Κρήτη - Δημογραφικό: «Τι προκαλεί το έλλειμμα γεννήσεων - Μπορεί η πολιτική να το διορθώσει;»
Κ. Γλούμης - Ατσαλάκης: Οι πολιτικές για το δημογραφικό δεν μπορούν να είναι οριζόντιες - Πρέπει να αντανακλούν την τοπική πραγματικότητα
Στο επίκεντρο του 3ου Ετήσιου Συνεδρίου του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών, το οποίο πραγματοποιείται σε συνδιοργάνωση με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και τον Δήμο Χανίων, βρέθηκε το ερώτημα «Τι προκαλεί το έλλειμμα γεννήσεων και μπορεί η πολιτική να το διορθώσει;».
Η Sandrine Cazes, Ανώτερη Οικονομολόγος στη Διεύθυνση Απασχόλησης, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων του ΟΟΣΑ, παρουσίασε δεδομένα ερευνών για τη γονιμότητα, τονίζοντας ότι οι μελέτες συνδέουν θετικά τη γονιμότητα με την απασχόληση και τις δημόσιες δαπάνες για γονικές άδειες, ενώ το κόστος στέγασης και η εργασιακή ανασφάλεια δρουν αποτρεπτικά.
«Η πιο εντυπωσιακή αλλαγή είναι στην Κορέα που ο αριθμός των παιδιών ανά γυναίκα έπεσε από τα 6 το 1960, στο 0,8 ανά γυναίκα το 2024, είναι η μικρότερη αναλογία παγκοσμίως. Η μείωση της γονιμότητας σχετίζεται με τη μέση ηλικία κατά την οποία μια γυναίκα αποκτά το πρώτο της παιδί -μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ- η οποία αυξήθηκε από τα 26,5 χρόνια το 2000, στα 29,9 το 2024. Παράλληλα έχει αυξηθεί και το ποσοστό των γυναικών που δεν κάνουν παιδιά» σημείωσε η κυρία Cazes.
Σκέρτσος από τα Χανιά: Δέκα νέα μέτρα για το στεγαστικό από τα τέλη Νοεμβρίου
Την ελληνική διάσταση του θέματος επιχείρησε να αποδώσει ο Γενικός Γραμματέας Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Κωνσταντίνος Γλούμης- Ατσαλάκης, ο οποίος περιέγραψε τις διαχρονικές δημογραφικές πιέσεις στην Ελλάδα από τη δεκαετία του '80, την επίδραση της στεγαστικής κρίσης, καθώς και την ανάγκη εξειδικευμένων περιφερειακών σχεδίων δράσης για το δημογραφικό ζήτημα.
«Η Ελλάδα βλέπει και αυτή τις πιέσεις που παρατηρούνται και στις άλλες χώρες του ΟΟΣΑ. Η μείωση της γονιμότητας στην Ελλάδα δεν ξεκίνησε το 2010 με την οικονομική κρίση αλλά είχε αρχίσει ήδη αρκετές δεκαετίες νωρίτερα από το 1980. Το 1990 ήδη είχε πέσει κοντά στο 1,4. Δεν πρόκειται απλά για το αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης. Οι δυσκολίες για να βρει κανείς ένα σπίτι μπορούν να κάνουν την περίοδο της αβεβαιότητας να διαρκέσει ακόμα περισσότερο» τόνισε κ. Γλούμης- Ατσαλάκης.
Δημογραφικό: Δήμοι στην Κρήτη επιχειρούν να βάλουν “φρένο” στον... μαρασμό
Την ίδια ώρα, όπως εξήγησε, για τους νομοθέτες υπάρχει ένα σημαντικό μάθημα. Οι πολιτικές για το δημογραφικό δεν μπορούν να είναι οριζόντιες. Πρέπει να αντανακλούν τις τοπικές πραγματικότητες, συμπεριλαμβανομένων της στέγασης, της απασχόλησης, ευκαιρίες και πρόσβαση σε υπηρεσίες. Το δημογραφικό είναι εθνική προτεραιότητα, το εθνικό μας σχέδιο δράσης έχει περισσότερα από 100 μέτρα για πολιτικές που αφορούν στην οικογένεια, στη στέγαση, στην απασχόληση, και στην τοπική ανάπτυξη, σημείωσε μεταξύ άλλων ο ΓΓ Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής.
