Χανιά: Παρουσιάζεται η έκθεση "Ιζήματα"

Η έκθεση ΙΖΗΜΑΤΑ παρουσιάζεται στη Μονή του Αγίου Φραγκίσκου, στην παλιά πόλη των Χανίων, φέρνοντας για πρώτη φορά σε διάλογο δύο μακροχρόνια έργα σε εξέλιξη: το CACHE της Στεφανίας Ορφανίδου και το LET US STOP AND WEEP του Georges Salameh.

Τα δύο έργα συναντώνται μέσα από τη διερεύνηση της μνήμης, της λήθης και του αρχείου, εστιάζοντας σε προσωπικές και συλλογικές ιστορίες που συνδέονται με τη Μεσόγειο — έναν τόπο υποδοχής, συνάντησης, μετακίνησης και βύθισης των ιχνών τριών ηπείρων, αλλά και αμέτρητων ιστοριών και πολιτισμικών στρωμάτων.

Φωτογραφίες, έγγραφα, αντικείμενα, κείμενα και οπτικοακουστικό υλικό λειτουργούν ως ίχνη μιας μνήμης που έχει αποσπαστεί, χαθεί ή παραμείνει αθέατη, αλλά δύναται να ανασυρθεί και να αποκτήσει νέα σημασία στο παρόν. Μέσα από διαφορετικές καλλιτεχνικές διαδρομές, η Ορφανίδου και ο Salameh επανεξετάζουν αυτά τα θραύσματα, δημιουργώντας νέες συνδέσεις ανάμεσα στο προσωπικό και το συλλογικό, το παρελθόν και το παρόν.

Το CACHE αποτελείται από φωτογραφίες, βίντεο και ηχητικά έργα, μέσα από τα οποία η Ορφανίδου διερευνά τη συγκρότηση της μνήμης ανάμεσα στο πραγματικό και το φαντασιακό. Οι φωτογραφίες, τραβηγμένες σε διαφορετικά σημεία της Ελλάδας και της Μεσογείου, εστιάζουν σε μικρόκοσμους της φύσης χωρίς να προσδιορίζουν τον τόπο. Όπως η ψηφιακή μνήμη «cache» αποθηκεύει δεδομένα ώστε να μπορούν να ανακληθούν ανά πάσα στιγμή, έτσι και το έργο λειτουργεί ως ένα πεδίο αποθήκευσης και ανάκλησης, όπου φαντασιακές ή πραγματικές αναμνήσεις αποτελούν έναυσμα για νέες ερμηνείες και αποκαλύψεις.

Image

Το LET US STOP AND WEEP [Ας σταθούμε και ας θρηνήσουμε] είναι ένα συμμετοχικό, αφηγηματικό και πολυτροπικό έργο του Salameh, που διαμορφώνεται από το 2000 μέσα από εμπειρίες ξεριζωμού, μετανάστευσης και περιπλάνησης στη Μεσόγειο. Εικόνες, έγγραφα, αρχεία, κείμενα, οπτικοακουστικό υλικό και αντικείμενα, προσωπικά ή κληρονομημένα, συγκροτούν ένα ιδιότυπο αρχείο οικογενειακής και συλλογικής μνήμης. Εμπνευσμένο από τις περιπλανήσεις του προϊσλαμικού Άραβα ποιητή Imru’l Qais, το έργο προσεγγίζει αυτά τα υλικά ως «ερείπια» ενός αρχείου στο παρόν.

Ο τίτλος ΙΖΗΜΑΤΑ παραπέμπει στα υλικά που κατακάθονται στον βυθό, αλλά και σε όσα συσσωρεύονται στον χρόνο και στη μνήμη: βιώματα, εικόνες, ιστορίες και πολιτισμικά ίχνη. Ό,τι έχει βυθιστεί μπορεί να έχει πάψει να είναι ορατό, δεν έχει όμως εξαφανιστεί· παραμένει ως ίχνος, έτοιμο να ανασυρθεί. Η Μονή του Αγίου Φραγκίσκου, ένα μνημείο χτισμένο κατά την Ενετοκρατία με πολλαπλές ιστορικές διαστρωματώσεις και πρώην έδρα του Αρχαιολογικού Μουσείου Χανίων, λειτουργεί ως αναπόσπαστο μέρος της εγκατάστασης, προσθέτοντας τα δικά της υλικά και μνημονικά στρώματα.

Την έκθεση συνοδεύουν παράλληλες δράσεις: performance με οικογενειακές ιστορίες από τον Λεβάντε και τη Μεσόγειο με τίτλο ΑΣ ΣΤΑΘΟΥΜΕ ΚΙ ΑΣ ΘΡΗΝΗΣΟΥΜΕ, εκπαιδευτικές ξεναγήσεις, εργαστήρια για παιδιά και ενήλικες με τίτλο Ο,ΤΙ ΒΥΘΙΣΤΗΚΕ ΕΓΙΝΕ ΙΖΗΜΑ και προβολή των ταινιών Ιπποδάμεια, Maesmak και Claw Machine του Georges Salameh με τίτλο ΤΑ ΙΖΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΛΗΘΗΣ σε συνεργασία με το Chania Film Festival.Τα ΙΖΗΜΑΤΑ είναι μια συνάντηση 

με υλικά, ιστορίες και εικόνες που έχουν αποσπαστεί από το αρχικό τους πλαίσιο και έχουν κατακαθίσει στον χρόνο. Μέσα από την επανεξέταση και τη συνύπαρξή τους, η έκθεση αναζητά τρόπους με τους οποίους το παρελθόν μπορεί να αναδυθεί ξανά — όχι ως σταθερή αφήγηση, αλλά ως πεδίο νέων συνδέσεων και αναγνώσεων.

