Στη Σύρο ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου

Τη Σύρο επισκέφθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο αντιπροσωπεία πεζοπόρων και ορειβατών της Κρήτης στο πλαίσιο μιας διοργάνωσης που υλοποίησε ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου. Στη σχετική ανακοίνωση των διοργανωτών σημειώνονται τα ακόλουθα:

«Το διάστημα από 24 έως 28 Σεπτεμβρίου 2026 ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου επισκέφτηκε τη Σύρο (Σύρα για τους νησιώτες) με μια 30μελή ομάδα από μέλη πολλών ορειβατικών συλλόγων του νησιού, που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα να γνωρίσουμε από κοντά το όμορφο αυτό νησί και με αρχηγό, τη δικιά μας, Γεωργία Σκοκάκη, που έμεινε εκεί για πάνω από οκτώ χρόνια και συνοδοιπόρους την ομάδα των Πεζοπόρων Σύρου, που ανέλαβαν να μας ξεναγήσουν στα μονοπάτια του τόπου τους.

Άφιξη και γνωριμία με τους Πεζοπόρους Σύρου

Έτσι την Πέμπτη 24/9/2026 αργά το μεσημέρι φτάνουμε όλοι στο νησί με πλοίο της Seajet από Ηράκλειο. Στο λιμάνι μας περιμένει ομάδα των Πεζοπόρων Σύρου. Καλωσορίσματα, χειραψίες κι ένα μικρό συμβολικό δώρο από εμάς: μια ελιά από την Κρήτη. Από τότε τα παιδιά από τη Σύρο μας συνοδεύανε ως άγρυπνοι φρουροί σε κάθε βήμα μας στο νησί καταστρώνοντας ‘βάρδιες’, όπως και όποτε μπορούσαν. 

Image

Το νησί

Καθώς πλησίαζε η εποχή για το ταξίδι σκεφτόμουν τι ξέρω για τη Σύρο. Για την Ερμούπολη σίγουρα: διοικητικό κέντρο των Κυκλάδων, Πρωτεύουσα της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου. Τη  Φραγκοσυριανή του Βαμβακάρη –εννοείται-, αλλά και το «ναυτάκι συριανό ……και καπετάνιο χιώτη» του Ζαμπέτα! Κι απ’ τη λογοτεχνία την «Μεγάλη Χίμαιρα» του Καραγάτση, που διαδραματίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στο νησί. Τον κοσμοπολίτη δίκαιο Συριανό έμπορο που εξαργυρώνει την επιταγή της φτωχής «Σταχομαζώχτρας» στο γνωστό διήγημα του Παπαδιαμάντη. Και βέβαια τα περίφημα λουκούμια..

Ανοίγω το τευχίδιο με πληροφορίες που μας έχει ετοιμάσει η ακούραστη αρχηγός και διαβάζω: «Συρίη, κατά τον Όμηρο, πατρίδα του Ευμαίου, του πιστού χοιροβοσκού του Οδυσσέα, περιγράφεται, ως ένας τόπος ευλογημένος με άφθονο κρασί και κοπάδια, όπου οι κάτοικοι δεν αρρωσταίνουν ποτέ και πεθαίνουν από γερατειά. Ousyra (Ουσύρα) κατά τους Φοίνικες -καθόσον στα αρχαία φοινικικά το πρόθεμα Ou σημαίνει τόπος ή χώρα και το syr σημαίνει βράχος- είναι, πιθανόν, αυτή του ‘βραχώδους τόπου’, περιγραφή που είναι αρκετά ταιριαστή με το ανάγλυφο του νησιού».

Μικρό νησί, με 22.000 κατοίκους σήμερα, αλλά στο κέντρο των Κυκλάδων, αναπτύχθηκε ήδη από τη νεολιθική εποχή και μετά στον κυκλαδικό πολιτισμό. Εδώ γεννήθηκε ο Φερεκύδης, δάσκαλος του Πυθαγόρα, που έφτιαξε το Ηλιοτρόπιον, το πρώτο παρατηρητήριο του ήλιου. Το νησί πέρασε από όλα τα στάδια της αρχαίας ιστορίας: στη συμμαχία της Δήλου υπό τον έλεγχο των Αθηναίων, στους Ρωμαίους αργότερα, κατά καιρούς έρμαιο των πειρατών. Διαφοροποιείται ιστορικά μετά την Δ’ Σταυροφορία, όταν τίθεται υπό βενετική κατοχή και ανήκει στο δουκάτο της οικογένειας των Σανούδων. Τότε η πλειοψηφία των κατοίκων ασπάστηκαν τον καθολικισμό (Φραγκοσυριανοί) με αποτέλεσμα ως σήμερα στο νησί να συνυπάρχουν ειρηνικά και τα δύο δόγματα της χριστιανικής θρησκείας. Στην Ελληνική Επανάσταση υποδέχτηκε πολλούς πρόσφυγες από την υπόλοιπη νησιωτική χώρα. Αυτοί έμειναν αρχικά στα παράλια και ίδρυσαν απ’ το μηδέν μια ολοκαίνουρια πόλη, την Ερμούπολη. Με τα χρόνια ενσωματώθηκαν στην τοπική κοινωνία και οδήγησαν, όπως κι η νέα φουρνιά προσφύγων το 1922, στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη των επόμενων χρόνων, που άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στο νησί ίσαμε σήμερα.

