Ποιες επιχειρήσεις απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ για συναλλαγές στην ΕΕ

Με ταχείς διαδικασίες, λιγότερα διοικητικά βάρη και με την υποβολή αίτησης στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, που βρίσκεται ήδη σε λειτουργία, οι μικρές επιχειρήσεις θα μπορούν να διενεργούν συναλλαγές στην ΕΕ χωρίς ΦΠΑ υπό την προϋπόθεση ότι ο συνολικός ετήσιος τζίρος τους δεν ξεπερνά τις 100.000 ευρώ και στην Ελλάδα τις 10.000 ευρώ.

Σύμφωνα με την απόφαση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και της ΑΑΔΕ, το νέο ειδικό καθεστώς για τις διασυνοριακές συναλλαγές ισχύει από τις 28 Ιανουαρίου 2026 και αφορά επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε πωλήσεις ή υπηρεσίες εκτός έδρας.

Στην Ελλάδα από το ΦΠΑ απαλλάσσονται οι επιχειρήσεις με ετήσιο τζίρο έως 10.000 ευρώ οι οποίες να μπορούν να διενεργούν συναλλαγές απαλλασσόμενες από τον ΦΠΑ με επιχειρήσεις άλλων χωρών της ΕΕ, μέχρι συνολικής αξίας 100.000 ευρώ, και μέχρι του ορίου που ισχύει σε κάθε χώρα. Οι επιχειρήσεις των άλλων χωρών της ΕΕ μπορούν να πραγματοποιούν συναλλαγές στην Ελλάδα χωρίς ΦΠΑ έως το ποσού των 10.000 ευρώ.

Με το νέο πλαίσιο απλοποιούνται οι διαδικασίες στις διασυνοριακές συναλλαγές και καταργούνται βασικές γραφειοκρατικές υποχρεώσεις καθώς δεν απαιτείται η έκδοση ΑΦΜ σε κάθε κράτος-μέλος όπου πραγματοποιούνται πωλήσεις και η υποβολή ξεχωριστών δηλώσεων ΦΠΑ σε διαφορετικές χώρες, σύμφωνα με τους εθνικούς κανόνες καθεμιάς με αποτέλεσμα να διευκολύνεται η παράδοση αγαθών και η παροχή υπηρεσιών με εξαίρεση από τον φόρο και να ενισχύεται η εξωστρέφεια και η ανταγωνιστικότητα των μικρών επιχειρήσεων.

Μέσω της νέας ψηφιακής εφαρμογής οι επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στην Ελλάδα μπορούν να:

- Υποβάλουν το αίτημα για την υπαγωγή τους στο ειδικό καθεστώς των μικρών επιχειρήσεων σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη (Προηγούμενη Κοινοποίηση (Prior Notification) στην ΑΑΔΕ, δηλώνοντας τις συναλλαγές τους και στα υπόλοιπα κράτη μέλη.

- Επεκτείνουν τη δραστηριότητά τους σε νέα κράτη μέλη ή να αιτούνται την παύση χρήσης του καθεστώτος.

- Υποβάλλουν τριμηνιαίες αναφορές σχετικά με την αξία των παραδόσεων αγαθών ή παροχών υπηρεσιών που πραγματοποίησαν σε όλη την ΕΕ έως την τελευταία ημέρα του μήνα που ακολουθεί τη λήξη κάθε τριμήνου και ενημερώνουν άμεσα την ΑΑΔΕ σε περίπτωση υπέρβασης του ορίου κύκλου εργασιών οπότε και παύει αυτόματα η απαλλαγή.

Οι επιχειρήσεις που μετατάσσονται από το παλαιό καθεστώς στο νέο υποχρεούνται να υποβάλουν δήλωση αποθεμάτων εντός 2 μηνών από τη μετάταξη ενώ μία από τις πιο σημαντικές καινοτομίες είναι η δυνατότητα επιχείρησης να εφαρμόζει ταυτόχρονα και τα δύο καθεστώτα - εγχώριο και διασυνοριακό.

Από τη πλευρά της η ΑΑΔΕ επικοινωνεί με τα άλλα κράτη μέλη για τη χορήγηση του ατομικού αριθμού ταυτοποίησης, εγκρίνει τα αιτήματα απαλλαγής για επιχειρήσεις άλλων κρατών μελών που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και παρακολουθεί τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων και την τήρηση των ορίων κύκλου εργασιών.