Τα Τέμπη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο – Πολιτική αντιπαράθεση για ευθύνες και καθυστερήσεις

Τρία χρόνια μετά την τραγωδία στα Τέμπη και λίγους μήνες μετά τη σιδηροδρομική τραγωδία στο Adamuz της Ισπανία, η ασφάλεια των ευρωπαϊκών σιδηροδρόμων βρέθηκε στο επίκεντρο συζήτησης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Μιλώντας ενώπιον των ευρωβουλευτών την Πέμπτη (12/3), ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης Απόστολος Τζιτζικώστας τόνισε ότι, πέρα από την ανάγκη απόδοσης δικαιοσύνης για τις τραγωδίες, η Ευρώπη οφείλει να επενδύσει ακόμη περισσότερο στην ασφάλεια των σιδηροδρομικών δικτύων. «Οι ευρωπαϊκοί σιδηρόδρομοι πρέπει να είναι σύγχρονοι, ασφαλείς και αξιόπιστοι. Αυτό είναι κάτι που αξίζουν όλοι οι Ευρωπαίοι πολίτες», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Μείωση των ατυχημάτων αλλά όχι εφησυχασμός

Σύμφωνα με τον Ευρωπαίο επίτροπο, τα σιδηροδρομικά ατυχήματα στην Ευρώπη έχουν μειωθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες. Όπως είπε, στα τέλη της δεκαετίας του 1990 καταγράφονταν περίπου πέντε σοβαρά ατυχήματα ετησίως, ενώ από το 2020 ο αριθμός αυτός έχει μειωθεί περίπου σε ένα τον χρόνο, υπογραμμίζοντας ότι τα πρόσφατα δυστυχήματα υπενθυμίζουν πως η ασφάλεια δεν πρέπει ποτέ να θεωρείται δεδομένη.

«Η ασφάλεια είναι η απόλυτη προτεραιότητα για εμένα», δήλωσε, επισημαίνοντας ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς πρέπει να αναλαμβάνουν τις ευθύνες που απορρέουν από τον ρόλο τους.

Ο επίτροπος αναφέρθηκε και στην απόφαση της Ευρωπαϊκή Επιτροπή να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ελλάδας για παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, λόγω χρόνιων ελλείψεων στο σιδηροδρομικό σύστημα.

Όπως σημείωσε, η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη υποβάλει σχέδιο δράσης με στόχο έως το τέλος του 2026 να λειτουργεί ένα πλήρως εκσυγχρονισμένο και ασφαλές σιδηροδρομικό σύστημα σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Στο πλαίσιο αυτό, το καλοκαίρι του 2026 αναμένεται να παραδοθούν δύο νέα σύγχρονα τρένα για τον άξονα Θεσσαλονίκης, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη έργα που αφορούν την ενίσχυση της ασφάλειας.

Ο Τζιτζικώστας αναφέρθηκε επίσης στην παρακολούθηση της έρευνας για το δυστύχημα στην Ισπανία, αλλά και στην περίπτωση της Σλοβακίας, όπου πραγματοποιείται πλήρης έλεγχος της ασφάλειας του σιδηροδρομικού συστήματος. Σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία διαδραματίζει και ο European Union Agency for Railways (ERA), ο οποίος αξιολογεί την ασφάλεια και τη διαλειτουργικότητα των σιδηροδρόμων στα κράτη-μέλη.

Τεχνολογία και νέα ευρωπαϊκά μέτρα

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο επίτροπος στην ανάγκη ευρείας εφαρμογής προηγμένων τεχνολογικών συστημάτων ασφάλειας, όπως το European Rail Traffic Management System (ERTMS) και τα σύγχρονα συστήματα τηλεδιοίκησης, που μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο ανθρώπινου λάθους.

Παράλληλα, η Κομισιόν προετοιμάζει νέο κανονισμό για κοινές μεθόδους ασφάλειας, ο οποίος αναμένεται να παρουσιαστεί το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Ο κανονισμός θα εισάγει μεταξύ άλλων ένα ευρωπαϊκό σύστημα αναφοράς σιδηροδρομικών ατυχημάτων, ώστε να βελτιωθεί η ανταλλαγή πληροφοριών και η πρόληψη. Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Έλληνας επίτροπος επανέλαβε ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να εποπτεύει στενά τα κράτη-μέλη και να στηρίζει τις προσπάθειες εκσυγχρονισμού των σιδηροδρόμων.

Παρέμβαση Μπελέρη:«Να μην εκμεταλλευτούν πολιτικά την τραγωδία»

Ο ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Φρέντι Μπελέρη, τόνισε ότι η συζήτηση πρέπει να επικεντρώνεται στην ολοκλήρωση των έργων ασφάλειας και στην απόδοση δικαιοσύνης, ενώ κατηγόρησε όσους επιχειρούν –όπως είπε– να εκμεταλλευτούν πολιτικά την τραγωδία.

Όπως ανέφερε, βρίσκονται σε εξέλιξη έργα για την αναβάθμιση του σιδηροδρομικού δικτύου, με προμήθεια νέων τρένων και εγκατάσταση τηλεδιοίκησης, σηματοδότησης και συστημάτων αυτόματης πέδησης στον άξονα Αθήνα–Θεσσαλονίκη έως το τέλος του καλοκαιριού. Παράλληλα, σημείωσε ότι η δικαστική διαδικασία προχωρά, με 36 κατηγορούμενους να έχουν παραπεμφθεί και τη δίκη να ξεκινά στις 23 Μαρτίου.

