουν παραμείνει στο δέρμα. Το τρίψιμο της περιοχής με άμμο επίσης δεν συνιστάται.

Στο σημείο μπορεί να τοποθετηθεί πάγος ή κρύα κομπρέσα, ώστε να περιοριστούν ο πόνος και τα τοπικά συμπτώματα. Ο ΕΟΔΥ αναφέρει επίσης κορτιζονούχο κρέμα για τον τοπικό ερεθισμό και αντιισταμινικό για τον κνησμό. Για τη χρήση φαρμάκων είναι σκόπιμο να ακολουθούνται οι οδηγίες γιατρού ή φαρμακοποιού, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για παιδιά ή άτομα με προβλήματα υγείας.

Εάν ο πόνος είναι πολύ έντονος, τα συμπτώματα επιμένουν ή η αντίδραση είναι εκτεταμένη, χρειάζεται αξιολόγηση από Κέντρο Υγείας ή νοσοκομείο.

Τι είναι καλό να έχουμε μαζί στην παραλία

Ένα μικρό φαρμακείο πρώτων βοηθειών μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμο στις καλοκαιρινές εξορμήσεις, ειδικά για οικογένειες με παιδιά. Κρύες κομπρέσες ή παγοκύστες και βασικό υλικό πρώτων βοηθειών μπορούν να βοηθήσουν στην αρχική αντιμετώπιση ενός περιστατικού.

Παράλληλα, πριν από την επίσκεψη σε μια παραλία είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε πού βρίσκεται το πλησιέστερο φαρμακείο, Κέντρο Υγείας ή άλλη υγειονομική δομή.

Πώς βλέπουμε πού έχουν εμφανιστεί μέδουσες

Για τις εμφανίσεις μεδουσών στην Ελλάδα υπάρχουν καταγραφές πολιτών στην πλατφόρμα iNaturalist. Πρόκειται για παρατηρήσεις χρηστών και όχι για επίσημο σύστημα πρόγνωσης, επομένως ο χάρτης αποτυπώνει τις αναφορές που έχουν υποβληθεί και δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι μια παραλία έχει ή δεν έχει τσούχτρες.

Αν οι μέδουσες είναι ήδη ορατές από την ακτή, η ασφαλέστερη επιλογή είναι να αποφύγετε το μπάνιο στο συγκεκριμένο σημείο.