Image

Η Ερμούπολη

Αν και πεζοπόροι, η επίσκεψή μας θα ήταν λειψή, αν δεν αφιερώναμε χρόνο στην μαγευτική, κοσμοπολίτικη πρωτεύουσα με τα αρχοντικά νοικοκυρεμένα στενά της και τα νεοκλασικά της κτίρια. Έτσι με οδηγό την αγαπημένη μας Κατερίνα περάσαμε από τον Ορθόδοξο Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, όπου φυλάγεται εικόνα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. Μετά περάσαμε διαδοχικά από τη μαρμαροστρωμένη πλατεία Μιαούλη και το Δημαρχείο (έργο του Τσίλερ), το θέατρο «Απόλλων», που φιλοξενούσε προβολές του Anima Syros. Και τέλος τον επίσης ορθόδοξο ιερό ναό του Αγίου Νικολάου του Πλουσίου, στην αριστοκρατική συνοικία Βαπόρια. Μάθαμε απ’ όλ’ αυτά ότι η Ερμούπολη έχει πολλές πρωτιές στην ελληνική ιστορία: ο πρώτος αστικός Δήμος, το πρώτο νοσοκομείο, το πρώτο Γυμνάσιο (απ’ το οποίο αποφοίτησε και ο Ελευθέριος Βενιζέλος) και τόσα άλλα. Και το απόγευμα έξω από τη Λουκουμοποιία Συκουτρή, οικογενειακή βιοτεχνία από το 1928, όπου μας ξενάγησε αυτοπροσώπως η κυρία Ντίνα Συκουτρή και η κόρη της, Αγγέλα, δείχνοντάς μας την αυθεντική, χειροποίητη συνταγή για λουκούμια και χαλβαδόπιτες. Μάθαμε πως μετά από προσωπικό αγώνα κι επιμονή της ίδιας το Συριανό Λουκούμι έχει ενταχθεί και επίσημα στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO. 

Είχαμε προλάβει στο μεταξύ να ξεναγηθούμε στα σοκάκια της Άνω Σύρου. Το λεωφορείο μας άφησε στην Αγία Άννα κι από εκεί κατηφορίζοντας το όμορφο καλντερίμι με θέα την πόλη και το λιμάνι της Ερμούπολης περάσαμε το διάσελο ανάμεσα στους λόφους, πήγαμε στην εκκλησία του Αγίου Αθανασίου και την ομώνυμη πηγή, κι έπειτα πάλι ανηφορικά περνώντας από ανεμόμυλους, στον λόφο με τις καθολικές εκκλησίες. Μετά περνάμε απ’ το παρεκκλήσι του Αρχαγγέλου Μιχαήλ (Σαν Μιχάλη) στον καθεδρικό ναό του Σαν Τζώρτζη, χτισμένο πάνω στην κορυφή του λόφου (χτίστηκε αρχικά στα 1.200μ.Χ. από τους Ενετούς κι έχει το παλαιότερο εκκλησιαστικό όργανο στην Ελλάδα). Κι αντίκρυ του με την ορθόδοξη εκκλησία ο λόφος της Ανάστασης (χτίστηκε τέλη του 19ου αι. από πρόσφυγες). Οι δυο εμβληματικές εκκλησίες αποτυπώνουν το δίπολο των δύο δογμάτων στο νησί και στέκονται επιβλητικές στις κορφές των δύο λόφων κι έτσι όπως φωτίζονται το βράδυ, μοιάζουν σαν να αιωρούνται στον νυχτερινό ουρανό. Έπειτα κατηφορίζοντας τα όμορφα στενά η περιδιάβαση μας θα τελειώσει με μια παγωμένη μπύρα σε roof garden της Άνω Σύρου ατενίζοντας την Πανσέληνο! (αν και αστική η πεζοπορία αυτή, 7 χλμ και 140 υψομετρική τα είχε!)

