Ναυτικό Μουσείο Κρήτης: Με... χρώμα Αυστραλίας οι επετειακές εκδηλώσεις για τα 85 χρόνια από τη Μάχη της Κρήτης

Το Ναυτικό Μουσείο Κρήτης με βαθύτατη ευθύνη για τη διατήρηση της ιστορίας μας συμμετέχει κάθε χρόνο, ενεργά στις εκδηλώσεις μνήμης και τιμής για τη Μάχη της Κρήτης, που πραγματοποιούνται τις τελευταίες ημέρες του Μαΐου. Για το έτος 2026 η επετειακή εκδήλωση στο Μουσείο πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 22 Μαΐου και ώρα 11:00 π.μ. μετά από την Επίσημη Έπαρση Σημαιών και την ανάκρουση των Εθνικών Ύμνων των Συμμαχικών δυνάμεων (Ελλάδα-Μεγάλη Βρετανία-Αυστραλία-Νέα Ζηλανδία). 

Image

Mετά από σχετική αλληλογραφία με την Πρεσβεία της Αυστραλίας και την εξαιρετική Πρέσβη κα. Alison Duncan παρουσιάστηκαν τα Πολεμικά Πλοία της Αυστραλίας, που συμμετείχαν στις πολεμικές συγκρούσεις κατά την περίοδο της Μάχης της Κρήτης. Ακόμη, έγινε η δωρεά τριών επετειακών ασημένιων νομισμάτων του νομισματοκοπείου της Αυστραλίας, που αφορούν την εκστρατεία στην Ελλάδα και την Κρήτη, την εκστρατεία στην Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή και τις γυναίκες της Αυστραλίας στον πόλεμο.
Επίσης πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της Φιλοτελικής έκθεσης με - θέμα «Κρήτη 1940-46: Τα Δύσκολα Χρόνια, πριν το ξέσπασμα του πολέμου» του σπουδαίου φιλοτελιστή και κριτή Διεθνών εκθέσεων του Γιώργου Θωμαρέη, με φιλοτελικά είδη, όπως γραμματόσημα, καρτ ποστάλ, φάκελοι κ.α. της περιόδου της Μάχης της Κρήτης.
Από πλευράς Ναυτικού Μουσείου Κρήτης, τέλος, παρουσιάσθηκε προσωπικό φύλλο γραμματοσήμων, μέσω ΕΛΤΑ, με τα πολεμικά πλοία της Αυστραλίας σε μικρό αριθμό κυκλοφορίας.
    Μετά το πέρας της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε εθιμοτυπική ανταλλαγή αναμνηστικών δώρων.

Τα οκτώ (8) πλοία του Βασιλικού Ναυτικού της Αυστραλίας που συμμετείχαν στις ναυτικές επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια της Μάχης της Κρήτης.
 

HMAS Perth
Συμμετείχε στις επιχειρήσεις του ναυτικού των συμμάχων κατά τη διάρκεια του Β΄ Π.Π., ειδικότερα στις επιχειρήσεις εκκένωσης του στρατού της Βρετανικής Κοινοπολιτείας και Βρετανίας από τον Ελλαδικό χώρο το 1941. Κατά την πολιορκία της Κρήτης στις 21 Μαΐου αντιμετώπισε την απόπειρα ναυτικής γερμανικής εισβολής ως μέλος της ναυτικής δύναμης Γ. Στις 28 Μαΐου το Perth ανατέθηκε στην ομάδα Δ' κατά την επιχείρηση απομάκρυνσης των συμμάχων από το νησί. Η διάσωση ήταν γρήγορη και καθώς ξεκίνησαν από το λιμάνι των Σφακίων, έχοντας επιβιβάσει 1.188 στρατιώτες, τους βομβάρδιζε συνεχώς η Γερμανική αεροπορία. Κατά τη διάρκεια αυτής της επίθεσης επλήγη το λεβητοστάσιο. Έπειτα από μισή ώρα στασιμότητας το καταδρομικό συνέχισε την πορεία του προς την Αλεξάνδρεια. Το Perth χάθηκε αργότερα, στη μάχη στα στενά Sunda στην Ινδονησία το 1942. Για τη συμμετοχή της στη μάχη της Κρήτης τιμήθηκαν με παράσημο ανδρείας στελέχη του πληρώματος.

