Πετρέλαιο: Πόσο μείωσαν την παραγωγή οι χώρες του Κόλπου και εκτίναξαν τις τιμές του - Πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι μετά από 4 χρόνια

Πολλαπλά σοκ στην παγκόσμια αγορά ενέργειας προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Η τιμή του πετρελαίου εκτινάχθηκε στα 120 δολάρια το βαρέλι για να υποχωρήσει κάπως αργότερα, ενώ μάτωσαν τα μεγάλα διεθνή χρηματιστήρια.

Στην έκρηξη των τιμών οδήγησε η μείωση ή και αναστολή της παραγωγής πετρελαίου από μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες.

Από την παγκόσμια αγορά αυτή τη στιγμή λείπουν 11,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα από τις χώρες του Κόλπου, οι οποίες είτε δέχτηκαν πλήγματα είτε λόγω του γεγονότος ότι έχουν κλείσει τα στενά του Ορμούζ, δεν μπορούν να διοχετεύσουν τις ποσότητες του πετρελαίου  ενώ και ο  αποθηκευτικός του  χώρος είναι κορεσμένος.

Στις χώρες αυτές υπάρχει πλήρης αναστολή λειτουργίας ή μείωση της παραγωγής. Κατά σειρά σπουδαιότητας. Πρώτη η Σαουδική Αραβία που είναι στην δεύτερη θέση στην παραγωγή πετρελαίου στον κόσμο, πίσω από τις Ηνωμένες Πολιτείες, με 11 12% της παγκόσμιας ποσότητας. Η παραγωγή έχει μειωθεί κατά 60% στα 4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, από 10 εκατομμύρια που παρήγαγε πριν από τον πόλεμο.

Δεύτερη χώρα είναι το Ιράκ, το οποίο δεν διαθέτει επιπλέον αποθηκευτικό χώρο καθώς δεν μπορεί να περάσει από τα Στενά του Ορμούζ. Είναι 5η χώρα σε παραγωγή πετρελαίου, η οποία έχει μειωθεί σε 60 70% από 2,8 σε 1,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.

Επόμενη χώρα είναι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που κατέχει την έβδομη θέση στον κόσμο. Σήμερα διοχετεύει 1,5 εκατομμύριο βαρέλια καταγράφοντας μείωση 60%.

Ακολουθούν Κουβέιτ και Μπαχρέιν, μικρότεροι παραγωγοί που κατέχουν την δέκατη και στην 60η θέση αντίστοιχα. Από την ολοκληρωτική αναστολή παραγωγής χάνονται άλλα 2,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.

Τέλος, το Κατάρ, το οποίο βρίσκεται στην έκτη θέση με 20% της παγκόσμιας ποσότητας φυσικού αερίου έχει αναστείλει εντελώς την παραγωγή.

Άλμα στις τιμές πετρελαίου: Πάνω από τα 100 δολάρια/βαρέλι μετά από 4 χρόνια

Για πρώτη φορά μετά από σχεδόν τέσσερα χρόνια, οι τιμές του αργού πετρελαίου ξεπέρασαν σήμερα το φράγμα των 100 δολαρίων το βαρέλι, εξαιτίας της ιστορικής αναταραχής στην παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου.

Πιο συγκεκριμένα, καθώς δεν διαφαίνεται άμεσο τέλος στον πόλεμο με το Ιράν, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του πετρελαίου ενδέχεται να έχουν σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ανόδου. Oι τιμές του πετρελαίου άγγιξαν σχεδόν τα 120 δολάρια το βαρέλι μέσα σε ένα βράδυ, πριν από αναφορές ότι οι δυτικές χώρες εξετάζουν μέτρα για την ανακούφιση από τις υψηλές τιμές καυσίμων, κάτι που μετρίασε κάπως την ένταση στην αγορά, χωρίς ωστόσο να την εξαλείψει.

Tα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του πετρελαίου κινούνταν περίπου 11% υψηλότερα, με τόσο το αμερικανικό αργό όσο και το Brent -το διεθνές σημείο αναφοράς- να οδεύουν προς μία από τις μεγαλύτερες ημερήσιες αυξήσεις σε δολάρια ανά βαρέλι που έχουν καταγραφεί ποτέ, σύμδωνα με το CNN.

Η τελευταία φορά που το πετρέλαιο διαπραγματεύτηκε πάνω από τα 100 δολάρια ήταν μετά την επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία. Το πετρέλαιο ξεπέρασε τα 100 δολάρια τον Μάρτιο του 2022 και παρέμεινε σε αυτά τα επίπεδα μέχρι τις 19 Ιουλίου 2022. Από τότε δεν είχε ξαναφτάσει σε τριψήφια επίπεδα.

Ο πόλεμος με το Ιράν έχει οδηγήσει σε αύξηση των τιμών του πετρελαίου για δύο βασικούς λόγους: το σχεδόν πλήρες κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και την επιβράδυνση της παραγωγής πετρελαίου στη Μέση Ανατολή.

