ΕΚΤ: Καθοριστικό βήμα προς ένα παγκόσμιο ευρώ – Ανοίγει τον μηχανισμό παροχής ρευστότητας

Σχέδια για τη διεύρυνση της πρόσβασης στον μηχανισμό παροχής ρευστότητας σε ευρώ ανακοίνωσε το Σάββατο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), καθιστώντας τον παγκόσμιο και μόνιμο, σε μια κίνηση που αποσκοπεί στην ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ενιαίου νομίσματος.

Οι λεγόμενες γραμμές repo, που αποτελούν κρίσιμη πηγή χρηματοδότησης σε περιόδους έντονης αναταραχής στις αγορές, μέχρι σήμερα ήταν διαθέσιμες μόνο σε περιορισμένο αριθμό χωρών, κυρίως της Ανατολικής Ευρώπης. Ωστόσο, η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ έχει εδώ και καιρό αναδείξει τον συγκεκριμένο μηχανισμό ως στρατηγικό εργαλείο για την ενίσχυση της διεθνούς απήχησης του ευρώ.
Παρέμβαση Λαγκάρντ στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου

«Η ΕΚΤ πρέπει να είναι προετοιμασμένη για ένα πιο ασταθές περιβάλλον», δήλωσε η Κριστίν Λαγκάρντ μιλώντας στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, στην πρώτη φορά που επικεφαλής της ΕΚΤ απευθύνεται στο συγκεκριμένο φόρουμ.

Όπως τόνισε, «πρέπει να αποφύγουμε μια κατάσταση όπου η πίεση στις αγορές θα οδηγούσε σε μαζικές ρευστοποιήσεις τίτλων εκφρασμένων σε ευρώ στις παγκόσμιες αγορές χρηματοδότησης, κάτι που θα μπορούσε να παρεμποδίσει τη μετάδοση της νομισματικής μας πολιτικής», παρουσιάζοντας παράλληλα τον νέο μηχανισμό.
 

Παγκόσμια πρόσβαση από το τρίτο τρίμηνο του 2026

Ο νέος μηχανισμός, ο οποίος θα είναι διαθέσιμος από το τρίτο τρίμηνο του 2026, θα παρέχει πρόσβαση σε όλες τις κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως, υπό την προϋπόθεση ότι δεν αποκλείονται για λόγους φήμης, όπως περιπτώσεις νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, χρηματοδότησης της τρομοκρατίας ή παραβίασης διεθνών κυρώσεων, σύμφωνα με ανακοίνωση της ΕΚΤ.

«Ο μηχανισμός αυτός ενισχύει περαιτέρω τον ρόλο του ευρώ», υπογράμμισε η Λαγκάρντ. «Η διαθεσιμότητα ενός δανειστή έσχατης καταφυγής για κεντρικές τράπεζες σε παγκόσμιο επίπεδο ενισχύει την εμπιστοσύνη για επενδύσεις, δανεισμό και εμπορικές συναλλαγές σε ευρώ, με τη βεβαιότητα ότι η πρόσβαση θα υπάρχει σε περιόδους αναταραχής στις αγορές».
 

Πώς λειτουργεί η γραμμή repo της ΕΚΤ

Ο μηχανισμός ενεργοποιείται σε περιπτώσεις όπου οι τράπεζες δεν μπορούν να αντλήσουν ρευστότητα από τις αγορές. Μέσω της γραμμής repo, οι συμμετέχοντες μπορούν να δανειστούν ευρώ από την ΕΚΤ, καταθέτοντας υψηλής ποιότητας εξασφαλίσεις, με την υποχρέωση αποπληρωμής στη λήξη, μαζί με τον αναλογούντα τόκο.

Σε αντίθεση με προηγούμενες ρυθμίσεις, οι οποίες έπρεπε να ανανεώνονται περιοδικά, ο νέος μηχανισμός θα παρέχει μόνιμη πρόσβαση, με ανώτατο όριο τα 50 δισ. ευρώ.
 

Διεθνές περιβάλλον και σύγκριση με τις ΗΠΑ

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι επενδυτές επανεκτιμούν τον ρόλο του δολαρίου, λόγω της απρόβλεπτης οικονομικής πολιτικής του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, η Κριστίν Λαγκάρντ έχει υποστηρίξει ότι αυτή είναι η κατάλληλη συγκυρία για το ευρώ να αυξήσει το μερίδιό του στις διεθνείς αγορές. Όπως έχει επισημάνει, αυτό προϋποθέτει μια αναβαθμισμένη χρηματοοικονομική και οικονομική αρχιτεκτονική.

Αντίστοιχο εργαλείο διαθέτει και η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών, μέσω του μηχανισμού FIMA Repo Facility, ο οποίος λειτουργεί ως δίχτυ προστασίας για την αγορά αμερικανικών κρατικών ομολόγων, αποτρέποντας αναγκαστικές πωλήσεις σε τιμές χαμηλότερες της αγοραίας αξίας σε περιόδους έντασης.
 

Ενίσχυση της ζήτησης για περιουσιακά στοιχεία σε ευρώ

«Οι αλλαγές αυτές στοχεύουν στο να καταστήσουν τον μηχανισμό πιο ευέλικτο, με ευρύτερη γεωγραφική εμβέλεια και πιο ουσιαστικό για τους παγκόσμιους κατόχους τίτλων σε ευρώ», ανέφερε η ΕΚΤ σε σχετική ανακοίνωση.

Η εγγυημένη πρόσβαση σε ρευστότητα σε ευρώ εκτιμάται ότι μπορεί να ενισχύσει τη ζήτηση για περιουσιακά στοιχεία εκφρασμένα στο κοινό νόμισμα και να ενθαρρύνει τράπεζες εκτός της 21μελούς ευρωζώνης να επενδύσουν σε τίτλους της ζώνης του ευρώ, συμβάλλοντας περαιτέρω στην ενίσχυση της διεθνούς θέσης του ευρώ.