HMAS Nizam
Πριν την έναρξη της μάχης της Κρήτης το αντιτορπιλικό βομβάρδισε την Ιταλική βάση στην Κάρπαθο στις 20 Μαΐου. Στις 26 Μαΐου, το Nizam με τη συνοδεία των πλοίων Abdiel και Hero, αποβίβασαν ενισχύσεις στο λιμάνι της Σούδας. Μετέπειτα, στις 28 Μαΐου τα αντιτορπιλικά Napier, και Nizam, μαζί με τα Kelvin και Kandahar, μετέφεραν αποθέματα και πυρομαχικά στα Σφακιά και αργότερα την ίδια μέρα στα αυστραλιανά πλοία επιβιβάστηκαν πάνω από 400 στρατεύματα. Όταν η εκστρατεία χειροτέρεψε, τα Napier και Nizam, πραγματοποίησαν δύο επιχειρήσεις εκκένωσης για να μεταφέρουν στρατεύματα από το νησί στην Αλεξάνδρεια. Τα Napier και Nizam, επέστρεψαν ξανά στα Σφακιά στις 30 Μαΐου, όπου επιβιβάστηκαν συνολικά και στα δύο 1.403 στρατιώτες, με το Nizam να καταγράφει ιστορικό ρεκόρ για αντιτορπιλκικό μεταφέροντας πάνω από 850 άνδρες σε ένα νυχτερινό ταξίδι. Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης δέχεται επίθεση από τη γερμανική αεροπορία από όπου επλήγη και καταλήγει επιτυχώς πίσω στην Αλεξάνδρεια. Έπειτα, από την επισκευή των ζημιών που υπέστη, το αντιτορπιλικό συμμετείχε σε διάφορες επιχειρήσεις των συμμάχων. Ακριβώς μετά τη μάχη της Κρήτης συμμετείχε στις επιχειρήσεις στη Συρία ενάντια στην κυβέρνηση της Γαλλίας, που είχε διαμορφωθεί στην Vicky (Vicky France) και συγκεκριμένα στην επιχείρηση Exporter. Με το πέρας του πολέμου ταξίδεψε στην Αγγλία όπου περιορίστηκε σε καθήκοντα εφεδρικής μονάδας στο Harwich μέχρι το 1953 και έπειτα στο Chatham. To 1955 αποσύρθηκε και τον ίδιο χρόνο αποσυναρμολογήθηκε στο Essex.
 

HMAS Napier
Τον Μάιο του 1941 συμμετείχε στις επιχειρήσεις του συμμαχικού στόλου της Μεσογείου, όπου κατά κύριο λόγο συνόδευε και περιπολούσε τις νηοπομπές των εκστρατειών, από την Αλεξάνδρεια στην Κρήτη κατά τη διάρκεια της Μάχης ως μέλος της ναυτικής δύναμης Α1. Στις 24 Μαΐου αποφασίζεται η συνένωση του με τη νέα δύναμη που είχε ως στόχο την επίθεση στο αεροδρόμιο της Καρπάθου. Έπειτα, από την σφοδρή επίθεση στο αεροπλανοφόρο της μοίρας Formidable, κατευθύνθηκε πίσω στην Αλεξάνδρεια. Απέπλευσε στις 28 Μαϊού από την Αλεξάνδρεια ως μέρος της Δύναμης Γ' μαζί με τα αντιτορπιλικά Nizam, Kelvin και Kandahar για την εκκένωση της Κρήτης από τα Σφακιά. Επιστρέφει στην Αλεξάνδρεια με 244 στρατιώτες. Στις 31 Μαΐου συμμετέχει στην επιχείρηση εκκένωσης της Κρήτης, που βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη, ως μέρος της Δύναμης Γ', η οποία είχε υποστεί ορισμένες απώλειες με 2 από τα αντιτορπιλικά της ομάδας να επιστρέφουν στην Αλεξάνδρεια. Καταλήγει στο λιμάνι των Σφακίων όπου επιβιβάστηκαν τα στρατεύματα και τα ξημερώματα της 1ης Ιουνίου αναχωρεί με 709 στρατιώτες για την Αλεξάνδρεια. Το Napier με το τέλος του πολέμου επιστρέφει στον στόλο του Βασιλικού Ναυτικού όπου ανέλαβε καθήκοντα εφεδρικής μονάδας στο Devonpoint, από το 1946 μέχρι το 1953, κάνοντας μια παύση δύο χρόνων. Έπειτα, ρυμουλκήθηκε το 1953 στο Penarth, όπου έμεινε μέχρι το 1955. Ένα χρόνο μετά αποσύρθηκε και τον ίδιο χρόνο αποσυναρμολογήθηκε στο Briton Ferry.
 