ΕΓΚΑΙΝΙΑ

Πέμπτη 22 Οκτωβρίου 2026 / ώρα 18:00-21:00
ΞΕΝΑΓΗΣΕΙΣ ΣΕ ΣΧΟΛΕΙΑ
Μεταξύ 12:00-13:00

Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026, Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026
Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026, Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026

ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ
Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026 / ώρα 18:15-18:45

Ο,ΤΙ ΒΥΘΙΣΤΗΚΕ ΕΓΙΝΕ ΙΖΗΜΑ

Ξεναγήσεις σε Γαλλικά και Ελληνικά
Στις 18:15 θα πραγματοποιηθεί ξενάγηση στα γαλλικά από τον Georges Salameh σε συνεργασία με τον Ελληνογαλλικό Σύλλογο Χανίων, και παράλληλη ξενάγηση στα ελληνικά από την Στεφανία Ορφανίδου. Θα ακολουθήσει η προβολή ταινιών μικρού μήκους ΤΑ ΙΖΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΛΗΘΗΣ.
Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026 / ώρα 19:00-21:00

ΤΑ ΙΖΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΛΗΘΗΣ

Προβολή τριών ταινιών του Georges Salameh σε συνεργασία με το Chania Film Festival

Οι ταινίες Maesmak (20’, 2008), Claw Machine (14’, 2023) και Ιπποδάμεια (17’, 2023) εκφράζουν τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε την ιστορία στο σήμερα και τα ιζήματα που αφήνει πίσω της για το μέλλον. Με διαφορετικές και μη συμβατικές μορφές έκφρασης, οι τρεις ταινίες ανασύρουν ιστορίες αστάθειας, ύφεσης και εκτοπισμού, ιχνηλατώντας τον ξεριζωμό και τα διαδοχικά κύματα μετανάστευσης. Μέσα από αυτά, νέοι προορισμοί αναδύονται και με τη σειρά τους ρέουν προς τη λήθη.

Οι ταινίες θα προβληθούν με ελληνικούς και αγγλικούς υπότιτλους. Μετά το τέλος της προβολής θα ακολουθήσει συζήτηση με τον σκηνοθέτη Georges Salameh και τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων, Ματθαίο Φραντζεσκάκη.

Πέμπτη 29 Οκτωβρίου και Πέμπτη 5 Νοεμβρίου 2026 / ώρα 18:30-20:00

ΑΣ ΣΤΑΘΟΥΜΕ ΚΙ ΑΣ ΘΡΗΝΗΣΟΥΜΕ

Αφηγηματική performance από τον Georges Salameh
Το ΑΣ ΣΤΑΘΟΥΜΕ ΚΙ ΑΣ ΘΡΗΝΗΣΟΥΜΕ είναι μια συμμετοχική παράσταση και εγκατάσταση βασισμένη στην αφήγηση.

Το έργο αποτελείται από ένα σύνολο σύντομων και εκτενών ιστοριών, που αντλούνται από εμπειρίες ξεριζωμού και μετανάστευσης. Εμπνέεται από τις περιπλανήσεις του Imru’l Qais, νομάδα Άραβα βασιλιά και ποιητή, συγγραφέα ενός από τα επτά περίφημα «κρεμαστά ποιήματα» της προϊσλαμικής εποχής, γνωστής ως Τζαχιλίγια.

Το |ΑΣ ΣΤΑΘΟΥΜΕ ΚΙ ΑΣ ΘΡΗΝΗΣΟΥΜΕ| συγκεντρώνει εικόνες, έγγραφα, αρχεία, κείμενα, οπτικοακουστικό υλικό και αντικείμενα, τα οποία τοποθετούνται πάνω σε ένα κεντρικό τραπέζι και διασκορπίζονται στον χώρο. Όλα τα υλικά είτε δημιουργήθηκαν από τον Salameh είτε κληρονομήθηκαν από τους προγόνους του. Τα περισσότερα δεν κατέχουν αναγνωρισμένη θέση στην ιστορία. Αποκομμένα από κάθε σαφή σχέση αιτίου και αποτελέσματος, παραμένουν εγκλωβισμένα στη δική τους πραγματικότητα, φθείρονται και αποσυντίθενται σταδιακά με την πάροδο του χρόνου. Υπό αυτή την έννοια, αποτελούν τα ερείπια ενός στοχασμού πάνω στις απαρχές και τις περιπλανήσεις στη Μεσόγειο.

Μισή ώρα πριν από κάθε δρώμενο θα πραγματοποιηθεί ξενάγηση από τους καλλιτέχνες.

Επιπλέον ξεναγήσεις θα πραγματοποιηθούν από τους καλλιτέχνες την Κυριακή 25 Οκτωβρίου και 1 Νοεμβρίου 2026, ώρα εκκίνησης 19:00.