Καθαρισμός οικοπέδων: Τι αλλάζει με τα πρόστιμα και τις προθεσμίες

Σε αυστηρότερο πλαίσιο περνά από φέτος το καθεστώς που αφορά τα ακαθάριστα οικόπεδα, στο πλαίσιο της ενίσχυσης των μέτρων πρόληψης πυρκαγιών ενόψει της αντιπυρικής περιόδου.

Οι ιδιοκτήτες οικοπέδων δεν αρκεί πλέον απλώς να προχωρούν στον καθαρισμό των χώρων τους, αλλά καλούνται να το κάνουν εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, να δηλώσουν επισήμως την ενέργεια αυτή και να μπορούν να αποδείξουν ότι ο καθαρισμός ήταν πλήρης, σύμφωνα με όσα προβλέπει η Πυροσβεστική Διάταξη του 2024.

Παράλληλα, αλλάζει τόσο το χρονικό πλαίσιο συμμόρφωσης, όσο και το καθεστώς των προστίμων, με διαφοροποιήσεις που τίθενται σε εφαρμογή σταδιακά έως το 2026.

Συγκεκριμένα χρονικά όρια για τον καθαρισμό

Από φέτος, ο καθαρισμός των οικοπέδων πρέπει να πραγματοποιείται υποχρεωτικά εντός διμήνου, από 1η Απριλίου έως 31 Μαΐου, με δυνατότητα παράτασης μόνο κατόπιν υπουργικής απόφασης.

Ταυτόχρονα, θεσπίζεται σαφής προθεσμία για τη δήλωση καθαρισμού, η οποία ορίζεται πλέον έως τις 15 Ιουνίου κάθε έτους. Μέχρι σήμερα, η διαδικασία αυτή λειτουργούσε συχνά συμπληρωματικά, χωρίς αυστηρό καταληκτικό όριο.

Η ΠΟΜΙΔΑ έχει ζητήσει η προθεσμία να μετατεθεί έως τις 30 Ιουνίου, επισημαίνοντας ότι η υφιστάμενη ημερομηνία δεν λαμβάνει πάντα υπόψη τις πραγματικές συνθήκες ολοκλήρωσης των εργασιών και της αποκομιδής των υπολειμμάτων.

Αυστηρότερα πρόστιμα από το 2026

Σημαντικές αλλαγές επέρχονται και στο καθεστώς των προστίμων για τη μη συμμόρφωση. Μέχρι σήμερα, το πρόστιμο για μη καθαρισμό οικοπέδου ανερχόταν σε 0,50 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ.

Από το 2026, το πρόστιμο διπλασιάζεται και διαμορφώνεται σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, διατηρώντας το ίδιο ελάχιστο όριο. Η εξέλιξη αυτή αυξάνει αισθητά τη συνολική επιβάρυνση, ιδίως για μεσαία και μεγάλα οικόπεδα.

Την ίδια στιγμή, αλλάζει και το πλαίσιο για τη μη υποβολή δήλωσης καθαρισμού. Το πρόστιμο, που μέχρι σήμερα μπορούσε να φτάσει έως τα 1.000 ευρώ, μειώνεται αλλά πλέον διαφοροποιείται ανάλογα με την πραγματική κατάσταση του οικοπέδου.

Διαφοροποίηση κυρώσεων και παρατηρήσεις της ΠΟΜΙΔΑ

Συγκεκριμένα, αν δεν έχει πραγματοποιηθεί καθαρισμός, το πρόστιμο ορίζεται στα 500 ευρώ, ενώ αν ο καθαρισμός έχει γίνει αλλά δεν δηλώθηκε, το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ.

Η ΠΟΜΙΔΑ χαρακτηρίζει ιδιαίτερα θετική τη δραστική μείωση των προστίμων για τη μη υποβολή δήλωσης, σημειώνοντας ότι διορθώνεται μια προηγούμενη πρόβλεψη που κρίθηκε δυσανάλογη, ειδικά στις περιπτώσεις όπου ο καθαρισμός είχε ήδη ολοκληρωθεί.

Ωστόσο, η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι παραμένουν βασικά ανεπίλυτα ζητήματα, όπως η αποκομιδή των υπολειμμάτων καθαρισμού, η οποία στην πράξη πραγματοποιείται από τους δήμους χωρίς να περιλαμβάνεται ρητά στις θεσμοθετημένες υποχρεώσεις τους.

Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη για σαφέστερο ορισμό του τι συνιστά «καθαρισμό», όπως αυτός προβλέπεται από την ισχύουσα πυροσβεστική νομοθεσία, προκειμένου να αποφεύγονται ασάφειες και διαφορετικές ερμηνείες κατά τον έλεγχο.