HMAS Stuart
Ήταν μέρος του λεγόμενου Στολίσκου από παλιοσίδερα (Scrap iron flotilla), με μεγάλη λίστα πολεμικών τιμών. Στις 22 Μαΐου το Stuart αναλαμβάνει να εξασφαλίσει το πέρασμα από την Αλεξάνδρεια προς την Κρήτη για την επιτυχή έκβαση της επιχείρησης εκκένωσης του νησιού. Στις 23 Μαΐου συμμετέχει στον στόλο της ανατολικής Μεσογείου μαζί με τα αντιτορπιλικά Vendetta και Waterhen, στην αναζήτηση τους ναυαγών από το βυθισμένο αντιτορπιλικό Fiji και έπειτα (25 Μαΐου) μαζί με το αντιτορπιλικό Jaguar συνόδεψαν το πλοίο ανεφοδιασμού Glenroy στο πέρασμα του από την Αλεξάνδρεια στο Τυμπάκι ανατολικά της Κρήτης για να αποβιβάσει στρατεύματα. Ως αποτέλεσμα των συνεχών επιθέσεων το Glenroy επλήγη και αναγκαστικά εγκαταλήφθηκε και η υπόλοιπη μοίρα έπλευσε πίσω στην Αλεξάνδρεια. Στις 30 Μαΐου ωστόσο, μαζί με τα αντιτορπιλικά Jaguar και Defender συνενώθηκε με τη μοίρα του στολίσκου που είχε πραγματοποιήσει την εκκένωση της Κρήτης από τα Σφακιά με σκοπό τη μεγαλύτερη προστασία της νηοπομπής. Το αντιτορπιλικό έχοντας διανίσει σε εκστρατείες του πολεμικού ναυτικού περιπου 250.000 μίλια, παροπλίστηκε στο Σίδνεϊ το 1946. Το επόμενο έτος πουλήθηκε για αποσύρση.
 

HMAS Vampire
Με το ξέσπασμα του πολέμου το αντιτορπιλικό Vampire συμμετείχε εκτενώς στις εκστρατείες της Μεσογείου με τη στήριξη στο λιμάνι της Σούδας. Πιο συγκεκριμένα στις επιχειρήσεις Lustre, για την αποβίβαση των συμμάχων από την Αλεξάνδρεια στην Ελλάδα και λίγο αργότερα στην επιχείρηση Demon, για την απομάκρυνση των συμμαχικών στρατευμάτων από την Ελλάδα στο νησί της Κρήτης. Στα μέσα του 1941, το πλοίο είχε εξαντληθεί από τη συνεχή χρήση και αποσύρθηκε από την πολεμική σκηνή της Μεσογείου και κατέφθασε στην Σιγκαπούρη τον Ιούνιο του ίδιου έτους. Ήταν επίσης μέρος του λεγόμενου Στολίσκου από παλιοσίδερα (Scrap iron lotilla), με μεγάλη λίστα πολεμικών τιμών. Το αντιτορπιλικό κατά τη διάρκεια συνοδείας του αεροπλανοφόρου Hermes στα ανοιχτά της Σιγκαπούρης δέχθηκε σφοδρή επίθεση από Ιαπωνικά αεροσκάφη. Τον Απρίλιο του 1942 το Vampire κόπηκε στα δύο από τις βόμβες των αντιπάλων πριν προλάβει όμως να γίνει αυτό κατέρριψε ένα από τα Ιαπωνικά αεροσκάφη.
 

HMAS Vendetta
Με τις δυναμεις του άξονα να μεγαλώνουν το αντιτορπιλικό βρίσκονταν καμουφλαρισμένο στο χώρο της Μεσογείου για την ενίσχυση και προστασία των συμμάχων. Παρ' όλη τη συνεχή επίθεση των δυνάμεων του άξονα το Vendetta στις 11 Μαίου κατευθύνθηκε στο λιμάνι της Σούδας για να αποβιβάσει στρατό και προμήθειες και επέστρεψε στην Αλεξάνδρεια στις 16 Μαΐου. Με το ξέσπασμα της μάχης για την Κρήτη το Vendetta από τις 21 έως τις 26 Μαΐου τελούσε καθήκοντα περιπολίας μαζί με το Voyager. Στις 24 Μαΐου αποφασίζεται η συμμετοχή του στη νέα δύναμη που είχε ως στόχο την επίθεση στο αεροδρόμιο της Καρπάθου. Κατά τη διάρκεια αυτής της επιχείρησης στις 26 Μαΐου υπήρξε μάρτυρας της σφοδρής επίθεσης στο Formidable 150 μίλια νότια από τα στενά της Κάσου. Την επόμενη μέρα το Vendetta συνόδεψε την πληγωμένη μοίρα Δυτικά με στόχο την προστασία της ναρκοθέτιδος Abdiel και των αντιτορπιλικών Hero και Nizam που επρόκειτο να φθάσουν στη Σούδα για να αποβιβάσουν στρατό και εφόδια. Ήταν επίσης μέρος του λεγόμενου Στολίσκου από παλιοσίδερα (Scrap iron flotilla), με μεγάλη λίστα πολεμικών τιμών. To αντιτορπιλικό έχοντας διανύσει 120.000 μίλια στον Ειρηνικό σε εκστρατείες, αποσύρθηκε το 1945 και αποσυναρμολογήθηκε στο Σιντει το 1948.
 