Παρέμβαση Μανιάτη: «Τα 57 θύματα των Τεμπών ζητούν δικαίωση»

Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Γιάννης Μανιάτης ανέφερε πως η τραγωδία θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί αν είχε ολοκληρωθεί εγκαίρως η σύμβαση 717 για την τηλεδιοίκηση, η οποία –όπως σημείωσε– είχε υπογραφεί το 2014 και έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί το 2016.

Τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να διασφαλίσει ότι η Ελλάδα τηρεί τις υποχρεώσεις της για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων, ενώ κατηγόρησε την κυβέρνηση για προσπάθεια να αποδώσει την τραγωδία αποκλειστικά σε ανθρώπινο λάθος. Παράλληλα ανέφερε αλλοίωση του χώρου του δυστυχήματος και έλλειψη ουσιαστικής λογοδοσίας, τονίζοντας ότι «τα 57 θύματα των Τεμπών ζητούν δικαίωση».

Παρέμβαση Αρναούτογλου: «Καμία συγκάλυψη, καμία καθυστέρηση, καμία άλλη χαμένη ζωή»

Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Σάκης Αρναούτογλου δήλωσε ότι για την Ελλάδα η συζήτηση για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων συνδέεται άμεσα με τα Τέμπη. Τόνισε ότι η σύγκρουση των δύο τρένων χωρίς λειτουργικά συστήματα ασφαλείας δεν ήταν απλώς ένα ανθρώπινο λάθος, αλλά αποτέλεσμα καθυστερήσεων και εγκαταλλειμμένων έργων στο σιδηροδρομικό δίκτυο.

Όπως ανέφερε, τρία χρόνια μετά οι πολίτες εξακολουθούν να ζητούν αλήθεια, δικαιοσύνη και λογοδοσία, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διασφαλίζει την πραγματική εφαρμογή των συστημάτων ασφάλειας στα κράτη-μέλη. «Καμία συγκάλυψη, καμία καθυστέρηση, καμία άλλη χαμένη ζωή», κατέληξε.

Παρέμβαση Αρβανίτη: «Ποιος εγγυάται σήμερα την ασφάλεια επιβατών και εργαζομένων στον ελληνικό σιδηρόδρομο; Εσείς, ο κύριος Κυρανάκης ή ο Θεός;»

Απαντώντας στη συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Κώστας Αρβανίτης μίλησε για καθυστερήσεις και πρακτικές συγκάλυψης γύρω από την τραγωδία. Όπως υπογράμμισε, οι συγγενείς των θυμάτων ζητούν εδώ και τρία χρόνια εκταφή των θυμάτων για να διαπιστωθούν τα ακριβή αίτια θανάτου, κάτι που καθυστερεί η κυβέρνηση.

Ο Αρβανίτης έθεσε τέσσερα βασικά ερωτήματα:

1. γιατί δεν ολοκληρώθηκε η σύμβαση 717 για τα συστήματα ασφάλειας,
2. γιατί δεν λειτουργούσε τηλεδιοίκηση,
3. γιατί τμήματα του δικτύου λειτουργούσαν με μονή γραμμή παρά τα ευρωπαϊκά κονδύλια,
4. και αν παραβιάστηκε η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τη διατήρηση του χώρου του δυστυχήματος.

Απευθυνόμενος στον Επίτροπο Απόστολο Τζιτζικώστα ζήτησε επίσης να δημοσιοποιηθεί το σχέδιο δράσης της Ελλάδας μετά τη διαδικασία επί παραβάσει. «Τρία χρόνια μετά, η τηλεδιοίκηση ακόμη αγνοείται. Ποιος εγγυάται σήμερα την ασφάλεια επιβατών και εργαζομένων στον ελληνικό σιδηρόδρομο; Εσείς, ο κύριος Κυρανάκης ή ο Θεός;» κατέληξε.

Παρέμβαση Αλαβάνου: «Το βασικό ερώτημα παραμένει, τα κέρδη ή οι ζωές μας»

Ο ευρωβουλευτής του Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας Λευτέρης Νικολάου‑Αλαβάνος συνέδεσε το Σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη 2023 και το δυστύχημα στο Adamuz με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκή Ένωση για απελευθέρωση και ιδιωτικοποίηση των μεταφορών.

Υποστήριξε ότι τα συστήματα ασφαλείας, όπως το ERTMS, έχουν εγκατασταθεί μόνο σε μικρό μέρος του ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου, κατηγορώντας τις κυβερνήσεις ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ για την εφαρμογή αυτής της πολιτικής στην Ελλάδα.

Παράλληλα έκανε λόγο για ευθύνες της ΕΕ και της ελληνικής κυβέρνησης, τονίζοντας ότι οι κινητοποιήσεις των πολιτών δείχνουν πως «το έγκλημα των Τεμπών δεν θα ξεχαστεί» και ότι το βασικό ερώτημα παραμένει «τα κέρδη ή οι ζωές».

Απάντηση Τζιτζικώστα στις παρεμβάσεις

Κλείνοντας τη συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, τόνισε ότι η ασφάλεια των σιδηροδρόμων αποτελεί κοινή ευθύνη όλων των εμπλεκομένων: των διαχειριστών υποδομών, των εθνικών αρχών ασφάλειας, της ERA και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

«Η ασφάλεια παραμένει η ύψιστη και αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητά μου», κατέληξε.