AI που ελέγχει το AI: Η καινοτομία δύο επιστημόνων από την Κρήτη με επίκεντρο τον ασθενή

Με τις πρόσφατες τεχνολογικές εξελίξεις, όλο και περισσότερα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης εισάγονται στην καθημερινή κλινική πράξη, υποστηρίζοντας τη λήψη ιατρικών αποφάσεων και την ανάλυση σύνθετων δεδομένων. 
Ποιος, όμως, ελέγχει την Τεχνητή Νοημοσύνη;

Δύο νέοι επιστήμονες από την Κρήτη, ο Δρ. Ελευθέριος Τζανής, ακτινοφυσικός και μεταδιδακτορικός ερευνητής, και ο Δρ. Μιχάλης Κλώντζας, επίκουρος καθηγητής Ακτινολογίας και επικεφαλής του Εργαστηρίου Τεχνητής Νοημοσύνης και Μεταφραστικής Απεικόνισης της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης,  διακρίνονται διεθνώς στον τομέα της ιατρικής τεχνητής νοημοσύνης.

Image

Πρόσφατα, ανέπτυξαν ένα καινοτόμο σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης, το οποίο έχει τη δυνατότητα να επιβλέπει άλλα AI μοντέλα που χρησιμοποιούνται στην κλινική πράξη για τη διάγνωση ασθενειών, όπως ο καρκίνος. Σε περίπτωση που ανιχνεύσει μείωση της απόδοσής τους, μπορεί να τα επανεκπαιδεύσει, διασφαλίζοντας την ορθή και ασφαλή λειτουργία τους. Το σύστημα αυτό, με την ονομασία ReclAIm, έγινε δεκτό προς δημοσίευση σε ένα από τα κορυφαία διεθνή επιστημονικά περιοδικά, το Radiology: Artificial Intelligence, το οποίο εκδίδεται από την Ακτινολογική Εταιρεία Βόρειας Αμερικής (RSNA) (η συγκεκριμένη δημοσίευση είναι διαθέσιμη στον παρακάτω σύνδεσμο: https://doi.org/10.1148/ryai.250923 ).

Image

Η ανάπτυξη ενός τέτοιου συστήματος καλύπτει μια κρίσιμη ανάγκη: τη συνεχή παρακολούθηση των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στον ευαίσθητο χώρο της ιατρικής και τη διασφάλιση της αξιοπιστίας τους προς όφελος των ασθενών. Η ανάγκη αυτή επισημαίνεται και στο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, όπως στο άρθρο 72 του EU AI Act.
Στόχος της έρευνάς τους είναι να δοθούν τα απαραίτητα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης τόσο σε κλινικούς γιατρούς όσο και σε ερευνητές. Οι δύο επιστήμονες έχουν αφιερωθεί στην ανάπτυξη προτύπων συστημάτων Τ.Ν. (agentic systems) που, για παράδειγμα, αν τοποθετηθεί σε ένα νοσοκομείο θα μπορείς να ελέγξεις αν κάτι δε λειτουργεί σωστά. Μόλις διαπιστωθεί το πρόβλημα, αμέσως ενημερώνεται το αρμόδιο ιατρικό προσωπικό ότι είναι επικίνδυνη πλέον η χρήση του και γίνονται ενέργειες για την επαναφορά του σε ασφαλείς ρυθμίσεις. Έτσι, εξασφαλίζεται η ασφάλεια των ασθενών. 
Η αρχή δεν έγινε, όμως, τώρα. Προηγουμένως, οι δύο επιστήμονες είχαν δημιουργήσει το mAIstro, ένα πρωτοποριακό AI multi-agent σύστημα που μπορεί να επικοινωνεί με τον χρήστη σε φυσική γλώσσα, να κατανοεί σύνθετα αιτήματα, να σχεδιάζει στρατηγικές επίλυσης και να χρησιμοποιεί κατάλληλα εργαλεία για την υλοποίησή τους. Μεταξύ άλλων, μπορεί να αυτοματοποιεί την επεξεργασία ιατρικών δεδομένων και εικόνων, να εξάγει σημαντικές πληροφορίες (όπως ραδιομικούς δείκτες) και να υποστηρίζει την ανάπτυξη προβλεπτικών μοντέλων για τη διάγνωση και την πρόγνωση ασθενειών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι τα συστήματα αυτά διατίθενται ως συστήματα ανοικτού κώδικα, ενισχύοντας τη συνεργασία στην επιστημονική κοινότητα και μεγιστοποιώντας το όφελος για ερευνητές, κλινικούς και, κυρίως, ασθενείς.
Αξιοσημείωτη ήταν και η επιλογή της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ακτινολογίας (ESR) και του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Βιοϊατρικής Απεικόνισης (EIBIR), στο πλαίσιο του προγράμματος Pixel Pandemonium, να παρουσιάσουν το mAIstro στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Ακτινολογίας (ECR), ένα από τα μεγαλύτερα επιστημονικά συνέδρια στην Ευρώπη με περισσότερους από 20.000 συμμετέχοντες ετησίως, ως ένα από τα πλέον καινοτόμα συστήματα στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης και της ιατρικής απεικόνισης.
Στόχος των δύο επιστημόνων είναι να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης για νέα άτομα από την Κρήτη, στέλνοντας το μήνυμα ότι η καινοτομία μπορεί να αναπτυχθεί και εντός συνόρων.
Φυσικά, ο απώτερος στόχος της έρευνάς τους είναι να σωθούν ανθρώπινες ζωές.