Θάνος Μικρούτσικος: Το έργο του και τα τραγούδια που «μεγάλωσαν» γενιές

Ο Θάνος Μικρούτσικος, τα τραγούδια του οποίου μεγάλωσαν γενιές και γενιές, δε ζει πια εδώ.

Η μάχη με τον καρκίνο χάθηκε το βράδυ του Σαββάτου, σηματοδοτώντας μια τεράστια απώλεια για το ελληνικό τραγούδι και τον πολιτισμό.

Το έργο του, μας συντρόφεψε και θα συνεχίσει να μας συντροφεύει σε συγκεντρώσεις, συναυλίες, εκδηλώσεις, σε καθημερινές στιγμές.

Βασικό θέμα που απασχολούσε τον Θάνο Μικρούτσικο από την αρχή κιόλας της συνθετικής του διαδρομής ήταν η μελοποίηση της ποίησης.

Άρχισε να συνθέτει στα τέλη της δεκαετίας του 1960, αλλά επίσημα εμφανίστηκε το 1975, με το δίσκο «Πολιτικά τραγούδια».

Ο δίσκος αυτός του δίνει την καλλιτεχνική του ταυτότητα. Σε αυτόν περιέχονται μελοποιημένα ποιήματα σε ποίηση Βολφ Μπίρμαν και Ναζίμ Χικμέτ.

Σχεδόν όλα τα τραγούδια του δίσκου τραγουδάει η Μαρία Δημητριάδη, ενώ ο ίδιος ο Θάνος Μικρούτσικος τραγουδάει το «Μπαλάντα για τους Ασφαλίτες».

Ο Θάνος Μικρούτσικος συνέχισε την πορεία του ως στρατευμένος δημιουργός μελοποιώντας Γιάννη Ρίτσο, Βλαντίμιρ Μαγιακόφσκι, Μάνο Ελευθερίου, Μπέρτολτ Μπρεχτ, και άλλους.

«Καντάτα για τη Μακρόνησο», «Σπουδή σε ποιήματα του Βλαδίμηρου Μαγιακόβσκη», «Τροπάρια για φονιάδες», «Τα τραγούδια της λευτεριάς», «O Σταυρός του Νότου», «Εμπάργκο», «Ο γέρος της Αλεξάνδρειας», «Η αγάπη είναι ζάλη», «Όλα από χέρι καμμένα», «Γραμμές των οριζόντων», «Στου αιώνα την παράγκα», «Ποίηση με μουσική», «Θάλασσα στη σκάλα», «Ο Άμλετ της Σελήνης», «Ο Σχοινοβάτης» και πολλοί ακόμα είναι δίσκοι που περιλαμβάνουν κομμάτια μελοποιημένης ποίησης.

Μέσα από τα τραγούδια του κατάφερε και έβαλε στο στόμα των ανθρώπων λόγια Ελλήνων και ξένων ποιητών.

Αλλωστε, η μελοποίηση του Θάνου Μικρούτσικου είναι αυτή που επέτρεψε να κατανοηθούν τα «κρυμμένα» της ποίησης του Καββαδία, που μέχρι τότε θεωρούταν ως ελάσσονας ποιητής.

Ο δίσκος Ο Σταυρός Του Νότου που περιλαμβάνει 11 μελοποιημένα ποιήματα του Νίκου Καββαδία, κυκλοφόρησε το Φθινόπωρο του 1979 από τη Lyra. Θεωρείται σήμερα ένα από τα κλασσικά έργα της Ελληνικής δισκογραφίας αφού έχει ξεπεράσει σε πωλήσεις τα 2 εκατομμύρια αντίτυπα, όμως εκείνη την εποχή δεν έτυχε ιδιαίτερης θέρμης από τον Τύπο.

Μέχρι και ο ιδιοκτήτης της δισκογραφικής εταιρείας Αλέκος Πατσιφάς, απογοητεύτηκε από τα τραγούδια του δίσκου, έδωσε όμως την συγκατάθεσή του για την κυκλοφορία του δίσκου μόνο για την εκτίμηση που έτρεφε στον Θάνο Μικρούτσικο.

Ο Θάνος Μικρούτσικος έχει συνεργαστεί με όλους σχεδόν τους σημαντικούς Έλληνες ερμηνευτές και μουσικούς, και με πολλούς διεθνείς καλλιτέχνες.

