«Sunray»: Το νέο ουκρανικό όπλο - λέιζερ που μπορεί να καταρρίψει αεροσκάφος

Παγκόσμιο ενδιαφέρον προκαλεί ένα νέο όπλο λέιζερ το οποίο αναπτύσσουν οι Ουκρανοί και το οποίο μπορεί να καταρρίψει αεροσκάφος με μεγάλη ευκρίνεια πριν καν γίνει αντιληπτό.  

Αυτό το όπλο χωράει άνετα στο πορτμπαγκάζ ενός αυτοκινήτου. Δεν κάνει θόρυβο και δεν εκπέμπει φως, ούτε καν τη λαμπερή κόκκινη δέσμη που είναι τόσο γνωστή από τις ταινίες.

Δημοσιογράφος του The Atlantic κατάφερε να δει από κοντά το πρωτόπυπο και όπως λέει του φάνηκε εύκολο στη χρήση. Σχεδόν υπερβολικά εύκολο.

Ο χειριστής έστησε το κανόνι λέιζερ στην οροφή του φορτηγού του στη μέση ενός άδειου χωραφιού. Μοιάζει με τηλεσκόπιο ερασιτέχνη με μερικές κάμερες στερεωμένες στα πλάγια. Για εξάσκηση στη σκοποβολή, ένας από τους μηχανικούς εκτόξευσε ένα μικρό drone, το οποίο πέταξε μερικές εκατοντάδες μέτρα μακριά μας, αιωρούμενο στον αόρατο χειμωνιάτικο ουρανό.

Το λέιζερ περιστράφηκε καθώς οι κάμερες του ακολουθούσαν τον στόχο. Ο χειριστής φώναξε: «Σκοπεύστε» και μέσα σε δευτερόλεπτα, το drone άρχισε να καίγεται σαν να το χτύπησε αόρατος κεραυνός και στη συνέχεια έπεσε στο έδαφος.

Το ουκρανικό μοντέλο, γνωστό ως Sunray, δεν είναι το πρώτο σύστημα όπλων λέιζερ στον κόσμο. Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ διαθέτει ένα που ονομάζεται Helios, το οποίο η Lockheed Martin ανέπτυξε στο πλαίσιο σύμβασης 150 εκατομμυρίων δολαρίων που υπογράφηκε το 2018.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, το πρώτο λέιζερ Helios εγκαταστάθηκε σε ένα αμερικανικό αντιτορπιλικό για την άμυνα ενάντια σε εχθρικά drones.

Οι δημιουργοί του Sunray αποκάλυψαν ότι κατασκεύασαν το λέιζερ τους σε περίπου δύο χρόνια για μερικά εκατομμύρια δολάρια και αναμένουν να το πουλήσουν για μερικές εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια.

Ο Πάβλο Γιελιζάροφ, ο νεοδιορισμένος διοικητής των δυνάμεων αεράμυνας της Ουκρανίας, βλέπει αυτή τη διαφορά τιμών ως αποτέλεσμα του πολέμου με τη Ρωσία. «Πολλές αμερικανικές εταιρείες καθοδηγούνται από το χρήμα», μου είπε τον περασμένο μήνα στο γραφείο του στο Κίεβο.

«Για αυτές, είναι δουλειά. Την κάνουν. Πληρώνονται. Έχουμε ένα άλλο στοιχείο στο παιχνίδι: την ανάγκη επιβίωσης. Γι' αυτό κινούμαστε πιο γρήγορα», προσθέτει.

Τους τελευταίους μήνες, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει δώσει προτεραιότητα στην προσπάθεια ενίσχυσης της ουκρανικής αεράμυνας, καθώς η βοήθεια από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη δεν επαρκεί.

Πολλά αμερικανικά όπλα εκτρέπονται στη Μέση Ανατολή, όπου οι ΗΠΑ τα χρειάζονται τόσο για μια πιθανή επίθεση στο Ιράν όσο και για την άμυνα έναντι αντιποίνων από ιρανικά drones και πυραύλους. Οι Ευρωπαίοι, από την πλευρά τους, είναι απρόθυμοι να δώσουν στην Ουκρανία περισσότερα από τα όπλα που μπορεί μια μέρα να χρειαστεί για να προστατεύσει τον λαό της από τα ρωσικά drones.

Μεταξύ των κύριων προτεραιοτήτων για το νέο σύστημα αεράμυνας θα είναι η ασφάλεια των στρατευμάτων και των γραμμών ανεφοδιασμού στην εμπόλεμη ζώνη και η υπεράσπιση των ανθρώπων που ζουν πλησιέστερα στο μέτωπο.

Το ουκρανικό Iron Dome

Η ουκρανική απάντηση είναι ένας αγώνας δρόμου για την κατασκευή μιας άρτιας έκδοσης του Iron Dome, του συστήματος αεράμυνας μικρής εμβέλειας του Ισραήλ, το οποίο θεωρείται το πιο αποτελεσματικό στον κόσμο. Η αντιπυραυλική άμυνα είναι βασανίζει τους μηχανικούς τουλάχιστον από την εφεύρεση των βαλλιστικών πυραύλων κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Ακόμα και στην περίπτωση του Ισραήλ, το οποίο έχει σχεδόν 30 φορές λιγότερο έδαφος από την Ουκρανία, η κατασκευή μιας αποτελεσματικής ασπίδας αεράμυνας χρειάστηκε περίπου τέσσερα χρόνια. Μια μόνο συστοιχία πυραύλων αναχαίτισης Iron Dome κόστισε έως και 100 εκατομμύρια δολάρια το 2012.

