Διευκρινίσεις για το Gov Agri-Wallet ζητά η ΠΟΓΕΔΥ

Επιστολή στους ΓΓ Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Κ. Καράντζαλο, Αγροτικής Πολιτικής και Διεθνών Σχέσεων ΥπΑΑΤ κ. Α. Φιλιππή κι Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών, κ. Α. Ζέρβα απέστειλε η Διοίκηση της ΠΟΓΕΔΥ ζητώντας διευκρινίσεις για το έργο Gov Agri-Wallet και το πλαίσιο ψηφιακής τεκμηρίωσης της αγροτικής δραστηριότητας.

Όπως σημειώνει:

"Με αφορμή τις πρόσφατες ανακοινώσεις και τα σχετικά δημοσιεύματα για την ανάπτυξη της εφαρμογής Gov Agri-Wallet, στο πλαίσιο του λεγόμενου Action Plan 2 του πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ, η ΠΟΓΕΔΥ θεωρεί επιτακτικά αναγκαίο να ζητήσει συγκεκριμένες και σαφείς διευκρινίσεις, καθώς η μέχρι σήμερα δημόσια παρουσίαση του έργου εμφανίζει ουσιώδεις ασάφειες, τεχνικές αντιφάσεις και σοβαρά θεσμικά ερωτήματα, τα οποία επηρεάζουν άμεσα τόσο τους παραγωγούς όσο και τις δημόσιες υπηρεσίες που θα κληθούν να εφαρμόσουν το νέο πλαίσιο.

Ειδικότερα, δεν έχει αποσαφηνιστεί βάσει ποιας συγκεκριμένης διάταξης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής προβλέπεται η εισαγωγή τέτοιου είδους εφαρμογής, αν η χρήση της θα είναι πράγματι προαιρετική ή αν θα συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με την πρόσβαση στις ενισχύσεις και τους ελέγχους, καθώς και ποιο θα είναι το ακριβές νομικό καθεστώς των παραγόμενων ψηφιακών τεκμηρίων και η αποδεικτική τους ισχύς.

Παράλληλα, επειδή γίνεται αναφορά σε γεωεντοπισμό, χωροχρονική σήμανση και τεκμηρίωση φυσικής παρουσίας, ζητούμε να διευκρινιστεί με ποιον τρόπο θεωρείται ότι η παρουσία ενός προσώπου σε συγκεκριμένο σημείο ταυτίζεται με την πραγματική αγροτική δραστηριότητα, ιδίως όταν η εργασία μπορεί να εκτελείται από εργάτες γης, συνεργεία ή άλλα πρόσωπα για λογαριασμό του παραγωγού. Αντίστοιχα, πρέπει να αποσαφηνιστεί ποιος φορέας θα είναι αρμόδιος για την επεξεργασία, αξιολόγηση και αποδοχή των σχετικών δεδομένων.

Επειδή από τα δημόσια στοιχεία προκύπτει ότι θα γίνεται χρήση δεδομένων θέσης και άλλων στοιχείων της συσκευής, τίθεται και σοβαρό ζήτημα προστασίας προσωπικών δεδομένων. Για τον λόγο αυτό ζητούμε να γνωστοποιηθεί η ειδική νομική βάση επεξεργασίας, ο τρόπος συμμόρφωσης με τον GDPR, αν έχει εκπονηθεί Εκτίμηση Αντικτύπου και ποια είναι τα βασικά συμπεράσματά της, καθώς και ποια μέτρα λαμβάνονται ώστε να μην εγκαθιδρυθεί ένα δυσανάλογο καθεστώς ψηφιακής επιτήρησης μιας ολόκληρης επαγγελματικής ομάδας.

Εξίσου κρίσιμο είναι να διευκρινιστεί ποια ακριβώς διοικητικά προβλήματα επιλύει το έργο, σε ένα περιβάλλον όπου παραμένουν γνωστές οι αδυναμίες υποστελέχωσης, πολυδιάσπασης αρμοδιοτήτων και ελεγκτικής ανεπάρκειας. Δημιουργείται εύλογα η εντύπωση ότι, αντί να ενισχύονται οι δημόσιοι γεωτεχνικοί ελεγκτικοί μηχανισμοί, μεταφέρεται πρόσθετο βάρος τεκμηρίωσης στον ίδιο τον παραγωγό, με κίνδυνο η υποτιθέμενη απλούστευση να καταλήξει σε νέα μορφή ψηφιακής γραφειοκρατίας.

