Δήμος Γαύδου: "Αρμοδιότητες, πραγματικά δεδομένα για τις καβάτζες και η ουσία της καθημερινότητας"
"Ο Δήμος δεν κάνει αυθαίρετες ερμηνείες και δεν υποκαθιστά την Αρχαιολογία όπως μας κατηγορούν" αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση
Στην επιστολή των 31 επιστημόνων σχετικά με την απομάκρυνση των παραπηγμάτων, υπόθεση που έχει προκαλέσει πολλές αντιδράσεις εδώ και περίπου 15 ημέρες απαντά με ανακοίνωσή του ο Δήμος Γαύδου. Στη σχετική ανακοίνωση σημειώνονται τα εξής:
«Με αφορμή την επιστολή της ομάδας αρχαιολόγων επανερχόμαστε γιατί σε αυτή τη χώρα οφείλουμε, πριν από κάθε δημόσια τοποθέτηση να συμφωνούμε στα αυτονόητα.
Πρώτον και ξεκάθαρα: οι αυθαίρετες κατασκευές για τις οποίες γίνεται λόγος, απομακρύνθηκαν με αποφάσεις και ενέργειες του Δασαρχείου, που είναι ο αρμόδιος φορέας για την προστασία των δασών και των δασικών εκτάσεων της χώρας. Η αρμοδιότητα είναι σαφής και θεσμοθετημένη.
Γαύδος: Με διμοιρίες ΜΑΤ και ένταση η επιχείρηση κατεδάφισης ξύλινων κατασκευών! - Βίντεο
Η Διοίκηση στη χώρα μας ασκείται από συγκεκριμένους φορείς, με διακριτές αρμοδιότητες.
Άλλες αρμοδιότητες έχει η Εφορεία Αρχαιοτήτων, άλλες το Δασαρχείο, άλλες το Λιμενικό Σώμα, άλλες η Πυροσβεστική Υπηρεσία, άλλες οι Δήμοι, άλλες οι Περιφέρειες κ.λπ. Αυτοί είναι οι θεσμοθετημένοι φορείς της Πολιτείας και με τις αποφάσεις τους λειτουργεί το κράτος.
Παράλληλα, υπάρχει και η επιστημονική κοινότητα, η οποία έχει έναν εξίσου σημαντικό αλλά διαφορετικό ρόλο: ερευνά, τεκμηριώνει, εκπαιδεύει και διατυπώνει επιστημονικές απόψεις. Δεν ασκεί διοίκηση.
Τις προηγούμενες ημέρες, ο Δήμος Γαύδου έδωσε στη δημοσιότητα επίσημο έγγραφο της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων.
Στο έγγραφο αυτό, η αρμόδια υπηρεσία καταγράφει την πραγματική κατάσταση στον αρχαιολογικό χώρο και διαπιστώνει συγκεκριμένα δεδομένα, όπως αυτά αποτυπώνονται θεσμικά και υπεύθυνα από την ίδια την Υπηρεσία.
Ο Δήμος Γαύδου ούτε αυθαίρετες ερμηνείες έκανε, ούτε υποκαθιστά την Αρχαιολογία όπως μας κατηγορούν. Αντιθέτως, ανέδειξε αυτούσιο το επίσημο έγγραφο της αρμόδιας κρατικής αρχής, ώστε να ενημερωθεί υπεύθυνα η κοινή γνώμη.
Ελπίζουμε να μπορεί να γίνει σαφές ότι:
• Η αρμοδιότητα καθαριότητας, συμπεριλαμβανομένης της απομάκρυνσης ογκωδών αντικειμένων και απορριμμάτων, ανήκει στους Δήμους.
• Ως Δημοτική Αρχή, έχουμε υποχρέωση να διασφαλίζουμε την καθαριότητα και την τάξη στον δημόσιο χώρο.
• Έχουμε καθήκον να περιφρουρούμε το νησί από φαινόμενα καταπάτησης και να μεριμνούμε θεσμικά για την προστασία του δημόσιου χαρακτήρα των εκτάσεων.
Ο δημόσιος λόγος δεν μπορεί να στηρίζεται σε εντυπώσεις, συνθήματα και αποσπασματικές ερμηνείες. Το κράτος λειτουργεί με θεσμούς, αρμοδιότητες και αποφάσεις – όχι με βαρύγδουπες δηλώσεις και στοχοποίηση.