Οι πεζοπορίες σε παράλια κι ενδοχώρα

Παρά το γεγονός ότι ακυρώθηκε η πεζοπορία της Κυριακής στο εμβληματικό ξωκλήσι του Αγίου Στέφανου στον Γαλησά, προλάβαμε και αλωνίσαμε όλο σχεδόν το νησί στις υπόλοιπες.

Α)Ποσειδωνία –Κόμητο – Βιγλοστάσι (7,20 χλμ και 230 υψομετρική)

Πέμπτη απόγευμα φτάσαμε με το λεωφορείο στην Αγία Παρασκευή της Ποσειδωνίας (η ‘Ντελαγκράτσια’ του Βαμβακάρη) με τα ωραία αρχοντικά και τις παραλίες, Κόμητου και Αγκαθωπών. Ενδεικτικό της μεγαλοπρέπειας και του πλούτου ότι έγινε μια προσπάθεια από Συριανούς να συνδεθεί η παραθεριστική αυτή περιοχή με τη Χώρα μέσω σιδηροδρόμου στα τέλη του 19ου αιώνα! Επισκεφτήκαμε την εγκαταλελειμμένη βίλα Διακάκη, η οποία παρά λίγο να γίνει ..στούντιο του Χόλιγουντ. Αντί γι’ αυτό αφέθηκε να ερημώνει. Καταλήξαμε στο νοτιότερο σημείο του νησιού, το Βιγλοστάσι, που όπως μαρτυρά το όνομά του χρησιμοποιήθηκε ως φυλάκιο (βίγλα) ανά τους αιώνες. Εκεί γίναμε μέτοχοι ενός συγκλονιστικού ηλιοβασιλέματος!

Β)Μύτακας – Παπούρι – Βαρβαρούσα – Δελφίνι – Κίνι (8 χλμ – 180 υψομετρική)

Την Παρασκευή ξεκινήσαμε την πεζοπορία από τους παραδοσιακούς οικισμούς της Άνω Μεριάς, Μύτακα και Παπούρι, και από καλντερίμια, που περνάνε από ανεκμετάλλευτες πια ξερολιθιές και παλιές αγροικίες θα κατευθυνθούμε στις πανέμορφες δυτικές παραλίες: Αετό, Βαρβαρούσα (μοναχική και πολύ ιδιαίτερη με το νησάκι απέναντι και τις τροχαλίες του παλιού λατομείου που σκουριάζουν), Δελφίνι (ονομασία λόγω σχήματος, πιο πολυσύχναστη) και Κίνι (πολύ τουριστική), απ’ όπου μας μάζεψε το λεωφορείο.

Γ)Κάμπος – Διαπόρι – Γράμματα – Αμερικάνου – Κάμπος (11 χλμ, 410 υψομετρική)

Το Σάββατο θα πεζοπορήσουμε στην ανέγγιχτη ερημική και πανέμορφη Άνω Μεριά που προστατεύεται από το δίκτυο Natura. Ξεκινώντας απ’ τον Κάμπο και κινούμενοι ΒΑ θα φτάσουμε στο Διαπόρι, το βορειότερο άκρο του νησιού, περιοχή με πετρώματα σμιλεμένα από τον αέρα και τη βροχή, ώστε να νομίζεις ότι βρίσκεσαι σε άλλο πλανήτη. Μετά θα επιστρέψουμε και χαζεύοντας το απέραντο γαλάζιο και τα υπόλοιπα κυκλαδονήσια, θα περάσουμε στην τοποθεσία «Γράμματα». Εκεί, πάνω στις λείες άσπρες πλακούρες, δίπλα στη θάλασσα, ναυτικοί σκάλιζαν ανά τους αιώνες τα ονόματά τους, ευχές ή προσευχές στους Θεούς για «Καλή κι ασφαλή πορεία»!

Ακολουθώντας έπειτα μονοπάτι δίπλα στη θάλασσα θα φτάσουμε στη μόνη πευκόφυτη παραλία του νησιού: αυτή του Αμερικάνου. Μετά θα περάσουμε από τις ερημικές παραλίες, Μεγάλου Λάκκου και Λίας, και στη συνέχεια θα ανηφορίσουμε στον Κάμπο περνώντας από τον Αερόλιθο, έναν μαύρο ογκόλιθο, που δεν ταιριάζει με τα πετρώματα της περιοχής, σαν να τον έριξαν απ’ το διάστημα. Γενικά τα πετρώματα σε όλη την Άνω Μεριά είναι συγκλονιστικά: από το μάρμαρο και το αλάβαστρο που φύεται εδώ κι εκεί ως και ασυνήθιστα σε μας πετρώματα με σκούρο μπλε σαν βελούδο  (κυανοσχιστόλιθοι ή blue schist). Πολλές πέτρες ή ακόμα και η άμμος σε κάποιες παραλίες αστράφτουν σαν κάποιος να σκόρπισε ασημόσκονη. Η Σύρος είναι λοιπόν ένας παράδεισος για τους γεωλόγους. Κι αυτή είναι μια άλλη της πλευρά!