Σημαντική και πολύ παραγωγική για τον Θάνο Μικρούτσικο, υπήρξε η δεκαετία του 1980. Ανάμεσα στους δίσκους που ξεχωρίζουν είναι η συνεργασία του με τη Χαρούλα Αλεξίου στο «Η αγάπη είναι ζάλη» και ο δίσκος με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου, «Όλα από χέρι καμένα».

Συνεργάστηκε με πολλούς Έλληνες και ξένους σκηνοθέτες, γράφοντας μουσική για δεκάδες θεατρικά έργα, τα οποία έχουν παρουσιαστεί σε ολόκληρο τον κόσμο.

Επίσης, έχει σκηνοθετήσει τρία έργα στο χώρο του μουσικού θεάτρου.

Τεράστια ήταν και η παρουσία του στη δισκογραφία. Έδωσε εκατοντάδες συναυλίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό και έχει συμμετάσχει ή έχουν παιχτεί έργα του σε πολλά διεθνή φεστιβάλ μουσικής. (Λονδίνο, Γλασκόβη, Εδιμβούργο, Παρίσι, Λίλλη, Λυών, Ρενς, Μονπελλιέ, Βρυξέλλες, Λιέγη, Γενεύη, Λοζάννη, Βαρκελώνη, Μαδρίτη, Βερόνα, Φλωρεντία, Βερολίνο, Δρέσδη, Λειψία, Βιέννη, Κωνσταντινούπολη, Βουδαπέστη, Βουκουρέστι, Κωστάντζα, Νόργουιτς, Λουϊζιάνα, Σικάγο, Χονγκ Κόνγκ, Μπουρζ, Μιλάνο, Λισσαβόνα, Άγκυρα, Μοντεβίδεο, Μπουένος Άιρες, Σάο Πάολο, Κάιρο κ.α.)

Έργα του έχουν παρουσιαστεί από πολλές μεγάλες ορχήστρες και ορχήστρες μουσικής δωματίου και τα έχουν διευθύνει σπουδαίοι μαέστροι, ανάμεσά τους οι Αλέξανδρος Μυράτ, Jerzy Swoboda, Adrew Davis, Kazuyoshi Akiyama, Louis Devos, Λουκάς Καρυτινός, Αλκης Μπαλτάς κ.α.

Ασχολήθηκε με όλα σχεδόν τα είδη της μουσικής. Έχει γράψει όπερες, συμφωνική μουσική, μουσική δωματίου, μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο, πειραματική μουσική.

Παράλληλα ένα μεγάλο μέρος της δουλειάς του κινείται στο χώρο του έντεχνου ελληνικού τραγουδιού με εκατοντάδες τραγούδια σε στίχους ελλήνων και ξένων ποιητών.

Στη διάρκεια της καριέρας του κατόρθωσε να ελευθερώσει τη μορφή του ελληνικού τραγουδιού, προσθέτοντας στοιχεία από την νεοτεριστική και κλασσικιστική δυτικοευρωπαϊκή παράδοση, ενώ πειραματίστηκε με την μίξη τονικών και ατονικών στοιχείων και τη μορφική παραλλαγή.

Το ταλέντο του, η σκληρή και συνεχής δουλειά, η συνεχής διεύρυνση των γνώσεών του, τον κατέστησαν και θα τον καθιστούν ως έναν από τους μεγαλύτερους συνθέτες που πέρασαν από τον τόπο μας. Η αναγνώριση και η αγάπη από τέσσερις κοντά γενιές θα κρατά το έργο του ζωντανό.

