Κ. Σπυριδάκη: Οι παραγωγοί του Οροπεδίου Λασιθίου δε ζητούν να τους αποζημιώνετε κάθε φορά που καταστρέφονται, ζητούν να σταματήσουν να καταστρέφονται!

Μια καταστροφή 25 εκατομμυρίων ευρώ και παραγωγοί χωρίς αποζημιώσεις

«Κύριε Υπουργέ, μιλάμε για την επιβίωση ενός ολόκληρου τόπου, οικογένειες που πλησιάζουν τα Χριστούγεννα και δεν έχουν να βάλουν πετρέλαιο θέρμανσης, παραγωγοί οι οποίοι θα κληθούν να κάνουν τη νέα καλλιέργεια, ενώ δεν έχουν καν αποζημιωθεί από την προηγούμενη.» 

Με αυτή τη χαρακτηριστική αποστροφή από το βήμα της Βουλής, η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Κατερίνα Σπυριδάκη, ανέδειξε την οικονομική απόγνωση των παραγωγών του Οροπεδίου Λασιθίου, οι οποίοι, ενάμιση μήνα μετά τις καταστροφικές πλημμύρες της 1ης Οκτωβρίου, εξακολουθούν να περιμένουν ουσιαστική στήριξη. 

Κατά τη συζήτηση της Επίκαιρης Ερώτησής της, η Βουλευτής έθεσε ενώπιον του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Ιωάννη Ανδριανού, το σύνολο των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι πληγέντες παραγωγοί, ασκώντας έντονη κριτική για τις καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις, την απουσία άμεσων μέτρων οικονομικής ανακούφισης και τη διαχρονική ανεπάρκεια της αντιπλημμυρικής προστασίας της περιοχής. 

Μια καταστροφή 25 εκατομμυρίων ευρώ και παραγωγοί χωρίς αποζημιώσεις 

Ξεκινώντας την πρωτολογία της, η κ Σπυριδάκη περιέγραψε με συγκεκριμένα στοιχεία το μέγεθος της καταστροφής: 

«Κύριε Υπουργέ, να ’μαστε και πάλι. Αρχές Οκτωβρίου, για την ακρίβεια 1 Οκτωβρίου, το Οροπέδιο Λασιθίου έγινε μια απέραντη λίμνη. Τέσσερις με πέντε χιλιάδες στρέμματα πατάτες βυθίστηκαν στο νερό, άλλες τρεις χιλιάδες κηπευτικά καταστράφηκαν. Δεκαπέντε με είκοσι εκατομμύρια κιλά πατάτας έμειναν ασυγκόμιστα και μιλάμε για απώλεια εισοδήματος που φτάνει τα 25 εκατομμύρια ευρώ.» 

Η Βουλευτής υπενθύμισε ότι στις 5 Οκτωβρίου κυβερνητικό κλιμάκιο επισκέφθηκε το Οροπέδιο και καλλιέργησε προσδοκίες για άμεση ενεργοποίηση μηχανισμού αποζημιώσεων. Ωστόσο, περισσότερο από έναν μήνα αργότερα, οι παραγωγοί εξακολουθούσαν να βρίσκονται αντιμέτωποι με τις οικονομικές τους υποχρεώσεις, χωρίς να έχουν λάβει την αναγκαία οικονομική ενίσχυση. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην ειδική διαδικασία de minimis για 285 δικαιούχους, για την οποία η ΑΑΔΕ εξέδωσε οδηγίες στις 6 Νοεμβρίου, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει τις ιδιοκτησιακές ιδιαιτερότητες του Οροπεδίου Λασιθίου. 

Παρά τη θετική κατεύθυνση της συγκεκριμένης πρόβλεψης, η κα Σπυριδάκη επισήμανε ότι, σύμφωνα με καταγγελίες παραγωγών και μελετητών, η διαδικασία δεν μπορούσε να ολοκληρωθεί στην πράξη, ενώ παρέμεναν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα για τα αγροτεμάχια με κανονικά μισθωτήρια, τον κίνδυνο διπλοεγγραφών και την προθεσμία του ΟΣΔΕ στις 30 Νοεμβρίου. 

«Το κυριότερο είναι ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, πότε θα καταβληθεί η πρώτη αποζημίωση, πότε θα ολοκληρωθεί η εξόφληση, με ποια κριτήρια θα τα πάρουν οι 285 δικαιούχοι και τι θα γίνει με τους υπόλοιπους.» 