HMAS Voyager
Το αντιτορπιλικό συμμετείχε εκτενώς στις μάχες της Μεσογείου και συγκεκριμένα έλαβε ενεργά μέρος στις επιχειρήσεις Lustre και Demon. Με την κατάληψη της Ελλάδας, οι σύμμαχοι προχώρησαν νότια με σκοπό να ενισχύσουν την Κρήτη, εκεί ακολούθησε το Voyager, όπου συμμετείχε στην αντιμετώπιση πολλών ναυτικών επιθέσεων στο λιμάνι της Σούδας. Συμμετείχε επίσης στη διερεύνηση επιζώντων μετά την απώλεια του Fiji. Ήδη στις 23 Μαΐου φαινόταν η έκβαση της μάχης της Κρήτης, καθώς οι εχθροί υπερτερούσαν και την ίδια μέρα διατάχθηκε η οπισθοχώρηση του Voyager μετά την απώλεια των Gloucester, Juno, Greyhound, Kelly, Kashmir. Στις 24 Μαΐου αποφασίζεται η συμμετοχή του στη νέα δύναμη που είχε ως στόχο την επίθεση στο αεροδρόμιο της Καρπάθου. Κατά τη διάρκεια αυτής της επιχείρησης στις 26 Μαΐου το εν λόγω αντιτορπιλικό, υπήρξε μάρτυρας της σφοδρής επίθεσης στο Formidable 150 μίλια νότια από τα στενά της Κάσου και μία μέρα μετά, το Voyager επιστρέφει στην Αλεξάνδρεια ώστε να ενισχύσει την επιχείρηση γνωστή ως Torbuk. Ακόμη, ήταν μέρος του λεγόμενου Στολίσκου από παλιοσίδερα (Scrap iron flotilla), με μεγάλη λίστα πολεμικών τιμών. Το αντιτορπιλικό συμμετείχε στις επιχειρήσεις στον Ειρηνικό ως συνοδευτικό πλοίο καθώς τελούσε τα καθήκοντα του εντοπίστηκε από εχθρικά αεροσκάφη στην ακτή Μπέτανο. Τον Ιούνιο του 1942 το Voyager έχασε τη μάχη, ναυάγησε και εγκαταλείφθηκε στην ίδια ακτή όπου ακόμα και σήμερα μπορούμε να δούμε τα εξαρτήματα του.
 

HMAS Waterhen
Συμμετείχε στις εκστρατείες της Μεσογείου και στάλθηκε στις 16 Μαΐου μαζί με άλλα αντιτορπιλικά το Coventry, Auckland, και Voyager, να αποβιβάσουν 700 στρατιώτες από το Argyll και το Sutherland Highlanders στο Τυμπάκι για την ενίσχυση του νησιού πριν την έναρξη της μάχης της Κρήτης. Στις 18 Μαΐου διατάχθηκε η συμμετοχή του στην ενίσχυση της επιχείρησης Torbuk. Αργότερα στις 23 Μαΐου εντοπίζεται στον στόλο της ανατολικής Μεσογείου μαζί με τα αντιτορπιλικά Vendetta και Waterhen, στην αναζήτηση τους ναυαγών από το βυθισμένο αντιτορπιλικό Fiji. Ήταν επίσης μέρος του λεγόμενου Στολίσκου από παλιοσίδερα (Scrap iron flotilla), με μεγάλη λίστα πολεμικών τιμών. Το πλοίο χάθηκε κατά τη συμμετοχή του στην επιχείρηση Tobruk. Το Waterhen μαζί με το Defender δέχθηκαν επίθεση τον Ιούνιο του 1941, και το πρώτο παρόλο που δεν χτυπήθηκε ευθέως την επίθεση υπέστη σοβαρές ζημιές που το ακινητοποίησαν. Όταν συνειδητοποίησαν ότι δεν μπορεί να σωθεί το πλήρωμα επιβιβάστηκε στο Defender και όλοι μαζί είδαν το αντιτορπιλικό να βυθίζεται. Το Waterhen ήταν το πρώτο πλοίο του πολεμικού Ναυτικού της Αυστραλίας που χάθηκε στις μάχες του Β' Π.Π.

Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη και τα Χανιά