Κ. Σπυριδάκη: Το Σύνταγμα δεν είναι η βιτρίνα της εξουσίας – Ανήκει σε κάθε πολίτη

Την ανάγκη η Συνταγματική Αναθεώρηση να ενισχύσει τα θεσμικά αντίβαρα, τη λογοδοσία, την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, την προστασία της δημόσιας διοίκησης και την πραγματική αποκέντρωση ανέδειξε η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Κατερίνα Σπυριδάκη, κατά την ομιλία της στην Ολομέλεια της Βουλής.

Η Βουλευτής άσκησε συνολική κριτική στις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας, υπογραμμίζοντας ότι η Κυβέρνηση δεν μπορεί, έπειτα από επτά χρόνια διακυβέρνησης, να αποδίδει όλες τις δυσλειτουργίες του κράτους σε απρόσωπες και διαχρονικές παθογένειες, αποφεύγοντας να αναλάβει την ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο η ίδια άσκησε την εξουσία.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Κυρίες και κύριοι της Νέας Δημοκρατίας, δεν βρήκατε σήμερα ένα κράτος που δυσλειτουργεί. Το διοικείτε επτά χρόνια. Επομένως, όταν μας μιλάτε για βαθύ κράτος, μας οφείλετε πρώτα μια μικρή διευκρίνιση: Πόσο βαθιά φτάνει η δική σας ευθύνη σε αυτό το βαθύ κράτος;»

Η Κατερίνα Σπυριδάκη επισήμανε ότι κατά τη διάρκεια της κυβερνητικής θητείας της Νέας Δημοκρατίας το Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένα υποβαθμιστεί, καθώς καλείται να ψηφίζει νόμους-κελύφη, με τις κρίσιμες επιλογές να μεταφέρονται σε μεταγενέστερες υπουργικές αποφάσεις, αλλά και να επεξεργάζεται πολυσέλιδα νομοθετήματα και συμβάσεις μέσα σε ελάχιστο χρόνο.

Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε ότι η Συνταγματική Αναθεώρηση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως εργαλείο της εκάστοτε κυβερνητικής πλειοψηφίας, αλλά ως κορυφαία θεσμική διαδικασία που δεσμεύει τις επόμενες γενιές και καθορίζει τα όρια άσκησης της εξουσίας.

Όπως υπογράμμισε: «Το Σύνταγμα δεν ορίζει ποιος θα έχει την πλειοψηφία στις επόμενες εκλογές. Ξεκαθαρίζει, όμως, τι επιτρέπεται να κάνει αυτός που θα έχει την πλειοψηφία. Γι’ αυτό και η μεσολάβηση ανάμεσα στις δύο Βουλές έχει ουσία. Ο πολίτης πρέπει να γνωρίζει τι ακριβώς προτείνει το κάθε κόμμα για το αυριανό Σύνταγμα»

Η Βουλευτής παρουσίασε τη θέση του ΠΑΣΟΚ για την αναθεωρητική διαδικασία, σύμφωνα με την οποία η απαιτούμενη αυξημένη πλειοψηφία των 180 βουλευτών πρέπει να συγκεντρώνεται στη δεύτερη Αναθεωρητική Βουλή, εκεί όπου θα καθορίζεται το ακριβές περιεχόμενο των αναθεωρημένων διατάξεων.

Όπως σημείωσε, η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας να αρκούν 151 ψήφοι στην επόμενη Βουλή αφήνει τη διαμόρφωση του νέου συνταγματικού περιεχομένου στον έλεγχο μίας μόνο κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Αντίθετα, το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε ολοκληρωμένες και συγκεκριμένα διατυπωμένες προτάσεις, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν πριν από τις εκλογές ποιο ακριβώς Σύνταγμα προτείνει κάθε πολιτική δύναμη.

Υπουργική ευθύνη και ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα άρθρα 86 και 90 του Συντάγματος, τα οποία αφορούν την ποινική ευθύνη των Υπουργών και την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης.

Η Κατερίνα Σπυριδάκη υποστήριξε ότι οι κυβερνητικές προτάσεις δεν απομακρύνουν ουσιαστικά αυτές τις κρίσιμες διαδικασίες από τον έλεγχο της εκάστοτε πλειοψηφίας. Όπως ανέφερε, η κοινοβουλευτική πλειοψηφία εξακολουθεί να αποφασίζει αν μία υπόθεση Υπουργού θα φτάσει στη Δικαιοσύνη, ενώ και η επιλογή της δικαστικής ηγεσίας παραμένει σε όργανο που ελέγχεται πολιτικά από την ίδια κυβερνητική πλειοψηφία.