Η Βουλευτής ξεκαθάρισε ότι το ζητούμενο δεν είναι μια περιορισμένη οικονομική 
ενίσχυση, αλλά η πλήρης κάλυψη της πραγματικής ζημιάς: «Ζητάμε 100% αποζημίωση της πραγματικής ζημιάς, όχι μια προκαταβολή και μετά να τους ξεχάσετε.» 

Ο Υφυπουργός αναγνώρισε την καταστροφή, αλλά δεν ανακοίνωσε πότε θα πληρωθούν οι παραγωγοί 

Απαντώντας στην πρωτολογία της Βουλευτή, ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αναγνώρισε το μέγεθος της καταστροφής και επιβεβαίωσε ότι οι παραγωγοί του Οροπεδίου πλήττονται για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά από ακραία καιρικά φαινόμενα. 

Αναφέρθηκε στις διαδικασίες καταγραφής των ζημιών από τον ΕΛΓΑ, καθώς και στο ιδιαίτερο ιδιοκτησιακό καθεστώς της περιοχής, το οποίο, όπως παραδέχθηκε, καθιστά ανεπαρκή τη συνήθη διαδικασία αποζημιώσεων για το σύνολο των πληγέντων. 

Ο Υφυπουργός υποστήριξε ότι η σχετική πλατφόρμα έχει ανοίξει και ότι βρίσκονται σε εξέλιξη οι απαραίτητες συνεννοήσεις με την ΑΑΔΕ, προκειμένου να προχωρήσουν οι πληρωμές. 

Ωστόσο, δεν ανακοίνωσε ούτε συγκεκριμένη ημερομηνία καταβολής της πρώτης αποζημίωσης ούτε χρονοδιάγραμμα πλήρους εξόφλησης. Πολύ περισσότερο, δεν δεσμεύθηκε για την κάλυψη του 100% της πραγματικής ζημιάς. 

Αξιοσημείωτο είναι ότι, ενώ οι οδηγίες της ΑΑΔΕ αναφέρονται σε 285 δικαιούχους, ο Υφυπουργός έκανε λόγο για 250 καλλιεργητές, προκαλώντας την άμεση αντίδραση της κας Σπυριδάκη: «Είπατε για διακόσιους πενήντα δικαιούχους. Είναι 285 και κάνατε λάθος ή είναι 250; Η πρώτη ερώτηση.» 

Η αναντιστοιχία αυτή δεν αποσαφηνίστηκε στη συνέχεια της συζήτησης, αφήνοντας ανοιχτό ένα ακόμη κρίσιμο ερώτημα για τον πραγματικό αριθμό των δικαιούχων. 

«Οι άνθρωποι πνίγηκαν από το νερό και τώρα πνίγονται από τα χρέη» 

Στη δευτερολογία της, η Κατερίνα Σπυριδάκη ανέδειξε ότι οι συνέπειες της καταστροφής δεν περιορίζονται στα πλημμυρισμένα χωράφια, αλλά επεκτείνονται σε ολόκληρη την αγροδιατροφική αλυσίδα. 

Επικαλέστηκε μαρτυρίες από επιχειρήσεις και ξενοδοχεία της περιοχής, σύμφωνα με τις οποίες τα τιμολόγια προμήθειας κηπευτικών έχουν παρουσιάσει αυξήσεις που φτάνουν ακόμη και το 200%, επισημαίνοντας ότι η καταστροφή μεταφέρεται από τον παραγωγό στην επιχείρηση και τελικά στον καταναλωτή. 

Παράλληλα, επανέφερε το αίτημα για άμεσο πάγωμα των οικονομικών υποχρεώσεων των πληγέντων, αναστολή φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών, ρυθμίσεις τραπεζικών δανείων και πάγωμα δόσεων. 

«Πού είναι όλα αυτά; Τα χρέη συνεχίζουν και τρέχουν. Οι άνθρωποι πνίγηκαν από το νερό και τώρα πνίγονται από τα χρέη, ενώ η παραγωγή τους χάθηκε.» 

Και συνέχισε: «Δεν μπορείτε να ζητάτε από έναν παραγωγό να ξανασταθεί στα πόδια του, όταν την ίδια στιγμή τον αφήνετε εσείς οι ίδιοι να βουλιάξει οικονομικά.» 

