Οι πυλώνες δεν αντιμετωπίζονται με συνθήματα, αλλά με σχέδιο

Η υπογειοποίηση της γραμμής υπερ-υψηλής τάσης Χανιά–Δαμάστα δεν είναι προσωπική υπόθεση κανενός. Είναι κοινή διεκδίκηση του Δήμου, του Δημοτικού Συμβουλίου και της κοινωνίας του Αποκόρωνα. Δεν ανήκει σε μια παράταξη ούτε σε ένα πρόσωπο. 

Και ακριβώς επειδή το θέμα είναι τόσο σοβαρό δεν χρειάζεται να αναλωνόμαστε σε ειρωνείες, χαρακτηρισμούς και αντιπαραθέσεις για το ποιος αγωνίζεται περισσότερο. Το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο: πώς θα πετύχουμε τον στόχο μας;

Η πρόσφατη δήλωση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, ότι η καθολική υπογειοποίηση των ηλεκτρικών δικτύων της χώρας θα κόστιζε περίπου 35 δισ. Ευρώ, κάνει ένα πράγμα σαφές, ότι τα έργα αυτά θα γίνουν σταδιακά και με προτεραιοποίηση. Θα μετρήσουν την επικινδυνότητα κάθε περιοχής, την προστασία του περιβάλλοντος, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, την τεχνική ωριμότητα και την ποιότητα προετοιμασίας.

Τι πραγματικά δείχνουν η Κηφισιά και ο Διόνυσος

Η Κηφισιά εξασφάλισε χρηματοδότηση 43,58 εκατ. ευρώ για την υπογειοποίηση δικτύων. Αντίστοιχο έργο έχει εγκριθεί και στον Δήμο Διονύσου. Χρειάζεται, όμως, μια ουσιαστική διευκρίνιση: και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για δίκτυα διανομής Μέσης και Χαμηλής Τάσης, τα οποία υπάγονται στον ΔΕΔΔΗΕ.

Στον Αποκόρωνα αντιμετωπίζουμε διαφορετικό και πιο σύνθετο ζήτημα. Η γραμμή Χανιά–Δαμάστα είναι γραμμή μεταφοράς Υψηλής Τάσης 150 kV και ανήκει στην αρμοδιότητα του ΑΔΜΗΕ. Επομένως, όσα έγιναν στην Κηφισιά και στον Διόνυσο δεν αποτελούν έτοιμη τεχνική λύση για εμάς.

Αποτελούν, όμως, ένα χρήσιμο πολιτικό παράδειγμα. Δείχνουν ότι καμία διεκδίκηση δεν προχωρά μόνο με ανακοινώσεις. Χρειάζονται τεχνική τεκμηρίωση, συγκεκριμένο αίτημα, σταθερή πίεση και τεχνική συνεργασία με εκείνους που έχουν την αρμοδιότητα και τη χρηματοδότηση.

Ο Αποκόρωνας έχει ισχυρά επιχειρήματα

Η σχεδιαζόμενη γραμμή διασχίζει ορεινές και δασικές εκτάσεις, περιοχές ιδιαίτερης περιβαλλοντικής αξίας, καλλιέργειες και ζώνες κοντά σε οικισμούς και τουριστικές δραστηριότητες. Η εναέρια όδευση θα αφήσει μόνιμο αποτύπωμα στο τοπίο και θα επιβαρύνει ιδιοκτησίες και παραγωγικές δραστηριότητες. Σε μια περιοχή ευάλωτη στις πυρκαγιές, ο παράγοντας της ασφάλειας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως υποσημείωση.

Έχουμε, επίσης, την τελική μελέτη της ερευνητικής ομάδας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, η οποία χρηματοδοτήθηκε από την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κρήτης και έχει ήδη παρουσιαστεί δημόσια. Το επόμενο βήμα δεν είναι να την παρουσιάσουμε ξανά, αλλά να μάθουμε πώς αξιοποιήθηκε, σε ποιους φορείς κατατέθηκε, ποιες απαντήσεις δόθηκαν και ποια λύση μπορεί πράγματι να στηρίξει.

Η θέση μας είναι ξεκάθαρη, το έργο ενεργειακής διασύνδεσης είναι αναγκαίο, αλλά δεν μπορεί να γίνει με τρόπο που θα επιβαρύνει για τις επόμενες δεκαετίες το περιβάλλον του Αποκόρωνα.
Προτάσεις για τα επόμενα βήματα

Χρειάζεται, λοιπόν, ένα συγκεκριμένο σχέδιο.

Ο Δήμος πρέπει να οργανώσει ανοικτή δημόσια συνάντηση με τις δημοτικές παρατάξεις, τις τοπικές κοινότητες, τους συλλόγους, τους παραγωγικούς φορείς, τους επιστήμονες και τους κατοίκους. Όχι για να επαναλάβουμε όσα ήδη γνωρίζουμε, αλλά για να παρουσιαστούν οι ενέργειες για τα επόμενα βήματα. Οι πολίτες δικαιούνται πλήρη ενημέρωση και λογοδοσία.