· 1975 Πολιτικά Τραγούδια

· 1976 Καντάτα για τη Μακρόνησο / Σπουδή σε Ποιήματα του Βλαδίμηρου Μαγιακόβσκι

· 1977 Φουέντε Οβεχούνα

· 1977 Τροπάρια για Φονιάδες

· 1978 Τραγούδια της Λευτεριάς

· 1978 Μουσική Πράξη Στον Μπρεχτ

· 1979 Ο Σταυρός του Νότου

· 1980 Ευριπίδης IV

· 1980 Δελτίο Καιρού

· 1981 Λεοντής-Μικρούτσικος: Συναυλίες 81

· 1982 Εμπάργκο

· 1983 Αυτά τα Βράδια

· 1983 Ιχνογραφία / Ο Γέρος της Αλεξάνδρειας

· 1983 Αραπιά για Λίγο Πάψε να Χτυπάς με το Σπαθί

· 1984 Βίκτωρ & Βικτώρια

· 1985 Αντιθέσεις

· 1986 Η Αγάπη Είναι Ζάλη

· 1986 Έργα Ηλεκτρονικής Μουσικής

· 1986 Duo For Alto Saxophone / Opera For One

· 1987 Η Χάρις Αλεξίου Σε Απρόβλεπτα Τραγούδια

· 1987 Στον Μάνο Λοΐζο / Νύχτα Με Σκιές Χρωματιστές

· 1988 Όλα Από Χέρι Καμένα

· 1989 Ελλάς Κατόπιν Αορτής

· 1989 Όσο Κρατάει Ένας Καφές

· 1990 Κρατάει Χρόνια Αυτή Η Κολώνια

· 1990 Για Πιάνο Και Φωνή

· 1991 Γραμμές των Οριζόντων

· 1992 Music For Two

· 1992 Συγγνώμη για την Άμυνα

· 1994 Volpe D’ Amore

· 1995 Ανάσα η Τέχνη της Καρδιάς

· 1996 Στου Αιώνα Την Παράγκα

· 1996 Τα Παραμύθια της Γαλάζιας Γραμμής

· 1996 Όνειρο Για Δύο

· 1997 Ποίηση Με Μουσική

· 1997 Η Ιστορία της Λούλου / Το Παραμύθι του Αρχοντοχωριάτη

· 1997 Ψάξε Στ’ Όνειρό Μας

· 1998 For Sax And Strings And Love And Dreams / Warna / Irreproachable Death

· 1998 Slow Motion / Concerto For Guitar And Orchestra / The Hell Of A Season

· 1998 Στην Αγκαλιά Της Άκρης

· 1998 Ο Θάνος Μικρούτσικος Τραγουδά Θάνο Μικρούτσικο

· 1999 The Return of Helen (Η Επιστροφής της Ελένης)

· 1999 Θάλασσα στη Σκάλα

· 2000 Σφεντόνα Live

· 2000 Ο Θάνος Μικρούτσικος στη Λύρα

· 2001 Του Απείρου Εραστής

· 2001 Οι Κυρίες Του Θάνου Μικρούτσικου

· 2001 Dance and Memories

· 2001 Στον Τόπο Μου Είμαι Τέλεια Ξένος

· 2001 Rhythmotropies

· 2002 Ο Άμλετ Της Σελήνης

· 2002 Όλα Τα Πρόσωπα

· 2002 Αυτά Που Τραγουδήσαμε

· 2003 Gary Burton Music Stories

· 2003 All That Guitar

· 2004 Σχοινοβάτης

· 2004 Arthur Rimbaud Memoires Brisees (Θρυμματισμένες Μνήμες)

· 2005 Σταυρός του Νότου – Γραμμές των Οριζόντων

· 2006 Υπέροχα Μονάχοι

· 2007 Για Φωνή και Ορχήστρα Legend

· 2007 Έργα Για Φλάουτο

· 2007 Πριν Από Τους 7 Νάνους – Before The Seven Dwarfs

· 2007 Παράξενο Δεν Είναι;

· 2008 Ανθολόγιο

· 2008 Πάμε Ξανά Απ’ Την Αρχή

· 2009 Ο Καβάφης του Θάνου Μικρούτσικου

· 2009 Ανέκδοτα Τραγούδια

· 2009 Τους Έχω Βαρεθεί

· 2010 7 Έργα Αυτοσχεδιαστικής Μουσικής

· 2012 Εκκλησιάζουσες

· 2012 5 Τραγούδια Για Φωνή Και Πιάνο Σε Ποίηση Χριστόφορου Λιοντάκη

· 2013 Η Γη Τσακισμένο Καράβι / Ένας Κόσμος Χωρίς Ταξιδιώτες

· 2014 Ότι Θυμάσαι Δεν Πεθαίνει

· 2016 Στο Δρόμο Για Τις Βρυξέλλες

Ο μουσικοσυνθέτης έφυγε για το μεγάλο ταξίδι σε ηλικία 72 ετών, από καρδιοαναπνευστική ανακοπή στο νοσοκομείο Μετροπόλιταν όπου και νοσηλευόταν το τελευταίο διάστημα έπειτα από μεγάλη μάχη που έδινε με την επάρατη νόσο.

Όπως ανακοίνωσε η οικογένειά του η πολιτική κηδεία του θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 30 Δεκεμβρίου και ώρα 14:30 στο Πρώτο Νεκροταφείο Αθηνών.