Οι κατασκευαστές οπλικών συστημάτων της Ουκρανίας προσπαθούν εδώ και αρκετά χρόνια να επιτύχουν τα ίδια αποτελέσματα με πολύ πιο περιορισμένο προϋπολογισμό. Οι προσπάθειες αφορούν ένα drone αναχαίτισης που έχει εκτυπωθεί σε τρισδιάστατη εκτύπωση, έναν κλώνο από ανθρακονήματα του καλύτερου πυραύλου αεράμυνας της Ρωσίας, τροχοφόρα ρομπότ οπλισμένα με πυργίσκους με αλυσιδωτά όπλα και πιο εξωτικά όπλα όπως το Sunray.

Η πορεία ανάπτυξής τους υποδηλώνει ότι η Ουκρανία μπορεί σύντομα να είναι σε θέση να εξουδετερώσει μία από τις μεγαλύτερες απειλές για την ασφάλειά της: τα σμήνη ρωσικών drones που συνεχίζουν να τρομοκρατούν τους πολίτες της και να καταστρέφουν τις υποδομές της.

«Ο θόλος κατά των drones δεν αφορά το μέλλον», δήλωσε τον περασμένο μήνα ο νέος υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχαήλ Φεντόροφ. «Πρόκειται για την επιβίωση μας».

Η προτίμηση στα drone είναι δικαιολογημένη καθώς το Κίεβο ξέρει ότι κανένα από τα όπλα δεν είναι ικανό να καταρρίψει τους προηγμένους βαλλιστικούς πυραύλους της Ρωσίας, τους οποίους μόνο οι αμερικανικής κατασκευής συστοιχίες Patriot έχουν αποδειχθεί ικανές να καταρρίψουν με αξιοπιστία.

Αλλά όταν πρόκειται για τα πιο ωμά drones και τους πυραύλους που η Ρωσία εκτοξεύει καθημερινά στις ουκρανικές πόλεις, οι πολλοί τεχνίτες της Ουκρανίας φαίνονται πολύ πιο κοντά σε μια λύση από ό,τι ήταν μόλις πριν από ένα χρόνο. «Μπορεί να γίνει και πρέπει να γίνει», λέει ο Γελιζάροφ. «Επειδή δεν έχουμε άλλη επιλογή», τονίζε.

Κλειδί η αποτελεσματικότητα

Για τον ίδιο το κλειδί της επιτυχίας είναι η αποτελεσματικότητα. Πολύ συχνά, η Ουκρανία έχει αναγκαστεί να εκτοξεύσει σπάνιους και ακριβούς ξένους πυραύλους για να καταρρίψει φθηνά ρωσικά drones όπως τα Shaheds, μερικά από τα οποία λειτουργούν με κινητήρες χλοοκοπτικού. «Σίγουρα, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μια Bentley για να μεταφέρετε πατάτες», τονίζει. «Αλλά πιθανότατα δεν είναι ο πιο έξυπνος τρόπος για να κάνετε αυτή τη δουλειά», προσθέτει.

Μια λύση στο πρόβλημα της αποδοτικότητας προέκυψε από μια εταιρεία που ονομάζεται Skyfall. Ιδρύθηκε το 2022, κατά τους πρώτους μήνες της εισβολής, από έναν νεαρό ηλεκτρολόγο μηχανικό που θέλει να μείνει ανώνυμος για λόγους ασφαλείας. Η πιο δημοφιλής εφεύρεσή του είναι ένα βομβαρδιστικό drone που ονομάζεται Vampire, το οποίο αποδείχθηκε τόσο μεγάλη απειλή στο πεδίο της μάχης που οι Ρώσοι του έδωσαν το παρατσούκλι Baba Yaga - «η Κακιά Μάγισσα», το οποίο δεν έχουν καταφέρει να «αντιγράψουν» οι Ρώσοι. Επίσημα γνωστό ως P1-Sun, το όπλο μοιάζει με ένα μεγάλο θερμός και έχει τέσσερις ρότορες και περίπου 500 γραμμάρια C-4 στη βάση του.

Η ανάπτυξη οπλικών συστημάτων από την Ουκρανία έχει προσελκύσει μεγάλο ενδιαφέρον από ξένους πελάτες και η Skyfall τα παρουσίασε πρόσφατα σε εκθέσεις όπλων στο Ριάντ και το Άμπου Ντάμπι. «Η βιομηχανία drones στην Ουκρανία σήμερα είναι η μεγαλύτερη βιομηχανία για τους επενδυτές», δήλωσε πρόσφατα ο Ζελένσκι σε φοιτητές στο Ινστιτούτο Αεροπορίας του Κιέβου.

Ο ίδιος αποκάλυψε ακόμη ότι η Ουκρανία θα ανοίξει 10 «κέντρα εξαγωγών» στη Γερμανία, τις χώρες της Βαλτικής και άλλα μέρη της Ευρώπης, επεκτείνοντας την αγορά σε πολλές από τις περίπου 450 εταιρείες που παράγουν drones στην Ουκρανία τη δεδομένη χρονική στιγμή.