Η αγορά πετρελαίου βυθίζεται σε χάος καθώς οι μεγάλοι παίκτες του Κόλπου βγαίνουν «εκτός παιχνιδιού»

Η διαταραχή που έχει πλήξει την αγορά πετρελαίου λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή που πλήττει πλέον κρίσιμες υποδομές, φαίνεται ότι θα επιδεινωθεί τις επόμενες ημέρες οδηγώντας σε χάος, με την περαιτέρω διακοπή της παραγωγής.

Ο πόλεμος στο Ιράν, που κρατά τα Στενά του Ορμούζ πρακτικά κλειστά για τα δεξαμενόπλοια, με τις ΗΠΑ να διευρύνουν το βελινεκές των στόχων τους προκαλεί μια άνευ προηγουμένου κρίση στην αγορά πετρελαίου.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ έχουν ήδη αρχίσει να μειώνουν την παραγωγή πετρελαίου καθώς οι αποθηκευτικοί χώροι μειώνονται. Είχε προηγηθεί σχετική απόφαση του Ιράκ ενώ το Κουβέιτ απηύθυνε προειδοποιήσεις για περικοπές εξαγωγών από τους παραγωγούς της περιοχής που θα μπορούσαν να ωθήσουν το πετρέλαιο στα 150 δολάρια. Άλλοι μεγάλοι παραγωγοί μπορεί να αναγκαστούν να ακολουθήσουν, καθώς τα πετρελαιοφόρα συνεχίζουν να αποφεύγουν τη στενή πλωτή οδό στον Πορθμό του Ορμούζ. Μόλις φορτωθούν όλα τα δεξαμενόπλοια, οι εναπομείνασες χερσαίες αποθήκες της περιοχής θα γεμίσουν ακόμη πιο γρήγορα.

Η αναταραχή, που βρίσκεται τώρα στην ένατη ημέρα της, δεν δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης, πράγμα που σημαίνει ότι μια οδός απ’ όπου περνά το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου είναι ουσιαστικά κλειστή για εμπορικά πλοία. Περίπου το ένα τρίτο της παραγωγής της περιοχής μπορεί θεωρητικά να παρακάμψει το Ορμούζ, με τη Σαουδική Αραβία να εκτρέπει ήδη τεράστιες ποσότητες αργού πετρελαίου στις ακτές της στην Ερυθρά Θάλασσα για εξαγωγή.

Για τους αναλυτές της αγοράς πετρελαίου, τα στελέχη και τους traders, αυτή η κατάσταση σημαίνει συναγερμό. Ο πόλεμος φέρνει το αργό πετρέλαιο σε σημείο καμπής και πιο κοντά στο ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι. Το Brent ανέβηκε ήδη 30% την περασμένη εβδομάδα, που είναι η μεγαλύτερη άνοδος σε έξι χρόνια, τοποθετώντας το μόλις λίγα δολάρια από αυτό το όριο.

Σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης που συνδέονται με το αργό πετρέλαιο Murban του Άμπου Ντάμπι έκλεισαν στα 103 δολάρια το βαρέλι την Παρασκευή, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου του Ομάν ήταν στα 107 δολάρια. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αργού πετρελαίου της Κίνας στο Διεθνές Χρηματιστήριο Ενέργειας της Σαγκάης έκλεισαν, σε όρους δολαρίου ΗΠΑ, στα 109 δολάρια.

Οι traders προειδοποιούν ότι το πετρέλαιο στα 100 δολάρια είναι προ των πυλών εάν ο πόλεμος στο Ιράν συνεχιστεί, με τις απειλές κατά πετρελαϊκών υποδομών να επιβεβαιώνονται αυξάνοντας τον κίνδυνο διαταραχών που θα μπορούσαν να διαρκέσουν περισσότερο από τις επιθέσεις στην περιοχή. Είναι ενδεικτικό ότι η Σαουδική Αραβία αναχαίτισε drones που κατευθύνονταν προς το πετρελαϊκό κοίτασμα Shaybah, παραγωγής ενός εκατομμυρίου βαρελιών την ημέρα. Επίσης, συνεχίζονται οι επιθέσεις σε Μπαχρέιν και Κατάρ.

Την ίδια ώρα η ναυσιπλοία είναι αντιμέτωπη με προκλήσεις. Οι ΗΠΑ έχουν υποσχεθεί να ενισχύσουν την οικονομική προστασία και ενδεχομένως να παράσχουν στρατιωτική συνοδεία στα δεξαμενόπλοια. Ανακοίνωσαν την Παρασκευή ότι θα εφαρμόσουν θαλάσσια αντασφάλιση για την περιοχή του Περσικού Κόλπου, με κάλυψη ζημιών έως και 20 δισεκατομμύρια δολάρια.

Ωστόσο, για τους πλοιοκτήτες και τους ναυλωτές που δραστηριοποιούνται στην περιοχή, το κόστος της ασφάλισης δεν είναι η κύρια ανησυχία καθώς η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η ασφάλεια των πλοίων και των πληρωμάτων. Οπότε, θα χρειαστούν πλήρη ναυτική συνοδεία.

Άλλες κινήσεις των ΗΠΑ για τον περιορισμό των αυξήσεων των τιμών του πετρελαίου περιλαμβάνουν την πρόσβαση της Ινδίας σε ρωσικό πετρέλαιο που βρίσκεται επί του παρόντος σε πλωτές αποθήκες στην περιοχή. Η Ουάσινγκτον έχει επίσης προτείνει την αξιοποίηση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου της ή ακόμη και την παρέμβαση στις αγορές συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης.

Εντωμεταξύ, στην Ιαπωνία, η οποία προμηθεύεται πάνω από 90% του αργού πετρελαίου της από την περιοχή του Περσικού Κόλπου, τα διυλιστήρια ζητούν την επιλογή να αντλήσουν από τα εθνικά αποθέματα πετρελαίου. Άλλες χώρες, όπως η Κίνα, έχουν περιορίσει τις εξαγωγές καυσίμων για να διατηρήσουν τις εγχώριες τιμές υπό έλεγχο. Η Νότια Κορέα εξετάζει το ενδεχόμενο επαναφοράς ενός ανώτατου ορίου τιμών πετρελαίου για πρώτη φορά μετά από 30 χρόνια, η Ινδία αύξησε τις τιμές στο υγραέριο οικιακής χρήσης και το Πακιστάν αύξησε τις τιμές των καυσίμων.

Οι περισσότεροι αναλυτές εστιάζουν τώρα στο επιθυμητό σενάριο, πολέμου για ένα μήνα ή για τέσσερις εβδομάδες. Το πιο δραματικό σενάριο είναι μια διακοπή των ροών πετρελαίου και LNG για τρείς ή περισσότερους μήνες που θα οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου σε νέο ρεκόρ.