Τα Στενά του Ορμούζ είναι ένας στενός θαλάσσιος διάδρομος μέσω του οποίου μεταφέρεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου με δεξαμενόπλοια. Το Ιράν έχει απειλήσει να επιτεθεί σε οποιοδήποτε δεξαμενόπλοιο διέρχεται από το στενό. Αυτό έχει οδηγήσει σε στασιμότητα στις παραλαβές και τις παραδόσεις πετρελαίου στην περιοχή.

Ο πόλεμος έχει επίσης εξαλείψει αποτελεσματικά την εφεδρική παραγωγική ικανότητα, επειδή η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν αποκοπεί από τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου. Η εφεδρική παραγωγική ικανότητα μετρά πόση επιπλέον παραγωγή πετρελαίου θα μπορούσε να επανέλθει γρήγορα, αν χρειαστεί, και συνήθως λειτουργεί ως αμορτισέρ στις αγορές ενέργειας.

«Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά χωρίς ουσιαστικό απόθεμα. Δεν υπάρχει παραγωγός που να μπορεί να παρέμβει», έγραψε ο Μπομπ ΜακΝάλι, ιδρυτής και πρόεδρος της Rapidan, σε μήνυμά προς τους πελάτες.

Επειδή το πετρέλαιο δεν κινείται, οι παραγωγοί στην πλούσια σε πετρέλαιο περιοχή έχουν εξαντλήσει τον χώρο για να αποθηκεύσουν το αργό τους. Δεν έχουν άλλη επιλογή από το να επιβραδύνουν την παραγωγή τους.

Με την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, αυξήθηκαν και οι τιμές της βενζίνης. Οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά περίπου 50 σεντς σε μια εβδομάδα, φτάνοντας τα 3,48 δολάρια το γαλόνι, υψηλότερα από οποιαδήποτε άλλη στιγμή κατά τη διάρκεια των δύο θητειών του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Τα θετικά και τα αρνητικά
Θετικό είναι ότι ο κόσμος διαθέτει άφθονο πετρέλαιο. Πριν από τον πόλεμο, υπήρχε υπερπροσφορά, γι’ αυτό και το πετρέλαιο ήταν τόσο φθηνό, με τιμή περίπου 60 δολάρια το βαρέλι προτού οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ επιτεθούν στο Ιράν.

Οι έμποροι πετρελαίου δεν πιστεύουν ότι η τιμή των 100 δολαρίων ήρθε για να μείνει. Προβλέποντας συμβόλαια παράδοσης για το 2027 και το 2028, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου διαπραγματεύονται στα 60 δολάρια, σημείωσε ο Νταν Πίκερνικγ, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος επενδύσεων της Pickering Energy Partners.

Αρνητικό γεγονός είναι ότι ο πόλεμος με το Ιράν διαρκεί περισσότερο από ό,τι είχαν αρχικά προβλέψει οι περισσότεροι επενδυτές. Οι ιστορικές αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου αντικατοπτρίζουν το γεγονός ότι η αρχική αδιαφορία δίνει τη θέση της στη σκληρή πραγματικότητα ότι ο πόλεμος δεν θα τελειώσει σε λίγες μέρες.

«Θα έλεγα ότι η κίνηση αυτή είναι κάπως υπερβολική σε πολύ βραχυπρόθεσμο επίπεδο, αλλά αν από τώρα μέχρι το τέλος Μαρτίου δεν υπάρξει βελτίωση στην κυκλοφορία γύρω από το στενό, η τιμή θα μπορούσε να φτάσει τα 150 δολάρια το βαρέλι», δήλωσε ο Χομαγιούν Φαλακσάχι, επικεφαλής αναλυτής ερευνών για το αργό πετρέλαιο στην Kpler.

Οι κυβερνήσεις προσπαθούν να ανακουφίσουν μέρος της πίεσης στις τιμές της αγοράς: οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών του G7 θα συναντηθούν τη Δευτέρα για να συζητήσουν την κοινή απελευθέρωση των αποθεμάτων πετρελαίου. Και η κυβέρνηση Τραμπ συνέχισε να προωθεί ένα σχέδιο για την παροχή ασφάλισης στα πετρελαιοφόρα που διέρχονται από το στενό, αφού οι ναυτιλιακές ασφαλιστικές εταιρείες δήλωσαν ότι δεν θα καλύπτουν τα πλοία στην περιοχή σε περίπτωση που δεχθούν επίθεση.

Ο Λευκός Οίκος δήλωσε επίσης ότι θα εργαστεί για την εξασφάλιση ναυτικής συνοδείας για τα πλοία, αλλά δεν έχει προκύψει κάποιο σχέδιο και οι ναυτιλιακές εταιρείες έχουν δηλώσει ότι διστάζουν να διασχίσουν την περιοχή όσο συνεχίζεται η σύγκρουση.

«Όσο υψηλότερες είναι οι τιμές, τόσο μεγαλύτερη είναι η πίεση στην κυβέρνηση Τραμπ να κάνει κάτι για να προστατεύσει το στενό», δήλωσε ο Πίκερινγκ. «Όσο περισσότερο καθυστερεί η επαναλειτουργία του, τόσο μεγαλύτερη είναι η ανοδική πίεση στις τιμές. Ένας κύκλος που ενισχύεται».