Πτυχιούχοι: Στο 44,8% το ποσοστό στην ΕΕ – Πού βρίσκεται η Ελλάδα

Σταθερά αυξάνεται το μορφωτικό επίπεδο των νέων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 25 έως 34 ετών που διαθέτουν τίτλο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης να βρίσκεται πλέον μια ανάσα από τον ευρωπαϊκό στόχο για το 2030. 

Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι μέσα σε δύο δεκαετίες το ποσοστό των πτυχιούχων αυξήθηκε σημαντικά, αν και οι διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών, αλλά και μεταξύ πόλεων και αγροτικών περιοχών, παραμένουν έντονες.

Το 2025, το 44,8% των Ευρωπαίων ηλικίας 25-34 ετών είχε ολοκληρώσει τριτοβάθμια εκπαίδευση, έναντι μόλις 27,2% το 2005. Πρόκειται για αύξηση 17,6 ποσοστιαίων μονάδων σε διάστημα 20 ετών.

Η επίδοση αυτή φέρνει την ΕΕ πολύ κοντά στον στόχο που έχει τεθεί στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης, σύμφωνα με τον οποίο έως το 2030 τουλάχιστον το 45% του πληθυσμού θα πρέπει να διαθέτει πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Η Ελλάδα κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο

Η Ελλάδα καταγράφει ποσοστό 42,8% στους νέους ηλικίας 25-34 ετών με τίτλο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η επίδοση αυτή είναι χαμηλότερη τόσο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που διαμορφώθηκε στο 44,8%, όσο και από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, στο 45,9%.

Σε επίπεδο κρατών, η Ελλάδα βρίσκεται στη 19η θέση, μαζί με τη Σλοβενία.

Η εικόνα διαφοροποιείται μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, με τη Μάλτα, το Λουξεμβούργο και την Ιρλανδία να καταγράφουν τις μεγαλύτερες αυξήσεις στο ποσοστό των νέων με τριτοβάθμια εκπαίδευση από το 2005 έως το 2025.

Συγκεκριμένα, στη Μάλτα η αύξηση έφτασε τις 29,9 ποσοστιαίες μονάδες, στο Λουξεμβούργο τις 28 μονάδες και στην Ιρλανδία τις 25,9 μονάδες.

Αντίθετα, μικρότερη ήταν η μεταβολή στη Φινλανδία, όπου το ποσοστό αυξήθηκε κατά μόλις 0,7 ποσοστιαία μονάδα. Ακολούθησαν η Ρουμανία με αύξηση 9,5 μονάδων και η Εσθονία με 11,2 μονάδες.

Οι γυναίκες προηγούνται των ανδρών

Η διεύρυνση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης δεν εξελίσσεται με τον ίδιο ρυθμό μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Το 2025, το 50,5% των γυναικών ηλικίας 25-34 ετών στην ΕΕ διέθετε τίτλο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, έναντι 39,3% των ανδρών.

Η διαφορά των 11,2 ποσοστιαίων μονάδων αναδεικνύει τη σημαντικά μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στην ανώτατη εκπαίδευση, σε μια τάση που έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια.

Πόλη ή ύπαιθρος; Μεγάλο το εκπαιδευτικό χάσμα

Ισχυρές διαφοροποιήσεις καταγράφονται και ανάλογα με τον τόπο κατοικίας.

Περισσότεροι από τους μισούς νέους ηλικίας 25-34 ετών που ζούσαν σε πόλεις, συγκεκριμένα 55%, είχαν ολοκληρώσει τριτοβάθμια εκπαίδευση το 2025.

Το αντίστοιχο ποσοστό υποχωρούσε στο 38,4% για όσους ζούσαν σε κωμοπόλεις και προάστια, ενώ στις αγροτικές περιοχές περιοριζόταν στο 32,9%.

Τα στοιχεία αποτυπώνουν έτσι ένα σημαντικό εκπαιδευτικό χάσμα ανάμεσα στα αστικά κέντρα και την περιφέρεια, με την πρόσβαση και τη συγκέντρωση των ευκαιριών ανώτατης εκπαίδευσης στις πόλεις να συνδέονται με υψηλότερα ποσοστά πτυχιούχων.

Περισσότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη ζήτηση για δεξιότητες

Η Eurostat συνδέει την ανοδική πορεία του ποσοστού των πτυχιούχων, μεταξύ άλλων, με τις επενδύσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, καθώς οι ευρωπαϊκές οικονομίες χρειάζονται ολοένα και περισσότερο εργατικό δυναμικό με υψηλότερη εξειδίκευση.

Παράλληλα, η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων της διαδικασίας της Μπολόνια οδήγησε σε ορισμένες χώρες στην υιοθέτηση προγραμμάτων σπουδών μικρότερης διάρκειας, γεγονός που επίσης επηρέασε την εξέλιξη των ποσοστών.

Η τριτοβάθμια εκπαίδευση αποτελεί έναν από τους βασικούς δείκτες για την παρακολούθηση του Στόχου Βιώσιμης Ανάπτυξης 4 (SDG 4), ο οποίος αφορά την ποιοτική εκπαίδευση.

Στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, ο στόχος δεν περιορίζεται στην πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση, αλλά περιλαμβάνει επίσης τη βασική εκπαίδευση, τη διά βίου μάθηση και την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων, με επίκεντρο την ενίσχυση των γνώσεων και των ικανοτήτων που απαιτούνται για την απασχόληση, την επιχειρηματικότητα και την πρόσβαση σε αξιοπρεπείς θέσεις εργασίας.