Σαν γενικότερη εικόνα τώρα η ύπαιθρος του νησιού μοιάζει πολύ με την ανατολική Κρήτη: χαμηλή βλάστηση με φρύγανα, ξερό τοπίο που το ταλανίζει ο ήλιος, ο αέρας κι η αλμύρα. Κάποια αγριολούλουδα της περιοχής: κυκλάμινα και κολχικά μας έκαναν εντύπωση με το πείσμα τους και την ομορφιά τους. Κι ακόμα ο πλατύς ορίζοντας όπου το γαλάζιο του ουρανού συναντά το βαθύ μπλε της θάλασσας, μια μαγεία!

Το «ευχαριστώ» είναι πολύ λίγο!!!

Οφείλουμε εδώ να ευχαριστήσουμε όλη την ομάδα για τη σύμπνοια και την καλή διάθεση που επέδειξε και όλοι μαζί την παρέα των Πεζοπόρων Σύρου: τον Νίκο Μπελελή, που εκτελούσε χρέη οδηγού και τον Πέτρο Βελούδο, που μας «ξωλαλιούσε» κάνοντας τη σκούπα σε όλες τις πορείες, την Κατερίνα Βαρθαλίτου, τον Νίκο Ροσσολάτο και την Αγνή, που μας συνόδευαν και μας ξεναγούσαν σε όλες τις πολιτιστικές διαδρομές. Την Εύα Κάπαρη, την Ελευθερία και τον Βασίλη Δημάκη, την Ντίνα και την Αγγέλα Συκουτρή, τον Αλέξανδρο και τη Θωμαΐδα Κουτσοδόντη, την Αγνή Βαρθαλίτου και τόσους άλλους. Άνθρωποι εξωστρεφείς κι ευγενικοί, περήφανοι για τον τόπο και την ιστορία τους,  με κουλτούρα ευρωπαϊκή σίγουρα, με ανοιχτούς ορίζοντες. Έτσι μας φάνηκαν! Και φεύγουμε όλοι φορτωμένοι με φωτογραφίες και αναμνήσεις – αλλά και με  χαλβαδόπιτες, αμυγδαλωτά και λουκούμια, είν’ αλήθεια- ξέροντας ότι έχουμε αφήσει πίσω δικούς μας ανθρώπους κι εκκρεμότητες πολλές, αιτία για να επιστρέψουμε κάποτε!

Ακόμα να ευχαριστήσουμε τον Δήμαρχο Σύρου, Αλέξη Αθανασίου, για την προθυμία του να μας εξυπηρετήσει, να κάνουμε μια μνεία για το ξενοδοχείο μας, το «Αχίλλειον», παλιό ανακαινισμένο νεοκλασικό αρχοντικό του 19ου αιώνα, αξιοθέατο από μόνο του, τον Γιάννη τον Πάγκαλο που σχεδίασε κι εκτύπωσε τις αναμνηστικές κούπες με την ‘αδελφοποίηση’ των δύο ομάδων και βοήθησε επίσης στην οργάνωση της απόστολής. Και πάνω απ’ όλα την αρχηγό μας, Γεωργία Σκοκάκη από τη Σητεία, στην πρώτη της ως αρχηγός –κι ελπίζουμε όχι η τελευταία, όπως μας ‘απειλεί’-, την ψυχή της εξόρμησης αυτής, καθώς από τα χέρια της περνούσαν όλα: από τα εισιτήρια, τα λεωφορεία, το ξενοδοχείο, τις ξεναγήσεις, ως και τα μικρότερα θεματάκια με σκοπό πάντα την συμπερίληψη –που τόσο αγαπά να λέει- και απώτερο στόχο να περάσουν όλοι καλά και να αγαπήσουν αυτόν τον τόπο και τους ανθρώπους του, όπως εκείνη τον γνώρισε, τον αγάπησε και τον αγαπά, ακόμα και σήμερα! Το «ευχαριστώ» είναι πολύ λίγο πραγματικά!»

Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη και το Λασίθι