Γυναικοκτονίες: Τα «καμπανάκια» που προηγούνται της ακραίας βίας - Τι δείχνει η υπόθεση της Νέας Σμύρνης

Μια ακόμη γυναικοκτονία φέρνει ξανά στο επίκεντρο την έμφυλη και συντροφική βία, αλλά και τις ενδείξεις που μπορεί να εμφανίζονται πολύ πριν από μια ακραία επίθεση.

Η εγκληματολόγος και ειδικός σε ζητήματα ασφάλειας Μαρία Αλβανού, μιλώντας στο ΕΡΤnews και την εκπομπή «ΕΡΤ Επικαιρότητα», επισημαίνει ότι τέτοια εγκλήματα δεν εκδηλώνονται πάντοτε ξαφνικά. Σε αρκετές περιπτώσεις αποτελούν το τελευταίο στάδιο μιας μακρόχρονης συμπεριφοράς που χαρακτηρίζεται από έλεγχο και επιβολή εξουσίας μέσα στη σχέση.

Το γεγονός ότι δεν υπάρχουν προηγούμενες επίσημες καταγγελίες δεν αποκλείει, σύμφωνα με την ίδια, την ύπαρξη περιστατικών βίας. Στην εγκληματολογία χρησιμοποιείται ο όρος «σκοτεινός αριθμός» για τις περιπτώσεις εγκληματικότητας που δεν καταγγέλλονται και συνεπώς δεν εμφανίζονται στα επίσημα στοιχεία.

Τα σημάδια που πρέπει να προκαλούν ανησυχία

Ανάμεσα στις συμπεριφορές που μπορούν να λειτουργήσουν ως προειδοποιητικά σημάδια είναι η σταδιακή απομάκρυνση της γυναίκας από συγγενείς και φίλους, ο έλεγχος των οικονομικών της και η δημιουργία συνθηκών εξάρτησης.

Στην ίδια κατεύθυνση λειτουργούν η συστηματική υποτίμηση, η ψυχολογική κακοποίηση και η υπονόμευση της αυτοπεποίθησης. Πρόκειται για συμπεριφορές που μπορεί να δείχνουν ότι ο ένας σύντροφος επιχειρεί να περιορίσει την αυτονομία του άλλου και να αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο στη ζωή του.

Νέα Σμύρνη: Αυτός είναι ο 48χρονος που σκότωσε με περίστροφο τη σύντροφό του και αυτοκτόνησε

ΕΛΛAΔΑ 12:25

Νέα Σμύρνη: Αυτός είναι ο 48χρονος που σκότωσε με περίστροφο τη σύντροφό του και αυτοκτόνησε

Η Μαρία Αλβανού αναφέρεται επίσης στις περιπτώσεις κατά τις οποίες μετά την ανθρωποκτονία ακολουθεί η αυτοκτονία του δράστη. Όπως εξηγεί, η αυτοχειρία δεν θα πρέπει να αποδίδεται αυτομάτως και αποκλειστικά σε ψυχιατρικούς παράγοντες, καθώς μπορεί να συνδέεται με το ίδιο μοτίβο κτητικότητας, ελέγχου και αδυναμίας αποδοχής της απώλειας της εξουσίας πάνω στο θύμα.

Η περίπτωση της Νέας Σμύρνης

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά στην υπόθεση της Νέας Σμύρνης το ζήτημα του προσχεδιασμού, με βάση όσα έχουν γίνει μέχρι στιγμής γνωστά από την έρευνα.

Η ενέδρα που φέρεται να είχε οργανώσει ο δράστης αποτελεί, σύμφωνα με την ανάλυση, ένδειξη ότι η επίθεση δεν προέκυψε απλώς από μια στιγμιαία έκρηξη έντασης, αλλά φαίνεται ότι είχε προηγηθεί προετοιμασία.

Η εγκληματολόγος τοποθετεί το ζήτημα της έμφυλης βίας σε ένα ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο, σημειώνοντας ότι πίσω από τέτοια εγκλήματα μπορεί να υπάρχουν αντιλήψεις που σχετίζονται με την κτητικότητα, την εξουσία και τους ρόλους των φύλων.

Καθοριστικό ρόλο μπορεί να διαδραματίσει και το περιβάλλον του θύματος. Αντιλήψεις που μεταφέρουν μέρος της ευθύνης στη γυναίκα ή επιχειρούν να δικαιολογήσουν τη συμπεριφορά του δράστη ενισχύουν την ενοχοποίηση του θύματος και μπορούν να αποτελέσουν εμπόδιο στην αναζήτηση βοήθειας.

Η συζήτηση για τον όρο «γυναικοκτονία»

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συζήτηση για τη νομική αναγνώριση του όρου «γυναικοκτονία». Κατά την κ. Αλβανού, το ζήτημα δεν περιορίζεται στην αυστηρότητα της ποινής. Μια ιδιαίτερη νομική αναγνώριση θα μπορούσε να αναδείξει και την κοινωνική διάσταση εγκλημάτων που συνδέονται με την έμφυλη βία.

Η έγκαιρη αναγνώριση συμπεριφορών ελέγχου και κακοποίησης, η πρόληψη και κυρίως η ύπαρξη ενός ασφαλούς περιβάλλοντος, μέσα στο οποίο μια γυναίκα θα μπορεί να αναζητήσει βοήθεια χωρίς φόβο ή ενοχοποίηση, παραμένουν βασικές παράμετροι για την αντιμετώπιση του φαινομένου.