Η αλήθεια είναι απλή:
Κάθε φορέας έχει τον ρόλο του. Και ο Δήμος Γαύδου, με τις ελάχιστες δυνάμεις του, ασκεί τον δικό του με ευθύνη, διαφάνεια και σεβασμό στη νομιμότητα.
Και επειδή η ζωή στη Γαύδο δεν είναι μόνο αντιπαραθέσεις, αλλά κυρίως άνθρωποι, κοινότητα και στιγμές που μας ενώνουν,
ΣΑΣ ΠΡΟΣΚΑΛΟΥΜΕ όλους στο νησί το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος στη Γιορτή Αθλητισμού της Γαύδου.
Με αγώνες δρόμου 10 και 6 χιλιομέτρων, σε διαδρομές προσιτές και μοναδικές, με μουσική, γλέντι και μια ατμόσφαιρα που μόνο ένα μικρό νησί με μεγάλη καρδιά μπορεί να προσφέρει.
Γιατί, τελικά, αυτό που μένει δεν είναι ο θόρυβος.
Είναι όσα χτίζουμε μαζί».
Τι ανέφεραν οι 31 επιστήμονες στην ανακοίνωσή τους
Στη δική τους ανακοίνωση οι 31 επιστήμονες ανέφεραν τα εξής:
«Ως μέλη της ομάδας του πολυετούς ερευνητικού προγράμματος του Πανεπιστημίου Κρήτης στη Γαύδο και με αφορμή την πρόσφατη δημόσια ανάρτηση του Δήμου Γαύδου σχετικά με τη χρήση αρχαίων δομικών υλικών στις καλύβες του Άη Γιάννη και του Λαυράκα, θεωρούμε αναγκαίο να τοποθετηθούμε δημόσια, όχι για να αμφισβητήσουμε την ανάγκη προστασίας των αρχαιολογικών χώρων -την οποία υπηρετούμε έμπρακτα μέσα από την επιστημονική μας εργασία- αλλά για να αποσαφηνίσουμε ορισμένα ζητήματα που παρουσιάζονται με τρόπο απλουστευτικό, επιλεκτικό και δυνητικά παραπλανητικό.
Συγκεκριμένα, στην ανακοίνωσή της η Δημοτική Αρχή παραθέτει απόσπασμα εγγράφου της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χανίων, όπου αναφέρεται ότι σε ορισμένες κατασκευές έχουν χρησιμοποιηθεί «πέτρες από αρχαία δομικά υλικά», και στη συνέχεια καταλήγει στο συμπέρασμα ότι: “Καταγράφεται ρητά ότι στις κατασκευές αυτές (καβάτζες) έχουν χρησιμοποιηθεί πέτρες από αρχαία δομικά υλικά, δηλαδή υλικά που προέρχονται από τον ίδιο τον αρχαιολογικό χώρο”. Η συγκεκριμένη διατύπωση είναι προβληματική για τους εξής λόγους:
Το έγγραφο της Εφορείας εστιάζει στην παρουσία μόνιμων πρόχειρων κατασκευών εντός ζώνης Α1 απόλυτης προστασίας του αρχαιολογικού χώρου Αγ. Ιωάννη – Λαυρακά – Κεδρέ. Στην εν λόγω ανακοίνωση του Δήμου Γαύδου, ωστόσο, μέσω συγκεκριμένης επιλογής λέξεων και αλληλουχίας διατυπώσεων, προβάλλεται η εικόνα μιας οργανωμένης πράξης αποξήλωσης του αρχαιολογικού χώρου – ερμηνεία που δεν προκύπτει από το ίδιο το παρατιθέμενο απόσπασμα. Η αναφορά στη χρήση αρχαίων δομικών υλικών, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι τα υλικά αυτά προέρχονται από συστηματική αφαίρεση δομικών μελών συγκεκριμένων μνημείων. Η αναγνώριση μιας τέτοιας διαδικασίας απαιτεί λεπτομερή αρχαιολογική τεκμηρίωση, και την εξέταση ανασκαφικών δεδομένων ή σαφών στοιχείων προέλευσης.
