Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν… κάνει τον γιατρό πέρα: Ο Χ. Βαβουρανάκης προειδοποιεί!

«Αγαπητό Chatgpt, έχω υψηλό πυρετό, βήχα και πονόλαιμο, τι να κάνω;»… Αλήθεια, πόσοι από εμάς δεν έχουν ρωτήσει κάτι αντίστοιχο το Α.Ι.; Για να λάβουν μία γρήγορη απάντηση και να μη χρειαστεί να επισκεφτούν τον γιατρό τους;
Πόσο επικίνδυνο είναι αυτό και με ποιον τρόπο θα μπορούσε η Τεχνητή Νοημοσύνη όντως να μας φανεί χρήσιμη;
Ο πρώην πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Ηρακλείου και μέλος του Δ.Σ. του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, κ. Χάρης Βαβουρανάκης, τονίζει στο Cretalive πως «η σχέση γιατρού με τον ασθενή του είναι αναντικατάστατη.»

Image

Αναλυτικά, η συνέντευξη έχει ως εξής:

Πριν κάποια χρόνια είχαμε το Google, πλέον βλέπουμε πως πολύς κόσμος, όταν έχει ένα σύμπτωμα ή κάτι τον απασχολεί, απευθύνεται στο Α.Ι. Οι γιατροί το διαπιστώνετε αυτό;
«Ασφαλώς  το φαινόμενο αυτό έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Πολλοί συμπολίτες μας  χρησιμοποιούν πύλες αναζήτησης στην τεχνητή νοημοσύνη (AI) για να διαμορφώσουν μια πρώτη εικόνα σχετικά με τα συμπτώματα που νιώθουν ή τις ανησυχίες τους σχετικά με τα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζουν. Αυτό μπορεί να τους βοηθά να κατανοήσουν καλύτερα την κατάσταση ή να αποφασίσουν αν πρέπει να επισκεφθούν έναν γιατρό. Στην καθημερινή μας πράξη η χρήση της AI και του διαδικτύου ελλοχεύει τον κίνδυνο της καθυστερημένης επίσκεψης στον ειδικό. Συνέπεια αυτού είναι να αλλάζει η πρόγνωση, οι ενδείξεις, και πολλές φορές και η θεραπεία που απαιτείται. Η επίσκεψη στον γιατρό της εμπιστοσύνης μας, η κλινική εξέταση, οδηγεί στην ακριβή διάγνωση και φυσικά την αποτελεσματική θεραπεία.»

Πρόσφατα, διαφημίζεται και το ChatGPT Health, ο «προσωπικός γιατρός» του κάθε ασθενή. Πώς το σχολιάζετε;
«Το ChatGPT Health, ως  «προσωπικός γιατρός», αποτελεί μια ενδιαφέρουσα και καινοτόμο εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στον χώρο της υγείας. Μπορεί να προσφέρει άμεση και προσβάσιμη πληροφόρηση, να βοηθήσει στην αναγνώριση συμπτωμάτων και να διευκολύνει την επικοινωνία μεταξύ ασθενή και του γιατρού.  Ωστόσο η σχέση γιατρού με τον ασθενή του είναι αναντικατάστατη. Η άμεση ανθρώπινη επαφή βοηθά στην κατανόηση των συναισθημάτων και των ανησυχιών του ασθενή. Η ειλικρινής επικοινωνία δημιουργεί εμπιστοσύνη, ο γιατρός γνωρίζει το ιστορικό και τις ανάγκες του  ασθενή, προσφέροντάς του εξατομικευμένη θεραπεία και συμβουλές. Αυτή η ανθρώπινη σχέση, η σχέση εμπιστοσύνης δημιουργεί ένα κλίμα ασφάλειας και συνεργασίας, που είναι δύσκολο να αντικατασταθεί από μηχανήματα ή τεχνολογικά μέσα.»

