Μάχη στην ΕΕ για τον προϋπολογισμό - Γερμανία και σύμμαχοι απαιτούν περικοπές

Σε μετωπική σύγκρουση για το ύψος και τις προτεραιότητες του επόμενου προϋπολογισμού της ΕΕ εξελίσσονται οι διαπραγματεύσεις, καθώς η Γερμανία και ακόμη πέντε χώρες προειδοποιούν ότι θα μπορούσαν να μπλοκάρουν τη συμφωνία, εάν δεν προχωρήσουν σε περικοπές δαπανών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ.

Η κοινή θέση Γερμανίας, Ολλανδίας, Σουηδίας, Δανίας, Αυστρίας και Φινλανδίας αποτυπώνεται σε επιστολή που επικαλούνται οι Financial Times και αναδεικνύει τη σύγκρουση για τις μελλοντικές προτεραιότητες των ευρωπαϊκών δαπανών. Οι έξι χώρες ζητούν να περιοριστούν οι παραδοσιακές δαπάνες και να κατευθυνθούν περισσότερα κονδύλια στην άμυνα, την καινοτομία και τη στήριξη ευρωπαϊκών επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν αυξανόμενο ανταγωνισμό από την Κίνα και τις ΗΠΑ.

Στο στόχαστρο βρίσκονται κυρίως οι αγροτικές επιδοτήσεις και τα κονδύλια για τις φτωχότερες περιφέρειες, που παραδοσιακά απορροφούν περίπου τα δύο τρίτα του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού. Οι έξι ηγέτες υποστηρίζουν ότι ο προϋπολογισμός πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά και να υπάρξουν σαφείς επιλογές ως προς το πού θα κατευθυνθούν οι διαθέσιμοι πόροι.

Ο προϋπολογισμός της περιόδου 2028-2034, για τον οποίο απαιτείται ομοφωνία και από τα 27 κράτη-μέλη, έχει προκαλέσει ήδη έντονες αντιπαραθέσεις. Οι έξι χώρες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 40% των εσόδων του κοινοτικού προϋπολογισμού, ζητούν σημαντική μείωση της πρότασης των περίπου 2 τρισ. ευρώ που έχει καταθέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Στον αντίποδα, 17 χώρες, μεταξύ των οποίων η Ισπανία και η Ιταλία, επιδιώκουν να αυξηθούν οι πόροι για τη γεωργία και την περιφερειακή ανάπτυξη, ενώ ζητούν συνολικό προϋπολογισμό μεγαλύτερο από τα 2 τρισ. ευρώ. Ορισμένες τάσσονται επίσης υπέρ της μεγαλύτερης έκδοσης κοινού ευρωπαϊκού χρέους, πρόταση που συναντά την αντίθεση της Γερμανίας και των συμμάχων της.

Η Γαλλία, από την πλευρά της, στηρίζει την αύξηση των δαπανών μέσω νέων φόρων σε επίπεδο ΕΕ. Η Επιτροπή έχει προτείνει μέτρα που θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου 60 δισ. ευρώ ετησίως, μεταξύ άλλων μέσω υψηλότερων εσόδων από την αγορά άνθρακα, δασμών σε προϊόντα υψηλής έντασης άνθρακα, φόρου στα μη ανακυκλωμένα ηλεκτρονικά απόβλητα, ειδικών φόρων στον καπνό και εισφοράς στις μεγάλες επιχειρήσεις.

Ωστόσο, οι προτάσεις αυτές αντιμετωπίζουν αντιδράσεις, καθώς οι κυβερνήσεις εμφανίζονται απρόθυμες να μεταφέρουν φορολογικές αρμοδιότητες στις Βρυξέλλες. Παράλληλα, αξιωματούχοι της ΕΕ εκτιμούν ότι τα νέα έσοδα δεν θα επαρκούν για να καλύψουν το σύνολο των αυξημένων αναγκών.

Η Ιρλανδία, που έχει την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, καλείται να παρουσιάσει συμβιβαστική πρόταση έως τα μέσα Οκτωβρίου. Στόχος είναι να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ των χωρών που ζητούν περιορισμό των δαπανών και εκείνων που επιδιώκουν τη διατήρηση ή και ενίσχυση των παραδοσιακών επιδοτήσεων.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα έχει επαναλάβει ότι οι ηγέτες παραμένουν δεσμευμένοι στην επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του έτους, με στόχο έναν συνολικό και ισορροπημένο συμβιβασμό.