Κατεχόμενα: Κλινικές εξωσωματικής γονιμοποίησης χορήγησαν λάθος σπέρμα σε οικογένειες

“Πολύ σύντομα μετά τη γέννηση του Τζέιμς, κατάλαβα ότι κάτι δεν πήγαινε καλά”, είπε η Λόρα. Η ίδια και η σύντροφός της, η Μπεθ, έχουν δύο παιδιά, τον Τζέιμς και τη μεγαλύτερη κόρη τους, την Κέιτ, τα οποία απέκτησαν μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF) σε κλινική στην Κύπρο.

Οι δύο γυναίκες χρησιμοποίησαν τα δικά τους ωάρια και επέλεξαν προσεκτικά έναν ανώνυμο, υγιή δότη σπέρματος. Ενημέρωσαν την κλινική, που παρήγγειλε το σπέρμα για λογαριασμό τους, ότι ήταν σημαντικό να χρησιμοποιηθεί ο ίδιος δότης και για τα δύο μωρά, ώστε τα παιδιά τους να έχουν βιολογική συγγένεια μεταξύ τους.

Όταν όμως γεννήθηκε ο Τζέιμς, και οι δύο παρατήρησαν ότι τα «πανέμορφα» καστανά του μάτια ήταν πολύ διαφορετικά από εκείνα της βιολογικής του μητέρας, της Μπεθ, αλλά και από του δότη σπέρματος που είχε ζητήσει η οικογένεια. Αυτό πυροδότησε μια σπίθα αμφιβολίας στο μυαλό των γονέων: «Μήπως η κλινική μας είχε κάνει λάθος;»

Μετά από σχεδόν μια δεκαετία ανησυχίας, η Μπεθ και η Λόρα αποφάσισαν να υποβάλουν τα παιδιά τους σε τεστ DNA.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι κανένα από τα δύο παιδιά δεν σχετιζόταν με τον δότη σπέρματος που είχαν επιλέξει οι γονείς τους. Επιπλέον, τα στοιχεία έδειξαν ότι τα παιδιά δεν είχαν καν συγγένεια μεταξύ τους.

Το BBC News μίλησε συνολικά με οικογένειες επτά παιδιών που πιστεύουν ότι χρησιμοποιήθηκαν λάθος δότες σπέρματος ή ωαρίων κατά τη διάρκεια της θεραπείας εξωσωματικής. Οι περισσότερες από αυτές τις οικογένειες έχουν πραγματοποιήσει τεστ DNA που φαίνεται να επιβεβαιώνουν τους φόβους τους.

Όλες οι περιπτώσεις συνδέονται με κλινικές στα Κατεχόμενα, μια περιοχή όπου δεν ισχύουν οι νόμοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η οποία αναγνωρίζεται νομικά μόνο από την Τουρκία.

Η συγκεκριμένη περιοχή έχει γίνει ένας από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς για τους Βρετανούς που αναζητούν θεραπεία γονιμότητας στο εξωτερικό, λένε οι ειδικοί. Οι κλινικές ελέγχονται ελλιπώς και υπόσχονται χαμηλές τιμές και υψηλά ποσοστά επιτυχίας.

Διαθέτουν μια τεράστια γκάμα ανώνυμων δοτών ωαρίων και σπέρματος από όλο τον κόσμο, γεγονός που τις καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικές σε άτομα με προβλήματα γονιμότητας, μέλη της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας ή ανύπαντρους ενήλικες που μπορεί να μην έχουν τέτοιες επιλογές στις δικές τους χώρες. Προσφέρουν επίσης διαδικασίες που είναι παράνομες στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπως η επιλογή φύλου για μη ιατρικούς λόγους. Το «Υπουργείο Υγείας» της περιοχής επιβλέπει τις κλινικές γονιμότητας, αλλά δεν έχει απαντήσει στα ευρήματα του BBC παρά τα επανειλημμένα αιτήματα.