Απαντώντας, ο Υφυπουργός ανέφερε ότι η Κυβερνητική Επιτροπή Κρατικής Αρωγής έχει εισηγηθεί εξάμηνη αναστολή φορολογικών υποχρεώσεων, καθώς και ρυθμίσεις και αναστολές ασφαλιστικών εισφορών, στοχευμένα για πιστοποιημένα πληγείσες επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα με πιστοποιημένες ζημιές στις κατοικίες τους. 

Πρόσθεσε ότι εξετάζεται η έκδοση αποφάσεων για παρατάσεις προθεσμιών και αναστολές καταβολής οφειλών. 

Η κυβερνητική απάντηση, ωστόσο, περιορίστηκε σε εισηγήσεις και υπό εξέταση αποφάσεις, χωρίς συγκεκριμένο χρόνο εφαρμογής και χωρίς να αποσαφηνίζεται πώς θα καλυφθεί το σύνολο των πληγέντων παραγωγών. 

Μάλιστα, ο Υφυπουργός επέλεξε να αντιδράσει στην έντονη πολιτική κριτική της Βουλευτή, χαρακτηρίζοντας βαριές τις εκφράσεις της και υποστηρίζοντας ότι ακόμη και στον αντιπολιτευτικό λόγο υπάρχουν όρια. 

Η πραγματικότητα, όμως, παραμένει αμείλικτη: οι παραγωγοί δεν μπορούν να εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις τους με κυβερνητικές διαβεβαιώσεις, ούτε να προετοιμάσουν την επόμενη καλλιεργητική περίοδο με υποσχέσεις για αποφάσεις που ακόμη εξετάζονται. 

Θυροφράγματα, αποστράγγιση και ημιτελείς υποδομές: Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη; Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η παρέμβαση της Βουλευτή για τις σοβαρές ελλείψεις στην αντιπλημμυρική προστασία του Οροπεδίου Λασιθίου, το οποίο, όπως επισήμανε, έχει πλημμυρίσει τρεις φορές μέσα σε πέντε μήνες. 

Η κ Σπυριδάκη αναφέρθηκε στον κεντρικό ποταμό του Αγίου Γεωργίου και στον Χαυγά, θέτοντας ερωτήματα για τους αναγκαίους καθαρισμούς, τη διαπλάτυνση των υδατορεμάτων και τις παρεμβάσεις που πρέπει να πραγματοποιηθούν πριν από τον χειμώνα. 

Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα της λειτουργίας των θυροφραγμάτων στον Χώνο, μέσω των οποίων διοχετεύονται ύδατα προς το φράγμα Αποσελέμη. 

Σύμφωνα με τις καταγγελίες που παρουσίασε, από τα δύο θυροφράγματα το ένα βρισκόταν εκτός λειτουργίας και το δεύτερο λειτουργούσε μόλις κατά 15%, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα για τη συντήρηση και τη λειτουργική επάρκεια των εγκαταστάσεων. 

«Κύριε Υπουργέ, δηλαδή την ώρα που πνιγόταν ο κάμπος οι μόνες υποδομές που θα έπρεπε να απομακρύνουν το νερό δεν λειτουργούσαν; Πότε συντηρήθηκαν τελευταία φορά τα θυροφράγματα; Ποιος γνώριζε τις βλάβες; Γιατί δεν είχαν αποκατασταθεί εγκαίρως;» 

Η Βουλευτής ζήτησε να αποσαφηνιστούν οι ευθύνες του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης, να εξεταστεί η ουσιαστική συμμετοχή του Δήμου Οροπεδίου Λασιθίου στη διαχείριση και εποπτεία των σχετικών υποδομών και να εκπονηθεί νέα ολοκληρωμένη μελέτη αποστραγγιστικής και αντιπλημμυρικής θωράκισης, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. 

Επιπλέον, ανέδειξε το ζήτημα των λιμνοδεξαμενών του Αγίου Γεωργίου, επισημαίνοντας ότι το έργο παραμένει ημιτελές, καθώς δεν έχουν ολοκληρωθεί τα συνοδευτικά αρδευτικά δίκτυα που θα μεταφέρουν το νερό στις καλλιέργειες. 

Στην απάντησή του, ο Υφυπουργός επικαλέστηκε ενημέρωση του ΟΑΚ, σύμφωνα με την οποία η λειτουργία της σήραγγας συμβάλλει στην απομάκρυνση των υδάτων, χωρίς ωστόσο να μπορεί να αποτρέψει κάθε πλημμυρικό φαινόμενο, ιδιαίτερα σε συνθήκες ακραίων βροχοπτώσεων. 