Επιπλέον, επειδή γίνεται επίκληση αντίστοιχων πρακτικών σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρακαλούμε να γνωστοποιηθούν συγκεκριμένα οι χώρες στις οποίες εφαρμόζονται τέτοια συστήματα, οι επίσημες ονομασίες τους, το κανονιστικό τους υπόβαθρο, αν είναι υποχρεωτικά ή προαιρετικά και σε ποιο βαθμό ταυτίζονται με το υπό σχεδιασμό Gov Agri-Wallet. Η επίκληση μιας αόριστης «ευρωπαϊκής πρακτικής» χωρίς συγκεκριμένα συγκριτικά στοιχεία δεν επαρκεί για να τεκμηριώσει ούτε τη σκοπιμότητα ούτε τη νομιμότητα ενός τόσο κρίσιμου έργου.

Παράλληλα, κρίνουμε απολύτως αναγκαίο να δοθούν σαφείς απαντήσεις ως προς τη διαδικασία σχεδιασμού του έργου. 

Συγκεκριμένα, ζητούμε να γνωστοποιηθεί ποιοι φορείς και ποιες υπηρεσίες συμμετείχαν στην επεξεργασία και εισηγήθηκαν την ανάπτυξη του Gov Agri-Wallet, εάν υπήρξε οποιαδήποτε ουσιαστική διαβούλευση με τους άμεσα ενδιαφερόμενους, όπως οι παραγωγοί, οι γεωτεχνικές υπηρεσίες, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί και οι επιστημονικοί φορείς, και αν προβλέπεται πιλοτική εφαρμογή πριν από οποιαδήποτε γενικευμένη υλοποίηση. Η επιτυχία ενός τόσο σύνθετου εγχειρήματος δεν μπορεί να στηριχθεί σε μονομερή τεχνικό σχεδιασμό, χωρίς ενεργό συμμετοχή όσων γνωρίζουν την πραγματικότητα της διοίκησης και της πρωτογενούς παραγωγής.

Τέλος, θεωρούμε ότι για λόγους πλήρους διαφάνειας πρέπει να δοθούν σαφείς απαντήσεις και ως προς το οικονομικό και διαχειριστικό σκέλος του εγχειρήματος. Ειδικότερα, ζητούμε να γνωστοποιηθεί το συνολικό ύψος της προβλεπόμενης δαπάνης για την ανάπτυξη, υλοποίηση και λειτουργία του έργου, η πηγή χρηματοδότησής του, η διαδικασία ανάθεσης που θα ακολουθηθεί ή έχει ήδη δρομολογηθεί, τα βασικά χαρακτηριστικά της σχετικής διαδικασίας, καθώς και αν έχουν ήδη επιλεγεί, προκριθεί ή προεπιλεγεί συγκεκριμένοι ανάδοχοι ή σχήματα και με βάση ποια κριτήρια. Σε ένα έργο που παρουσιάζεται ως κρίσιμο για τη νέα αρχιτεκτονική ελέγχων και ενισχύσεων, η πλήρης διαφάνεια ως προς το κόστος, τη σκοπιμότητα και τους όρους ανάθεσης δεν αποτελεί τυπική υποχρέωση, αλλά ουσιώδη προϋπόθεση θεσμικής νομιμοποίησης.

Η ΠΟΓΕΔΥ θεωρεί ότι η αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων στον αγροτικό τομέα μπορεί να συμβάλει θετικά μόνο εφόσον στηρίζεται σε σαφή θεσμική βάση, τεχνική επάρκεια, αναλογικότητα, διοικητική ετοιμότητα και πραγματική εμπιστοσύνη των ενδιαφερομένων. Αντιθέτως, η εισαγωγή ενός πλαισίου το οποίο εμφανίζεται ασαφές ως προς τις υποχρεώσεις, επαχθές ως προς την τεκμηρίωση, αβέβαιο ως προς τη νομική του λειτουργία και αδιαφανές ως προς το κόστος και τον σχεδιασμό του, κινδυνεύει να προκαλέσει εύλογη δυσπιστία, διοικητική ένταση και σοβαρές κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις. Για τους λόγους αυτούς, παρακαλούμε για την άμεση και πλήρη παροχή συγκεκριμένων απαντήσεων επί των ανωτέρω ζητημάτων".