Ο πλανήτης «έβρασε» τον Αύγουστο - Νέο ιστορικό ρεκόρ θερμοκρασίας

Σε πρωτοφανή επίπεδα έφτασε η θερμοκρασία του πλανήτη τον Αύγουστο του 2026, με τα στοιχεία της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Copernicus να καταγράφουν ακόμη ένα ανησυχητικό ορόσημο για το παγκόσμιο κλίμα.

Ο τελευταίος μήνας του καλοκαιριού ήταν ο θερμότερος Αύγουστος που έχει μετρηθεί ποτέ σε παγκόσμιο επίπεδο, την ώρα που η Ευρώπη βίωσε ένα από τα πιο ακραία καλοκαίρια στην ιστορία των καταγραφών.

Η Σαμάνθα Μπέρτζες, επιστήμονας του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF), χαρακτήρισε τον Αύγουστο του 2026 ιδιαίτερα σημαντικό για τα παγκόσμια κλιματικά χρονικά, σημειώνοντας ότι οι σημερινές θερμοκρασίες είναι πιθανό να μην έχουν εμφανιστεί σε ανάλογα επίπεδα εδώ και τουλάχιστον 100.000 χρόνια.

Το φετινό καλοκαίρι άφησε έντονο αποτύπωμα σε ολόκληρο το βόρειο ημισφαίριο. Από τη Νέα Υόρκη και τη Ρώμη μέχρι το Νέο Δελχί και το Τόκιο, οι παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες επηρέασαν εκατομμύρια ανθρώπους, ιδιαίτερα όσους εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους, αλλά και τις πιο ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.

Στους 16,96°C η παγκόσμια μέση θερμοκρασία

Σύμφωνα με το Copernicus, η μέση θερμοκρασία του αέρα τον Αύγουστο διαμορφώθηκε στους 16,96°C, επίδοση που αποτελεί την υψηλότερη στα δεδομένα της υπηρεσίας, τα οποία εκτείνονται πίσω έως το 1940.

Πολύ κοντά βρίσκεται ο Ιούλιος του 2023, όταν η μέση θερμοκρασία είχε φτάσει τους 16,95°C. Λόγω της ελάχιστης διαφοράς, το Copernicus αντιμετωπίζει ουσιαστικά τις δύο καταγραφές ως ισόπαλες.

Συνολικά, το τρίμηνο Ιουνίου – Αυγούστου 2026 βρέθηκε επίσης στην κορυφή των παγκόσμιων καταγραφών, ισοφαρίζοντας το αντίστοιχο διάστημα του 2024.

Παράλληλα, επιστημονικές αναλύσεις που αξιοποιούν πολύ μεγαλύτερο ιστορικό βάθος εκτιμούν ότι η σημερινή περίοδος ενδέχεται να είναι η θερμότερη που έχει γνωρίσει η Γη τα τελευταία περίπου 125.000 χρόνια.

Προειδοποίηση για τα ορυκτά καύσιμα

Ο επικεφαλής του ΟΗΕ για το κλίμα, Σάιμον Στιλ, προειδοποίησε ότι όσο συνεχίζεται σε μεγάλη κλίμακα η χρήση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου, τόσο θα ενισχύεται η υπερθέρμανση του πλανήτη και τα ακραία κύματα ζέστης θα καταρρίπτουν νέα ρεκόρ.

Όπως υπογράμμισε, η απάντηση βρίσκεται στην ταχύτερη στροφή προς καθαρότερες μορφές ενέργειας, σε συνδυασμό με την προστασία των δασών και των ωκεανών.

Στην άνοδο των θερμοκρασιών συμβάλλει φέτος και το Ελ Νίνιο, το οποίο επηρεάζει περιοδικά τη θερμοκρασία των ωκεανών και συνδέεται με ακραία φαινόμενα, όπως ξηρασίες και πλημμύρες.

Η καθηγήτρια Κλιματολογίας του Imperial College London, Φριντερίκε Ότο, επισήμανε ότι η κλιματική αλλαγή ενισχύει τις συνέπειες κάθε επεισοδίου Ελ Νίνιο, προειδοποιώντας πως όσο παραμένει υψηλή η κατανάλωση ορυκτών καυσίμων, τα θερμοκρασιακά ρεκόρ θα συνεχίσουν να διαδέχονται το ένα το άλλο.

Η Ευρώπη στη δίνη της ζέστης

Ιδιαίτερα δύσκολη ήταν η κατάσταση στην Ευρώπη. Η παγκόσμια θερμοκρασία του Αυγούστου βρέθηκε 1,65°C πάνω από τα επίπεδα της προβιομηχανικής περιόδου, ξεπερνώντας εκ νέου το όριο του 1,5°C που αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς της Συμφωνίας του Παρισιού.

Η δυτική Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με διαδοχικά, παρατεταμένα και ιδιαίτερα έντονα κύματα καύσωνα, με το Copernicus να καταγράφει εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες σε ολόκληρη την περιοχή.

Στην ευρωπαϊκή ήπειρο η μέση θερμοκρασία της ατμόσφαιρας τον Αύγουστο έφτασε τους 20,26°C, ενώ χώρες όπως η Γαλλία, η Βρετανία και το Βέλγιο ανακοίνωσαν θερμοκρασιακά ρεκόρ για το φετινό καλοκαίρι.

Την ίδια στιγμή, προκαταρκτικά στοιχεία της πλατφόρμας EuroMomo, η οποία συγκεντρώνει δεδομένα από 23 ευρωπαϊκές χώρες και υγειονομικές αρχές, καταγράφουν περισσότερους από 30.000 πλεονάζοντες θανάτους έως τα τέλη Αυγούστου.

Οι επιπτώσεις της ακραίας ζέστης δεν περιορίστηκαν στην ξηρά. Σύμφωνα με το Copernicus, ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες καταγράφηκαν και στην επιφάνεια των ωκεανών, επιβεβαιώνοντας ότι η έντονη θέρμανση αφορά συνολικά το κλιματικό σύστημα του πλανήτη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