Δεν απάντησε, όμως, στα συγκεκριμένα ερωτήματα για την κατάσταση των θυροφραγμάτων, τις ενδεχόμενες βλάβες, τη συντήρησή τους, την ολοκλήρωση των αρδευτικών δικτύων και το χρονοδιάγραμμα των αναγκαίων αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων. 

Η επίκληση των ακραίων καιρικών φαινομένων δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμο άλλοθι για την απουσία ολοκληρωμένου σχεδιασμού. Ιδίως όταν οι πλημμύρες επαναλαμβάνονται, οι προειδοποιήσεις έχουν προηγηθεί και κρίσιμες υποδομές παραμένουν ημιτελείς ή η λειτουργία τους αμφισβητείται. 

Απαλλαγή από τα τέλη νερού για το 2026 – Ζητούμενο η ουσιαστική εφαρμογή 

Κατά τη συζήτηση, ο Υφυπουργός ανακοίνωσε ότι ο Οργανισμός Ανάπτυξης Κρήτης έχει αποφασίσει την πλήρη απαλλαγή από τα τέλη χρήσης νερού για το 2026 που αφορούν τον ΤΟΕΒ Οροπεδίου Λασιθίου, υπό την προϋπόθεση ότι το οικονομικό όφελος θα μεταφερθεί στο σύνολό του στους πληγέντες παραγωγούς. 

Η συγκεκριμένη απόφαση αποτελεί ένα μέτρο οικονομικής ανακούφισης, του οποίου όμως η εφαρμογή και η πραγματική απόδοση στους δικαιούχους πρέπει να διασφαλιστούν. 

Σε κάθε περίπτωση, η απαλλαγή από τα τέλη νερού δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πλήρη αποζημίωση της χαμένης παραγωγής, την αναστολή των οικονομικών υποχρεώσεων και την ολοκλήρωση των αναγκαίων υποδομών. 

«Οι παραγωγοί δεν ζητούν να τους αποζημιώνετε κάθε φορά που καταστρέφονται. Ζητάνε να σταματήσουν να καταστρέφονται» 

Η συζήτηση της Επίκαιρης Ερώτησης ανέδειξε για ακόμη μία φορά την απόσταση ανάμεσα στην αναγνώριση των προβλημάτων από την Κυβέρνηση και στην ουσιαστική αντιμετώπισή τους. 

Ο Υφυπουργός αναγνώρισε το μέγεθος της καταστροφής, αναφέρθηκε στις διαδικασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη και ανακοίνωσε την απόφαση για την απαλλαγή από τα τέλη χρήσης νερού. Ωστόσο, τα κρισιμότερα ερωτήματα παρέμειναν χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις: πότε θα πληρωθούν οι παραγωγοί, ποιο θα είναι το ύψος των αποζημιώσεων, πότε θα εφαρμοστούν τα μέτρα οικονομικής ανακούφισης και πώς θα προστατευθεί το Οροπέδιο Λασιθίου από την επόμενη πλημμύρα. 

Η Κατερίνα Σπυριδάκη ξεκαθάρισε ότι η στήριξη της αγροτικής παραγωγής δεν μπορεί να εξαντλείται σε κυβερνητικές επισκέψεις, συσκέψεις και ανακοινώσεις. Απαιτεί συγκεκριμένες αποφάσεις, επαρκείς πόρους, σαφή χρονοδιαγράμματα και πραγματική λογοδοσία. 

Κλείνοντας την παρέμβασή της, έστειλε ένα σαφές μήνυμα: «Κύριε Υπουργέ, οι παραγωγοί του Οροπεδίου δεν ζητούν να τους αποζημιώνετε κάθε φορά που καταστρέφονται. Ζητάνε να σταματήσουν να καταστρέφονται.» 

Γιατί το Οροπέδιο Λασιθίου δεν μπορεί να συνεχίσει να μετρά τις ίδιες καταστροφές, τις ίδιες απώλειες και τις ίδιες κυβερνητικές υποσχέσεις. Η προστασία της παραγωγής και η αξιοπρεπής επιβίωση των ανθρώπων του δεν αποτελούν αντικείμενο επικοινωνιακής διαχείρισης. Αποτελούν ευθύνη της Πολιτείας, την οποία η Κυβέρνηση οφείλει επιτέλους να αναλάβει. 

Γίνε ο ρεπόρτερ του CRETALIVE

Στείλε την είδηση