Πρέπει να παρουσιαστεί το σχέδιο αξιοποίησης της μελέτης του ΕΜΠ. Πού έχει αποσταλεί; Ποια αιτήματα υποβλήθηκαν με βάση τα συμπεράσματά της; Τι απάντησαν το Υπουργείο και ο ΑΔΜΗΕ; Ποια από τις εναλλακτικές οδεύσεις θεωρείται τεχνικά και οικονομικά εφικτή;

Χρειάζεται επίσημη ενημέρωση για την πορεία της προσφυγής στο Συμβούλιο της Επικρατείας, τα επόμενα διαδικαστικά βήματα και το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα.

Ο Δήμος οφείλει να αποσαφηνίσει τη λύση που διεκδικεί. Μιλάμε για πλήρη υπογειοποίηση, για υπογειοποίηση συγκεκριμένων τμημάτων, για υποθαλάσσια όδευση ή για συνδυασμό αυτών; Χωρίς καθαρή επιλογή δεν μπορεί να υπάρξει αξιόπιστη κοστολόγηση και σοβαρή διαπραγμάτευση.

Απαιτείται επίσης άμεση συνάντηση εργασίας με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τον ΑΔΜΗΕ, με τη συμμετοχή της Περιφέρειας Κρήτης και των επιστημόνων του ΕΜΠ. Εκεί πρέπει να κατατεθούν συγκεκριμένα ερωτήματα και να ζητηθούν γραπτές απαντήσεις για κάθε εναλλακτική λύση.

Μία ακόμη δυνατότητα που πρέπει να αξιολογηθεί εγκαίρως είναι η κοινή όδευση της γραμμής με τον νέο ΒΟΑΚ. Πιστεύω ότι πρέπει να εξεταστεί τεχνικά πριν προχωρήσουν τα έργα και δημιουργηθούν τετελεσμένα. Δεν έχει λογική να κατασκευάζεται ένας τόσο μεγάλος οδικός άξονας και αργότερα να αναζητούνται νέα όδευση, νέες απαλλοτριώσεις και νέα εργοτάξια, χωρίς προηγουμένως να έχει αξιολογηθεί η δυνατότητα συνδυασμού των δύο έργων, αν είναι εφικτή η κοινή όδευση.

Δύο διαφορετικές διεκδικήσεις

Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο μέτωπο, το οποίο αφορά την καθημερινότητα. Οι συχνές διακοπές ρεύματος πλήττουν κατοικίες και επιχειρήσεις, αλλά και γεωτρήσεις, αντλιοστάσια και δεξαμενές.

Για αυτό χρειάζεται ξεχωριστός φάκελος προς τον ΔΕΔΔΗΕ, με καταγραφή των σημείων όπου σημειώνονται συχνές βλάβες, των γραμμών που περνούν μέσα από οικισμούς και δασικές εκτάσεις αλλά και εκείνων που τροφοδοτούν κρίσιμες υποδομές. Με βάση αυτή την καταγραφή πρέπει να ζητηθεί σταδιακή υπογειοποίηση των πιο ευάλωτων τμημάτων του δικτύου Μέσης και Χαμηλής Τάσης.

Έχουμε, επομένως, δύο διαφορετικές διεκδικήσεις: προς τον ΑΔΜΗΕ για τη γραμμή μεταφοράς των 150 kV και προς τον ΔΕΔΔΗΕ για το τοπικό δίκτυο διανομής. Αν τις συγχέουμε, αποδυναμώνουμε τα επιχειρήματά μας. Αν τις οργανώσουμε σωστά, μπορούμε να διεκδικήσουμε συγκεκριμένα έργα και από τους δύο φορείς.

Δεν αμφισβητώ την προσπάθεια που έχει γίνει μέχρι σήμερα. Η στήριξη όμως της προσπάθειας αυτής, δεν σημαίνει σιωπή ούτε μια αόριστη επιβεβαίωση, σημαίνει εγρήγορση, συνεχή ενημέρωση, καθαρές επιλογές, τεχνική δουλειά και καθημερινό έλεγχο της πορείας.

Ως ενεργός πολίτης είμαι έτοιμος να στηρίξω κάθε σοβαρή πρωτοβουλία που υπηρετεί τον κοινό στόχο, χωρίς προσωπικούς ανταγωνισμούς και παραταξιακές περιχαρακώσεις.

Ο Αποκόρωνας δεν χρειάζεται άλλη μία αντιπαράθεση για το ποιος αγωνίζεται περισσότερο. Χρειάζεται κοινό οδικό χάρτη, τεχνική τεκμηρίωση και πίεση προς αρμόδιους φορείς, μέχρι να πετύχουμε τη λύση που προστατεύει πραγματικά τον τόπο μας.

Ο κ. Χάρης Παπαδάκης είναι  Καθηγητής Φυσικής ΓΕΛ Βάμου, Διδάκτωρ του Πολυτεχνείου Κρήτης