Παράλληλα, η δική μας επιτόπια εμπειρία, έχοντας περπατήσει το νησί και έχοντας δει από κοντά τα πολυπληθή αρχαιολογικά κατάλοιπα, μας υποχρεώνει να επισημάνουμε ότι το αρχαιολογικό τοπίο της Γαύδου είναι πολύ πιο σύνθετο από αυτό που παρουσιάζεται από τη Δημοτική Αρχή της Γαύδου. Σε πολλές περιοχές του νησιού, αρχαία κατάλοιπα βρίσκονται διάσπαρτα στην επιφάνεια, συχνά μετακινημένα από την αρχική τους θέση λόγω διάβρωσης, φυσικών διεργασιών, παλαιότερων ανθρωπογενών παρεμβάσεων και μακρόχρονων μετασχηματισμών του τοπίου. Η επανάχρηση τέτοιων υλικών αποτελεί διαδεδομένο και διαχρονικό φαινόμενο στη Γαύδο, όπως και σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Στη Γαύδο, απαντά συχνά σε αγροτικές κατασκευές, ξερολιθιές, εκκλησίες, και άλλα κτίσματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η εκκλησία του Αγίου Νικολάου -η παλαιότερη εκκλησία του νησιού- που είναι χτισμένη σε μεγάλο βαθμό από αρχαιότερο δομικό υλικό.
Δεν μπορεί, λοιπόν, μια τέτοια πρακτική να αξιολογείται αποκομμένη από το ιστορικό, αρχαιολογικό και τοπικό κοινωνικό πλαίσιο, ούτε να ενεργοποιείται ως επιχείρημα στοχοποίησης σε συγκεκριμένες μόνο περιπτώσεις.
Συνεπώς, θεωρούμε αρκετά προβληματικό όταν η Αρχαιολογία επιστρατεύεται επιλεκτικά και στοχευμένα για να πλαισιώσει πρακτικές καταστολής και αποκλεισμού ανθρώπων από έναν τόπο με τον οποίο έχουν αναπτύξει μια μακρόχρονη, ήπια και βιωμένη σχέση. Η Αρχαιολογία δεν υπερασπίζεται άδειους, αποστειρωμένους χώρους, αποκομμένους από κάθε μορφή ζωής. Υπερασπίζεται τόπους: δηλαδή πεδία μνήμης, ύλης, φύσης, ανθρώπινης παρουσίας και σχέσεων, και της αλληλεπίδρασής τους.
Οι διαμένοντες στον Λαυρακά και τον Άη Γιάννη έχουν δείξει, μέσα από την καθημερινή τους πρακτική, ότι είναι δυνατή μια άλλη σχέση με τον τόπο: σχέση χαμηλού αποτυπώματος, συμβίωσης με το φυσικό περιβάλλον, σεβασμού προς τα έμβια όντα και προσαρμογής στα όρια του τοπίου. Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι πολλοί από αυτούς έχουν αποδείξει εμπράκτως ιδιαίτερη ευαισθησία απέναντι στις αρχαιότητες του νησιού, αλλά διατηρούν και ενεργή παρουσία σε επιστημονικές δράσεις για την ανάδειξη της μακράς ιστορίας του τόπου προς το ευρύ κοινό.
Ως ερευνητές και ερευνήτριες που έχουμε περάσει από τη Γαύδο και έχουμε εργαστεί εκεί, στεκόμαστε σταθερά και σθεναρά υπέρ της προστασίας των αρχαιοτήτων της Γαύδου. Ταυτόχρονα, εξαιτίας της σχέσης μας με την Αρχαιολογία, στεκόμαστε δίπλα στους διαμένοντες στον Λαυρακά και τον Άη Γιάννη απέναντι σε μια ρητορική που παρουσιάζει την ανθρώπινη παρουσία συλλήβδην ως απειλή και καταφεύγει σε πρακτικές αυταρχισμού, καταστολής και εκφοβισμού.
Ιδίως στο πλαίσιο των παγκόσμιων εξελίξεων, όπου η άσκηση εξουσίας στρέφεται συχνά σε βάρος των πιο αδύναμων, η Αρχαιολογία δεν μπορεί να μετατρέπεται σε εργαλείο στοχοποίησης, αποκλεισμού ή πολιτικής εκμετάλλευσης».
- Παρέμβαση Αυγενάκη για την αναπλήρωση του ζωικού κεφαλαίου στο Ηράκλειο
- Νέος σεισμός 4,2 Ρίχτερ «κούνησε» το Λασίθι
- Είχε στο σπίτι, αεροβόλο, φυσίγγια και γεμιστήρες
