Τζόζεφ Νάι: Συγκρατημένη αισιοδοξία για το μέλλον της Ευρώπης

Τη συγκρατημένη του αισιοδοξία για το μέλλον της Ευρώπης και την ισχύ της στη διεθνή σκηνή σε μεσομακροπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα εξέφρασε ο Τζόζεφ Νάι, διακεκριμένος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, με σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της αμερικανικής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής των τελευταίων στις ΗΠΑ, μιλώντας σε εκδήλωση που διοργάνωσε στην Αθήνα το Ίδρυμα Κόκκαλη με αφορμή τα 20 χρόνια από την ίδρυση του.

Ο καθηγητής Τζόζεφ Νάι, ο οποίος διατέλεσε υφυπουργός 'Αμυνας στην κυβέρνηση Κλίντον και πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Πληροφοριών, επισήμανε ότι μπορεί σήμερα η Ευρώπη να διανύει μια περίοδο με διάφορα ζητήματα ανοικτά που την επηρεάζουν εσωτερικά όσο και στη διεθνή της ισχύ, διαθέτει όμως τις προϋποθέσεις τόσο λόγω και του μεγέθους της οικονομίας της ως σύνολο όσο και δράσεων που αναλαμβάνονται σε επίπεδο ΕΕ να διαδραματίσει τον ρόλο της σε μεσομακροπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα.

Γενικότερα, ο διακεκριμένος καθηγητής επισήμανε ότι δεν είναι εύκολο να γίνουν ασφαλείς εκτιμήσεις αναφορικά με τις μεταβολές ισχύος και συγκεκριμένα με την άνοδο ή των πτώση κρατών σε διεθνές επίπεδο καθώς διανύουμε πολύ παράξενες εποχές. 

Ο Τζόζεφ Νάι ανέφερε ως παράδειγμα της εποχής που διανύουμε τις πρόσφατες εξελίξεις στη διεθνή σκηνή που δύσκολα θα μπορούσαν να εκτιμηθούν λίγο καιρό πριν: τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να διαφωνεί με τον Καναδό πρωθυπουργό Τζάστιν Τριντό στην πρόσφατη σύνοδο των G7 και λίγες ώρες μετά να υπογράφει συμφωνία στη Σιγκαπούρη με τον Βορειοκορεάτη ηγέτη Κιμ Γιονγκ-ουν για την αποπυρηνικοποίηση της Χερσονήσου.

Ο Τζόζεφ Νάι έδωσε πανοραμική οπτική των μεταβολών ισχύος μεταξύ της Κίνας και των ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι κατά καιρούς πολλοί έχουν εκτιμήσει ότι η Αμερική θα χάσει την παγκόσμια ισχύ της, κάτι που όμως δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα και κατά την άποψη του δεν προβλέπεται να συμβεί για τα επόμενα χρόνια.

Η διεθνής ισχύς μιας χώρας δεν καθορίζεται αποκλειστικά και μόνον από το μέγεθος της οικονομίας της, αλλά και μια σειρά άλλων παραγόντων, είπε ο Τζόζεφ Νάι, επισημαίνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες τα επόμενα χρόνια θα κρατήσουν τη δημογραφική τους θέση στην παγκόσμια κατάταξη, γεγονός πολύ σημαντικό, ενώ ταυτόχρονα κυριαρχούν και σε τομείς όπως οι τεχνολογικές καινοτομίες, η εκπαίδευση με τα παγκοσμίου κύρους πανεπιστήμια της. Επίσης, στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας υπήρξε αλλαγή προς τη θετική πλευρά στα δεδομένα και στις εκτιμήσεις στο τομέα της ενεργειακής ασφάλειας στις ΗΠΑ με αποτέλεσμα η Αμερική να διατηρεί την ηγεσία της στη διεθνή σκηνή, παρά τις εκτιμήσεις που είχαν διατυπωθεί για αρχή του τέλους της ισχύος της.

Αναφερόμενος στην αμερικανική ηγεσία και στον σημερινό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, επισήμανε μεταξύ άλλων ότι πρόκειται για μια πολύ διαφορετική περίπτωση από τους άλλους προέδρους, εκτίμησε ότι κάποιες κινήσεις γίνονται χωρίς στρατηγική ενώ πολλές από τις επιπτώσεις της προεδρίας του και τις διακρατικές σχέσεις θα εξαρτηθούν από το εάν θα παραμείνει πρόεδρος για 4 ή 8 χρόνια.

Υπενθυμίζεται ότι ο Τζόζεφ Νάι επινόησε τον όρο «ήπια ισχύς» στα τέλη της δεκαετίας του 1980, που πηγάζει από τη θελκτικότητα της κουλτούρας, των πολιτικών ιδανικών και των πολιτικών επιλογών μιας χώρας, σε αντίθεση με την σκληρή ισχύ που προέρχεται από τη στρατιωτική ή οικονομική δύναμη μιας χώρας. Όπως επισημαίνει ο καθηγητής η ήπια ισχύς είναι που θα βοηθήσει τη διεθνή κοινότητα και τα ισχυρά κράτη να χειριστούν κρίσιμα παγκόσμια ζητήματα τα οποία απαιτούν πολυμερή συνεργασία μεταξύ κρατών.

Σε χαιρετισμό του ο πρόεδρος του Ιδρύματος Κόκκαλη, Σωκράτης Κόκκαλης ευχαρίστησε τον διακεκριμένο καθηγητή και επισήμανε ότι ο δρόμος προς την ευημερία έρχεται μέσα από συνεργασία και όχι από ανταγωνισμό. Ο κ. Κόκκαλης αναφέρθηκε στη βασική αποστολή του Ιδρύματος από την ίδρυση του 20 χρόνια πριν, που είναι η προώθηση μιας ειρηνικής, δημοκρατικής και ευημερούσας Νοτιανατολικής Ευρώπης μέσα από την υποστήριξη της δημόσιας, πολιτιστικής και επιστημονικής ζωής της περιοχής.