Με χαρακτηριστικά αιχμηρό τρόπο σημείωσε: «Η Κυβέρνηση βγαίνει από την αίθουσα ως Υπουργικό Συμβούλιο και επιστρέφει ως Κοινοβουλευτική Ομάδα. Εξαιρετική μεταμφίεση. Εντυπωσιακή θα έλεγα. Θεσμική απομάκρυνση πάντως σε καμία περίπτωση δεν τη λες.»

Αντίθετα, όπως τόνισε, η πρόταση του ΠΑΣΟΚ αποσυνδέει τη δίωξη των Υπουργών από τους κομματικούς συσχετισμούς και εισάγει πραγματικά θεσμικά αντίβαρα στην επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης.
«Εκεί φαίνεται αν μία μεταρρύθμιση αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο ελέγχεται η εξουσία ή αν αλλάζει απλώς το όνομα του οργάνου που την ασκεί.»

«Η μονιμότητα ή η δική σας ανικανότητα να διοικήσετε;»

Σημαντικό μέρος της παρέμβασής της αφιέρωσε στην κυβερνητική πρόταση για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, κατηγορώντας τη Νέα Δημοκρατία ότι επιχειρεί να μετατρέψει τους εργαζόμενους στη δημόσια διοίκηση σε αποδιοπομπαίους τράγους για τις αποτυχίες της κυβερνητικής πολιτικής.
Απευθυνόμενη και στους πολίτες του Λασιθίου, περιέγραψε την πραγματική κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών: κενές οργανικές θέσεις, εξουθενωμένο υγειονομικό προσωπικό, δήμους χωρίς μηχανικούς και υπηρεσίες που λειτουργούν με προσωπικό στα όρια της εξάντλησης.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Έχουμε νόμους για αξιολόγηση; Έχουμε. Έχουμε πειθαρχικό δίκαιο δημοσίων υπαλλήλων; Έχουμε. Έχουμε τη δυνατότητα απομάκρυνσης επίορκων από τις υπηρεσίες; Βεβαίως και έχουμε. Πείτε μας, λοιπόν, τι ακριβώς σας εμπόδισε επτά χρόνια να τα εφαρμόσετε. Η μονιμότητα ή η δική σας ανικανότητα να διοικήσετε;»

Η Βουλευτής υπενθύμισε ότι η συνταγματική κατοχύρωση της μονιμότητας θεσπίστηκε το 1911 για να προστατεύσει τη δημόσια διοίκηση από τις κομματικές εκκαθαρίσεις και να διασφαλίσει ότι ο δημόσιος υπάλληλος υπηρετεί τον νόμο και τον πολίτη και όχι τον εκάστοτε κομματάρχη.

Τόνισε, μάλιστα, ότι η συζήτηση για τα κοινωνικά δικαιώματα δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τους ανθρώπους που καλούνται να τα υλοποιήσουν.
«Μπορείτε να γράψετε στο Σύνταγμα το Εθνικό Σύστημα Υγείας, την ισότιμη πρόσβαση στην περίθαλψη, την προσιτή κατοικία. Και πολύ σωστά. Ποιος, όμως, θα τα κάνει πράξη; Οι γιατροί, οι νοσηλευτές, οι μηχανικοί, οι δημόσιοι υπάλληλοι. Οι άνθρωποι της δημόσιας διοίκησης, δηλαδή εκείνοι που εσείς έχετε βάλει στο στόχαστρο.»

Ειδικά για τις τουριστικές και νησιωτικές περιοχές, ανέδειξε τη στεγαστική κρίση ως βασικό λόγο για τον οποίο κρίσιμες θέσεις παραμένουν κενές. Γιατροί, εκπαιδευτικοί και δημόσιοι υπάλληλοι διορίζονται, αλλά δεν μπορούν να εξασφαλίσουν κατοικία με βάση τους μισθούς τους και τελικά αναγκάζονται να αποχωρήσουν.
Νερό, δημόσιες υποδομές και τουριστική ανάπτυξη

Αναφερόμενη στο άρθρο 24, η Κατερίνα Σπυριδάκη τάχθηκε υπέρ της συνταγματικής κατοχύρωσης του νερού ως δημόσιου αγαθού ζωτικής σημασίας, προειδοποίησε όμως ότι η θεσμική διακήρυξη δεν αρκεί χωρίς συγκεκριμένες υποδομές και χρηματοδοτούμενα έργα.

Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο Λασίθι και στις επανειλημμένες εντάξεις και απεντάξεις έργων από το Ταμείο Ανάκαμψης, σημειώνοντας: «Έχουμε ακούσει πάρα πολλές εξαγγελίες. Πιο πολλές ίσως και από τις βροχές που είδαμε φέτος, αλλά έργα δεν έχουμε δει. Και με όλα αυτά τα τουριστικά ρεκόρ αναρωτιέμαι: Με ποια υποδομή θα υποδεχθούμε στους προορισμούς μας το κάθε επόμενο ρεκόρ που θα έρθει;»

Υπογράμμισε ότι η προστασία του νερού, των ακτών, η αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και η δίκαιη ενεργειακή μετάβαση προϋποθέτουν ισχυρούς δήμους, με επαρκές προσωπικό, χρηματοδότηση και δυνατότητα σχεδιασμού και εκτέλεσης έργων.

Αποκέντρωση με πόρους και αρμοδιότητες

Στο άρθρο 102, η Βουλευτής αντιπαρέβαλε την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για ουσιαστική αποκέντρωση με την κυβερνητική πρακτική μεταφοράς αρμοδιοτήτων χωρίς τους αντίστοιχους πόρους.

Όπως ανέφερε: «Η αποκέντρωση για εσάς είναι ένα ταξίδι μονής διαδρομής. Οι ευθύνες φεύγουν από την Αθήνα, οι πόροι δεν μετακινούνται και στέλνουμε στους δήμους αρμοδιότητα, ενώ κρατάμε τον προϋπολογισμό. Ύστερα τους ζητάμε εξηγήσεις γιατί καθυστέρησαν.»

Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ, όπως εξήγησε, προβλέπει τεκμήριο αρμοδιότητας υπέρ της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μεταφορά των αναγκαίων πόρων μαζί με κάθε νέα ευθύνη και περιορισμό της κρατικής εποπτείας στον έλεγχο της νομιμότητας.

«Η δική μας πρόταση μετακινεί την ισορροπία προς τον πολίτη»
Κλείνοντας την παρέμβασή της, η Κατερίνα Σπυριδάκη τόνισε ότι πίσω από κάθε Συνταγματική Αναθεώρηση υπάρχει ένα θεμελιώδες πολιτικό ερώτημα: ποιος αποκτά περισσότερη δύναμη και ποιος μεγαλύτερη προστασία.

Όπως υποστήριξε, οι προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας διατηρούν τον έλεγχο στους μηχανισμούς της εκάστοτε κυβερνητικής πλειοψηφίας, ενώ η πρόταση του ΠΑΣΟΚ μετακινεί την ισορροπία προς τον πολίτη, την ανεξάρτητη Δικαιοσύνη, την ακομμάτιστη δημόσια διοίκηση, την ισχυρή Αυτοδιοίκηση και τα κοινωνικά δικαιώματα.

«Η δική μας πρόταση μετακινεί την ισορροπία προς τον πολίτη. Προς τον δικαστή που δεν επιλέγεται από ένα κόμμα. Προς τον δημόσιο υπάλληλο που μπορεί και έχει το δικαίωμα να αρνηθεί το ρουσφέτι. Προς τον δήμο που διαθέτει πραγματικούς πόρους. Προς την οικογένεια που χρειάζεται σπίτι και νοσοκομείο.»

Ολοκληρώνοντας, επισήμανε ότι η επταετής κυβερνητική πορεία της Νέας Δημοκρατίας αποτελεί την αυστηρότερη αιτιολογική έκθεση των σημερινών προτάσεών της, καθώς οι θεσμικές επιλογές κάθε κόμματος κρίνονται όχι μόνο από όσα διακηρύσσει, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο άσκησε την εξουσία όταν την κατείχε.

Κλείνοντας με αναφορά στο ακροτελεύτιο άρθρο του Συντάγματος, έστειλε το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής της: «Το θεμελιώδες αυτό κείμενο ανήκει σε κάθε πολίτη ξεχωριστά. Δεν είναι η βιτρίνα για να οργιάζουν τα κέντρα εξουσίας και όσοι έχουν πρόσβαση σε αυτά. Η ευθύνη για να υπερασπιστούμε το Σύνταγμα γυρίζει σε εμάς τους ίδιους. Ας το σεβαστούμε, ας το υπερασπιστούμε και ας το κάνουμε να υπηρετεί τους πολίτες.»