Στην Ελλάδα, πρόσθεσε, διαμορφώνουμε μια ευρύτερη εθνική στρατηγική με 50 περιφερειακά αναπτυξιακά σχέδια για κάθε περιφέρεια. «Ο στόχος εκεί είναι να δούμε ξεχωριστά τις ανάγκες κάθε περιφέρειας σε υποδομές, στέγαση και δημόσιες υπηρεσίες. Η δημογραφική ανθεκτικότητα δεν έχει να κάνει μόνο με το να ενθαρρύνεις γεννήσεις αλλά και να δίνεις τη δυνατότητα στους ανθρώπους να μείνουν, να δουλέψουν και να χτίσουν το μέλλον τους στις κοινότητές τους.»
Από την πλευρά της, η Letizia Mencarini, Καθηγήτρια Δημογραφίας στο Πανεπιστήμιο Bocconi και το Τμήμα Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, εστίασε στις αυξημένες υποχρεώσεις που επωμίζονται οι γυναίκες και στην ανάγκη εξασφάλισης σταθερότητας πριν από τη δημιουργία οικογένειας, σχολιάζοντας και την περιορισμένη αποτελεσματικότητα των αμιγώς οικονομικών επιδομάτων.
«Ίσως η πραγματική ερώτηση δεν είναι γιατί ο κόσμος δεν κάνει παιδιά αλλά γιατί δεν μπορεί να κάνει τα παιδιά που λέει ότι θέλει να κάνει; Φυσικά υπάρχει η τάση των νέων να μην ενδιαφέρονται τόσο για την οικογενειακή ζωή. Και κάπου εκεί θα τελείωνε η κουβέντα. Ωστόσο, είναι ξεκάθαρο ότι υπάρχει μια νέα γενιά που περιμένει για τις κατάλληλες συνθήκες. Μιλάμε για οικονομική ασφάλεια, σταθερή δουλειά, και στέγαση, παράγοντες που ευνοούν τη δημιουργία οικογένειας. Για παράδειγμα στην Ιταλία, φαίνεται ότι οι άνθρωποι θα ήθελαν να έχουν περισσότερα παιδιά από όσα τελικά κάνουν» τόνισε η κυρία Mencarini.
Ο Serdar Polat, Ανώτερος Οικονομολόγος στην Προεδρία Στρατηγικής και Προϋπολογισμού της Τουρκίας ανέλυσε τη μεταβολή των δημογραφικών δεδομένων στη χώρα του, επισημαίνοντας τη ραγδαία αύξηση των ενοικίων και τις πιέσεις που δέχονται τα νέα ζευγάρια από τη ζωή στα αστικά κέντρα. Οι γεννήσεις εκτός γάμου είναι μόλις 3%, ενώ τα τελευταία 20 χρόνια έχουμε λιγότερους γάμους. Την ίδια ώρα, τα ενοίκια αυξήθηκαν σχεδόν 50% τα τελευταία 3 χρόνια και αυτό δυσκολεύει τα ζευγάρια, σχολίασε.
Σχετικά με τα αίτια των χαμηλών ποσοστών γονιμότητας στην Κορέα, ο Kyung Taek Bae, Γενικός Διευθυντής της Προεδρικής Επιτροπής για τη Δημογραφική Πολιτική, ανέδειξε τη μετάβαση από τους παραδοσιακούς ρόλους των φύλων στη μαζική είσοδο των μορφωμένων γυναικών στην αγορά εργασίας.
«Το 1960 και το 1970 υπήρχαν συγκεκριμένοι κοινωνικοί ρόλοι για τα φύλα. Η νεότερη γενιά έχει υψηλής ποιότητας εκπαίδευση. Έχει διαφορετικές αξίες. Το εργατικό δυναμικό της Κορέας αποτελείται κατά 63% από γυναίκες. Ίσως αυτός είναι ένας παράγοντας που μπορεί να εξηγήσει τη διαφορά μεταξύ του τότε και του σήμερα».
Τη συζήτηση συντόνισε η Μαρία Γαβουνέλη, Καθηγήτρια Διεθνούς Δικαίου στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Πρόεδρος της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.
- Ρέθυμνο: Επαναλειτουργεί ο Μητροπολιτικός Ναός μετά τις εργασίες στο εσωτερικό του
- H ΕΛ.Α.Σ για την χάραξη του ΒΟΑΚ στο Ανατολικό Ρέθυμνο
- Ρέθυμνο: Η γυναικεία επιχειρηματικότητα συναντά τη γαστρονομική παράδοση
