ΕΕ- Αγορά εργασίας: Ποιοι κλάδοι δυσκολεύονται να βρουν προσωπικό και ποιοι όχι

Σημαντικές μεταβολές καταγράφονται στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας την περίοδο 2019–2023, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Eurostat που βασίζονται εν μέρει σε δεδομένα από διαδικτυακές αγγελίες εργασίας. Τα στοιχεία αποτυπώνουν τις δυσκολίες στελέχωσης σε συγκεκριμένα επαγγέλματα, αλλά και τις διαρθρωτικές αλλαγές που επιτάχυνε η περίοδος μετά την πανδημία.

Η μεγαλύτερη αύξηση στο ποσοστό κενών θέσεων εργασίας καταγράφηκε στους ανειδίκευτους εργάτες μεταποίησης, με άνοδο 4,2 μονάδων μεταξύ 2019 και 2023. Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει εντονότερη πίεση στην κάλυψη θέσεων στον βιομηχανικό τομέα, σε μια περίοδο επαναφοράς της παραγωγικής δραστηριότητας.

Ακολούθησαν τα στελέχη πωλήσεων, μάρκετινγκ και ανάπτυξης με αύξηση 3 μονάδων, οι λοιποί εργαζόμενοι στις πωλήσεις (+2,8 μονάδες), οι εργαζόμενοι σε μεταφορές και αποθήκευση (+2,5 μονάδες) και το λοιπό διοικητικό προσωπικό (+2,4 μονάδες). Οι κλάδοι που συνδέονται με το εμπόριο και την εφοδιαστική αλυσίδα φαίνεται ότι αντιμετώπισαν εντονότερες ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού.

Στον αντίποδα, οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφηκαν στους τεχνολόγους και βοηθούς επαγγελματίες των βιολογικών και συναφών επιστημών, με το ποσοστό κενών θέσεων να υποχωρεί κατά 2,6 ποσοστιαίες μονάδες. Ακολούθησαν οι ειδικοί βάσεων δεδομένων και δικτύων (-1,7 μονάδες), οι προγραμματιστές λογισμικού και αναλυτές εφαρμογών (-1,5 μονάδες), οι διευθυντές ξενοδοχειακών μονάδων και επιχειρήσεων εστίασης (-1,1 μονάδα) και οι χειροτέχνες και ασκούντες συναφή τεχνικά επαγγέλματα (-1 μονάδα).

Ελλείψεις προσωπικού σε μεταποίηση και εφοδιαστική αλυσίδα

Η ενίσχυση των κενών θέσεων στη μεταποίηση αντανακλά ευρύτερες προκλήσεις, όπως η γήρανση του εργατικού δυναμικού, η μεταβολή των δεξιοτήτων που απαιτούνται και οι συνθήκες εργασίας σε ορισμένους βιομηχανικούς κλάδους.

Αντίστοιχα, η άνοδος στις μεταφορές και στο εμπόριο συνδέεται με την ανάκαμψη της κατανάλωσης και της οικονομικής δραστηριότητας μετά την πανδημία. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, η αύξηση των κενών θέσεων δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη αύξηση της απασχόλησης, γεγονός που υποδηλώνει πιθανή αναντιστοιχία δεξιοτήτων ή μεταβολή στη διάρθρωση της ζήτησης.

Ενδεικτικά, στους εργαζόμενους σε μεταφορές και αποθήκευση, το μερίδιο απασχόλησης μειώθηκε κατά 0,2 μονάδες την ίδια περίοδο, παρά την αύξηση των κενών θέσεων. Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε και στους λοιπούς εργαζόμενους στις πωλήσεις (-0,1 μονάδα στο μερίδιο εργαζομένων).

Η εικόνα στον κλάδο της τεχνολογίας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξέλιξη στα ψηφιακά επαγγέλματα. Οι επαγγελματίες βάσεων δεδομένων και δικτύων σημείωσαν μείωση 1,7 μονάδων στο ποσοστό κενών θέσεων, ωστόσο το ποσοστό παρέμεινε στο 5,1% το 2023 - επίπεδο σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο όλων των επαγγελμάτων στην ΕΕ, που διαμορφώθηκε στο 2,4%.

Ανάλογη είναι η εικόνα και για τους προγραμματιστές λογισμικού και αναλυτές εφαρμογών. Παρότι το ποσοστό κενών θέσεων υποχώρησε κατά 1,5 μονάδα και διαμορφώθηκε στο 6,9% το 2023, το μερίδιο των εργαζομένων στον κλάδο αυξήθηκε κατά 0,5 μονάδα μεταξύ 2019 και 2023.

Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει ότι η μείωση των κενών θέσεων δεν συνεπάγεται απαραίτητα συρρίκνωση του κλάδου, αλλά μπορεί να αντανακλά καλύτερη ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης εργασίας.

Τι μετρά το ποσοστό κενών θέσεων

Το ποσοστό κενών θέσεων εργασίας αποτυπώνει τη μη καλυπτόμενη ζήτηση στην αγορά εργασίας, καθώς συσχετίζει τις ανοιχτές θέσεις με το σύνολο των κενών και κατειλημμένων θέσεων.

Ωστόσο, τα δεδομένα από διαδικτυακές αγγελίες ενδέχεται να περιλαμβάνουν στρεβλώσεις: Ορισμένες θέσεις - όπως στον δημόσιο τομέα - δεν δημοσιεύονται στο διαδίκτυο, ενώ άλλες ενδέχεται να υπερεκπροσωπούνται. Επιπλέον, μία αγγελία μπορεί να αντιστοιχεί σε περισσότερες από μία θέσεις ή να αναρτάται σε πολλαπλές πλατφόρμες.

Συνολικά, η εικόνα που προκύπτει για την περίοδο 2019–2023 είναι αυτή μιας αγοράς εργασίας σε μεταβατική φάση, με έντονες διαφοροποιήσεις μεταξύ κλάδων. Η μεταποίηση και οι υπηρεσίες εφοδιαστικής αλυσίδας εμφανίζουν αυξημένες δυσκολίες στελέχωσης, ενώ οι τεχνολογικοί κλάδοι διατηρούν υψηλά επίπεδα ζήτησης.