Οι προσωπικές νομικές ευθύνες όσων διοικούν εταιρίες

Του Κοκολάκη Κ Γρηγόρη επιστημονικού συνεργάτη μας *

Απαντήσεις σε απλές οικονομικές ερωτήσεις

Έχουν προσωπικές νομικές ευθύνες όσοι διοικούν τα νομικά πρόσωπα ;

Η απάντηση είναι ότι ναι, έχουν βαρύτατες ποινικές ευθύνες όσοι ασκούν διοίκηση στις εταιρίες , οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις είναι δυσκολότερο να αποδοθούν αν είχαμε μια ατομική επιχείρηση αντί για ένα νομικό πρόσωπο, όμως σε καμία περίπτωση δεν υπάρχει πλήρης προστασία για τα πρόσωπα αυτά .

Ποιοί από τον νόμο θεωρούνται ότι ασκούν διοίκηση στα νομικά πρόσωπα ;

Υπεύθυνοι από τον νόμο είναι οι πρόεδροι, οι διευθυντές, οι γενικοί διευθυντές, οι διαχειριστές, οι διευθύνοντες σύμβουλοι, οι εντεταλμένοι στη διοίκηση και εκκαθαριστές των νομικών προσώπων, καθώς και τα πρόσωπα που ασκούν επί τις ουσίας τη διαχείριση ή διοίκηση του νομικού προσώπου.

Ποιό είναι το μέγεθος της ευθύνης των παραπάνω προσώπων ;

Τα πρόσωπα που διοικούν ένα νομικό πρόσωπο ευθύνονται προσωπικά και αλληλέγγυα, δηλαδή παράλληλα με το νομικό πρόσωπο με την προσωπική τους περιουσία, για τις φορολογικές οφειλές του νομικού προσώπου σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Πότε ένα φυσικό πρόσωπο ευθύνεται παράλληλα με το νομικό πρόσωπο με την προσωπική τους περιουσία ;

Για να έχει προσωπική ευθύνη το φυσικό πρόσωπο θα πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά οι κατωτέρω προϋποθέσεις:

1) Το φυσικό πρόσωπο να είχε μία από τις ιδιότητες που προαναφέραμε και που το κάνουν να ασκεί διοίκηση είτε κατά τη διάρκεια λειτουργίας του νομικού προσώπου, είτε κατά τον χρόνο λύσης, διάλυσης ή συγχώνευσής του, είτε κατά τη διάρκεια της εκκαθάρισής του.

2) Οι οφειλές να κατέστησαν ληξιπρόθεσμες κατά τη διάρκεια της θητείας τους.

3) Οι εν λόγω οφειλές να μην καταβλήθηκαν ή να μην αποδόθηκαν στο Δημόσιο από υπαιτιότητα των ανωτέρω προσώπων.

Τι γίνεται αν σε περίπτωση μεταγενέστερου φορολογικού ελέγχου προκύψουν φορολογικές διαφορές . Ποιά διοίκηση ευθύνεται, η παλιά, η νέα ή και οι δύο ;

Η ευθύνη βαρύνει την διοίκηση που επί των ημερών της δημιουργήθηκε το πρόβλημα καθώς και εκείνη που δεν έκανε ότι μπορούσε για να το λύσει . Έτσι όταν διαπιστώνονται οφειλές έπειτα από έλεγχο, ως αλληλεγγύως υπεύθυνα πρόσωπα νοούνται μόνο τα πρόσωπα στα οποία αποδειγμένα ασκούσαν διοίκηση την περίοδο δημιουργίας των φορολογικών παραβάσεων και με υπαιτιότητα τους δεν αποδόθηκαν σωστά αυτά τα οποία έπρεπε να αποδοθούν στο δημόσιο

Τι γίνεται με τα ποσά των τόκων, των προσαυξήσεων, των προστίμων και των λοιπών χρηματικών κυρώσεων που προκύπτουν από την μη πληρωμή των φόρων ;

Για τα ποσά αυτά η ευθύνη βαραίνει τα πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για την κύρια οφειλή επί της οποίας υπολογίζονται και επιβάλλονται τα ποσά αυτά. Ακριβώς το ίδιο ισχύει σε περίπτωση που έχουμε συγχώνευση ή απορρόφηση εταιριών .

Τότε γιατί λένε όλοι πως οι νέες διατάξεις είναι ευνοϊκές για τα φυσικά πρόσωπα που διοικούν τις εταιρίες ;

Είναι πράγματι πιο ευνοϊκή η αλλαγή της νομοθεσίας σε δύο περιπτώσεις:

Α) Δεν υπάρχει προσωπική νομική ευθύνη στην περίπτωση που αποδειχτεί ότι το φυσικό πρόσωπο δεν ασκούσε πραγματική διοίκηση ανεξαρτήτου του εταιρικού του τίτλου και

Β) Καταργούνται οι διατάξεις για την ευθύνη των μετόχων αναφορικά με φορολογικές υποχρεώσεις της εταιρείας, η οποία υφίστατο στην περίπτωση που κατά τον χρόνο διάλυσής της δεν είχαν εξοφληθεί όλες οι φορολογικές υποχρεώσεις της.

Πώς αποδεικνύεται ότι ένα φυσικό πρόσωπο ασκούσε πραγματική διοίκηση και συνεπώς έχει προσωπική ευθύνη έναντι του νόμου ;

Τα φυσικά πρόσωπα αυτά έχουν το δικαίωμα, αλλά και το βάρος απόδειξης, για τη μη ύπαρξη της υπαιτιότητάς τους. Τα φυσικά πρόσωπα που ευθύνονται εκ μέρους του νομικού προσώπου για την καταβολή φόρου σύμφωνα με τον νόμο , έχουν το δικαίωμα να ασκήσουν παράλληλα με το νομικό πρόσωπο, οποιοδήποτε δικαίωμα θα είχε στη διάθεσή του το νομικό πρόσωπο έναντι της φορολογικής διοίκησης.

* Ο Κοκολάκης Γρηγόρης είναι Οικονομολόγος – Λογιστής,

Χρηματοοικονομικός Σύμβουλος , με Master στην Διοίκηση Επιχειρήσεων

Γενικός Διευθυντής της Εταιρίας tax-profit.