Τι κινδύνους κρύβει αυτή η στάση; Μπορεί να στοιχίσει ακόμα και ζωές; Υπάρχουν ασθενείς που δεν ακούν τον γιατρό τους παρά μόνο ό,τι τους πει η Τεχνητή Νοημοσύνη;
«Ο κίνδυνος από την αλόγιστη και υπερβολική χρήση  τέτοιων εφαρμογών είναι σημαντικός. Οι ασθενείς βασίζονται αποκλειστικά στη «ιατρική» συμβουλή της τεχνητής νοημοσύνης, παραμελώντας την προσωπική επαφή και την κλινική αξιολόγηση από τον γιατρό.  Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένες διαγνώσεις, επιβαρύνοντας την πρόγνωση, αλλάζοντας τις ενδείξεις και φυσικά την αποτελεσματικότητα της θεραπείας,  γεγονός που μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στην υγεία τους. Γι αυτό η τεχνητή νοημοσύνη θα πρέπει να χρησιμοποιείται με υπευθυνότητα και πάντα σε συνεργασία με την κλινική κρίση και τις οδηγίες του γιατρού που εμπιστευόμαστε.»

Από τη στιγμή που έχει μπει στην καθημερινότητά μας, υπάρχει τρόπος να την αξιοποιήσουμε θετικά; Πώς μπορούν οι ασθενείς να ξεχωρίσουν μόνο τα οφέλη της;
«Η τεχνολογία και η ψηφιακή εποχή έχουν εισέλθει στην καθημερινότητά μας. Πρέπει λοιπόν να αξιοποιηθούν θετικά με πολλούς τρόπους δίδοντας έμφαση στην γρήγορη πρόσβαση των ασθενών στο σύστημα υγείας, αυξάνοντας την προστιθέμενη αξία της αποτελεσματικότητας κάθε συστήματος υγείας. Η διαρκής ενημέρωση και η εκπαίδευση των ασθενών να  αναζητούν αξιόπιστες πηγές. Η  πληροφόρησης σχετικά με την τεχνολογία και τις εφαρμογές υγείας. Η κατανόηση των θετικών πτυχών βοηθά στο να εστιάζουν σε αυτά. Η οριοθέτηση χρόνου και χρήσης, να θέτουν δηλαδή όρια στον χρόνο που αφιερώνουν σε ψηφιακές δραστηριότητες αποφεύγοντας τον εθισμό και την υπερβολική έκθεση.  Να χρησιμοποιούν τις τεχνολογίες για την παρακολούθηση της υγείας τους με έμφαση στην επικοινωνία με τους ειδικούς. Και η ανάπτυξη κριτικής σκέψης, να αξιολογούν σωστά τις πληροφορίες και τις εφαρμογές που χρησιμοποιούν, οι ασθενείς μπορούν να μετατρέψουν την ψηφιακή τεχνολογία σε ένα χρήσιμο εργαλείο για την ενίσχυση της υγείας και της ποιότητας ζωής τους.»

Πολλοί επιστήμονες βασίζονται και στην Α.Ι. για την ανάπτυξη της επιστήμης τους. Φυσικά, αυτό ισχύει και στην Ιατρική. Πώς θα μπορούσε να βοηθήσει η Τεχνητή Νοημοσύνη τους γιατρούς;
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) μπορεί να προσφέρει σημαντική βοήθεια στους γιατρούς και στην ιατρική επιστήμη με πολλούς αξιόπιστους και αποτελεσματικούς τρόπους. Επιγραμματικά:
Μπορεί να αναλύσει μεγάλα όγκο ιατρικών δεδομένων, όπως εικόνες από ακτινογραφίες, μαγνητικές τομογραφίες ή υπερηχογραφήματα, και να εντοπίσει ανωμαλίες ή σημεία που ενδέχεται να διαφύγουν της ανθρώπινης παρατήρησης. Αυτό αυξάνει την ακρίβεια και την ταχύτητα στη διάγνωση.
Με την ανάλυση γενετικών δεδομένων, μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία εξατομικευμένων προγραμμάτων θεραπείας, αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα και μειώνοντας τις παρενέργειες.
Οι  αυτόματες διαδικασίες, όπως η καταγραφή ιατρικών δεδομένων, η διαχείριση ραντεβού, η συγγραφή και η ανάλυση ιατρικών εκθέσεων, μπορούν να επιταχυνθούν δίδοντας κλινικό χρόνο στον γιατρό.  
Τέλος, η  ΤΝ μπορεί να βοηθήσει στην ανάλυση επιστημονικών δεδομένων, τη δημιουργία προσομοιώσεων και τη βελτίωση της ιατρικής εκπαίδευσης μέσω εικονικών προσομοιώσεων.
Συνολικά, η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί πολύτιμο εργαλείο που ενισχύει την ακρίβεια, την αποτελεσματικότητα και την καινοτομία στην ιατρική πρακτική και έρευνα.»